I SA/Gl 684/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego zawiesza postępowanie sądowe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm., dalej: u.p.e.a. albo ustawa egzekucyjna), po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta K. (dalej: wierzyciel, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A S.A. z siedzibą w K. (dalej: dłużnik) na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do nr [...], obejmujących zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za okres styczeń – grudzień 2009 r. Przedmiotowe postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji, działając w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 8 ustawy egzekucyjnej umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku dłużnika, na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do nr [...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny stwierdził, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone na żądanie wierzyciela i nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, wobec czego na mocy art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. ulega umorzeniu. W złożonym zażaleniu wierzyciel zażądał uchylenia w całości postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i wskazał, że w dniu [...] organ pierwszej instancji wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, gdzie jako wierzyciela wskazano Urząd Miasta K., a więc podmiot niebędący stroną postępowania egzekucyjnego, ponieważ stroną jest Prezydent Miasta K. jako wierzyciel egzekwowanych należności. Wobec powyższego, postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zostało skierowane do osoby niebędącej stroną postępowania, w związku z czym winna zostać stwierdzona jego nieważność w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie przyczyną umorzenia postępowania egzekucyjnego był art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Wierzyciel pismem z dnia 21 września 2015 r. wystąpił do organu egzekucyjnego o zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego ze względu na to, iż dłużnik zażądał weryfikacji decyzji będącej podstawą prawną wystawionych tytułów wykonawczych, składając środki zaskarżenia. Organ pierwszej instancji zgodnie z żądaniem wierzyciela zawiesił postępowanie egzekucyjne na mocy postanowienia z [...] nr [...]. Z uwagi na fakt, iż przed upływem 12 miesięcy od dnia złożenia żądania o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wierzyciel nie wystąpił o jego podjęcie, organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na fakt, iż wierzyciel w terminie wskazanym w przepisie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. nie wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, a z przyczyn podniesionych przez wierzyciela odrębnym żądaniem (wniosek o stwierdzenie nieważności) nie zdołał wyeliminować ostatecznego postanowienia organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, organ pierwszej instancji zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku dłużnika. Postanowienie to bowiem było w istocie jedynie potwierdzeniem zaistniałego stanu faktycznego i prawnego wynikającego wprost z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Konsekwencją zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela jest umorzenie tego postępowania ze względu na upływ czasu wskazany w art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. W skardze na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...], wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że postępowanie egzekucyjne zostało w niniejszej sprawie skutecznie zawieszone, w szczególności, że nastąpiło to postanowieniem z dnia [...], 2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez brak zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz postępowania w sprawie dotyczącej oświadczenia o wycofaniu wniosku z dnia 21 września 2015 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że wierzyciel, oprócz złożenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (czego dotyczy niniejsza sprawa) złożył również wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o wycofanie wniosku z dnia 21 września 2015 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd ustalił, że postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] nr [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do nr [...], obejmujących zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za okres styczeń – grudzień 2009 r. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało zaskarżone przez wierzyciela do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sprawa otrzymała sygn. akt I SA/Gl 814/17 i nie została dotąd rozpoznana. Ponadto, pod sygn. akt I SA/Gl 841/17 zawisła przed tut. Sądem sprawa ze skargi wierzyciela na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] nr [...] dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wycofania wniosku wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przyjmuje się, iż zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 45/05, niepubl. oraz z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 382/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza skargi wniesionej w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że w przypadku stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, odpadnie podstawa do jego umorzenia w oparciu o art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Stwierdzenie nieważności aktu jest bowiem instytucją, powodującą pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez wadliwy akt administracyjny od samego początku (ex tunc). Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, winien zostać przywrócony stan istniejący przed jego wydaniem, w rozpatrywanej sprawie – przed zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, za pożądane uznać należy zdaniem Sądu powstrzymanie się z oceną zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 814/17, dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, co jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Bezspornie przemawiają za tym także argumenty natury celowościowej oraz wzgląd na stabilność orzeczniczą sądów i ekonomia procesowa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.