I SA/Gl 683/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. i S.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...],[...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy W dniu 5 sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A.M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek skarżąca nawiązała do merytorycznych aspektów sprawy z jej skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z synem, który jest również stroną skarżącą w tej sprawie. Z posiadanych składników majątkowych wnioskująca wskazała na dom jednorodzinny o pow. 128 m², w którym mieszka (dom ten w 5/8 należy do niej, zaś pozostały udział posiada jej syn) oraz na 1/6 nieruchomości rolnej o pow. ok. 1 ha, stanowiącej "tereny zalewowe". W wyniku analizy co do treści przywołanego wyżej oświadczenia w zestawieniu z zawartością akt sprawy, pismem z dnia 12 sierpnia 2008 r., wezwano A.M. do uzupełnienia – w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, w szczególności: 1) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i jej syna – należało w tym celu nadesłać kopię ostatniego "odcinka" otrzymywanej przez nią renty, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, 2) przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i jej syna, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, 3) nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2007 złożonych przez skarżącą i jej syna. W przypadku, gdyby którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego, 4) przedstawienie stosownego zaświadczenia wydanego przez właściwy urząd pracy, potwierdzającego, że syn skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, 5) przedłożenie aktualnych, tj. wystawionych po dniu otrzymania niniejszego wezwania, zaświadczeń banku wskazujących wysokość: rat kredytów uiszczanych przez skarżącą miesięcznie, części kredytów już spłaconych i pozostałych jeszcze do spłaty, 6) udokumentowanie za pomocą potwierdzenia wpłat lub stosownego zaświadczenia wystawionego przez organ podatkowy, że skarżąca uiszcza miesięcznie wskazaną we wniosku kwotę tytułem spłaty zaległości podatkowych – z przedstawionych dokumentów powinna wynikać przy tym suma zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, 7) udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W w/w wezwaniu pouczono skarżącą, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie może być potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie skarżąca nadesłała plik dokumentów oraz złożyła oświadczenie z dnia 25 sierpnia 2008 r. W oparciu o wymienione ostatnio dokumenty ustalono, co następuje. Dochód gospodarstwa domowego skarżącej stanowi jej świadczenie rentowe oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, łącznie około [...] zł netto. Stałe miesięczne wydatki, w tym obciążenia kredytowe, ustalono na poziomie około [...] zł. W roku 2007 skarżąca uzyskała dochód brutto w kwocie [...] zł, w tym kwotę [...] zł z tytułu innych źródeł, niebędących ani świadczeniem rentowym ani wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującej było w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza całości zgromadzonej w tej sprawie dokumentacji źródłowej skutkowała przyjęciem, iż A.M. nie wykazała, że w jej przypadku spełniona została cytowana wyżej przesłanka przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). W tych ramach należało odnotować, że A.M. posiada stałe źródła utrzymania i w chwili obecnej jej łączny dochód brutto stanowi blisko trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. (Dz. U. Nr 171, poz. 1209). W tej części rozważań należało nadto zaakcentować, że przy rozpoznaniu niniejszego wniosku przyjęto dochód skarżącej jaki miałaby, gdyby w pełni wykorzystała swoje możliwości zarobkowe. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, iż w 2007 r. A.M. uzyskała dochód w kwocie [...] zł, który pochodził z innych źródeł, niż te które zostały wskazane na potrzebę rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. W judykaturze przyjmuje się nadto, że gdy w skład majątku wnioskodawcy wchodzi więcej niż jedna nieruchomość, wniosek o przyznanie prawa pomocy co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie. Można przyjąć, iż nieruchomości takie mogą przynosić określony dochód zarówno w postaci pożytków naturalnych jak i cywilnych. Tym samym nie sposób oczekiwać, że to ze środków publicznych pokrywane będą koszty uczestnictwa strony w postępowaniu, jeżeli ma ona możliwość uzyskiwania dochodu ze składników własnego majątku (tak w postanowieniu WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gl 496/05, niepubl.). W tych ramach należało zauważyć, że skarżąca jest nie tylko współwłaścicielką domu mieszkalnego ale posiada nadto udział w nieruchomości o łącznej pow. ok. 1 ha. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.