I SA/Gl 692/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Anna Rotter (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 9 marca 2023 r. nr COF.OUR.6375.17374.2022 ŁD.JJ.ZZ 03256595 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Bydgoszczy z dnia 1 lutego 2023 r. nr COF.OUR.6375.17374.2022 ŁD.BK.P1 03256595; 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 marca 2023r. nr COF.OUR.6375.17374.2022 ŁD.JJ.ZZ 03256595 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel, organ) utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia 1 lutego 2023r. nr COF.OUR.6375.17374.2022 ŁD.BK.P1 03256595 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 20 października 2022r. nr [...]. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023r., poz. 775, dalej: k.p.a.). Stan sprawy. Pismem z dnia 16 grudnia 2022r. I. K. (dalej: zobowiązana, skarżąca) wniosła o uznanie, iż odbiór postanowienia organu z dnia 20 października 2022r. nastąpił w dniu 14 grudnia 2022r. po powtórnym nadesłaniu powyższej korespondencji w wyniku interwencji zobowiązanej (nr zgłoszenia [...]). Skarżąca zaznaczyła, iż nie mogła wcześniej odebrać korespondencji, gdyż przebywała w sanatorium od dnia 24 października 2022r. do dnia 13 listopada 2022r. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2023r. wierzyciel odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 20 października 2022r. Organ wyjaśnił, iż w dniu 20 października 2022r. wydał postanowienie w związku ze złożonymi przez skarżącą zarzutami w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy o numerze 77257E1-57AA/A/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. Powyższe postanowienie wierzyciela uznane zostało za doręczone w myśl art. 44 § 4 k.p.a. z dniem 10 listopada 2022 r. Termin do złożenia zażalenia upływał według organu, z dniem 17 listopada 2022 r. Jak zaznaczył organ, zobowiązana w dniu 18 listopada 2022 r. zgłosiła telefonicznie na Call Center, że postanowienie z dnia 20 października 2022r. nie zostało jej doręczone. Jak zaznaczył organ, w odpowiedzi na powyższe zgłoszenie w dniu 30 listopada 2022 r. przesłano do skarżącej kserokopię postanowienia z dnia 20 października 2022 r., a w piśmie została zawarta Informacja, że przedmiotowe postanowienie jest ostateczne. Wierzyciel po zacytowaniu art. 58 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził, iż organ administracji jest zobowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) zobowiązany wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) zobowiązany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zobowiązanego. Zaznaczono, iż skarżąca winna złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (co zostało spełnione) i wnieść wraz z wnioskiem zażalenie na postanowienie z dnia 20 października 2022 r. W związku z tym, że zobowiązana do wniosku o przywrócenie terminu nie załączyła zażalenia na postanowienie z dnia 20 października 2022r., to zdaniem wierzyciela nie zostały zachowane wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu. W konsekwencji wierzyciel postanowił odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca została pouczona o tym, iż od powyższego postanowienia służy jej, na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w oparciu o art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a., zażalenie, które należy skierować do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV w Bydgoszczy. Wskazano, iż zażalenie należy wnieść w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia organu z dnia 1 lutego 2023r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 1 lutego 2023r. W zażaleniu zobowiązana wskazała, iż wniosek jej spełnił podstawowe przesłanki wynikające z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W jej przekonaniu, brak jednoczesnego dopełnienia czynności w postaci zażalenia na postanowienie organu z dnia 20 października 2022r. nie powinno być powodem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest stroną słabszą i nie dysponuje pełną wiedzą prawniczą. Zdaniem zobowiązanej, organ wykorzystał niewielkie uchybienie, tymczasem złożenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu samego zażalenia jest warunkiem dodatkowym, uzupełniającym zasadniczą podstawę do przywrócenia terminu, która w jej przypadku została spełniona. Wraz z powyższym zażaleniem skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 20 października 2022r. Po rozpatrzeniu zażalenia organ postanowieniem z dnia 9 marca 2023r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 1 lutego 2023r. Zdaniem wierzyciela nie może on przywrócić terminu do wniesienia zażalenia ponieważ skarżąca nie złożyła wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu samego zażalenia. W postanowieniu wyjaśniono, iż złożenie wymaganego zażalenia, będącego uzupełnieniem wniosku o przywrócenie terminu, na etapie zażalenia na postanowienie organu z dnia 9 marca 2023r. jest spóźnione i nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. W konsekwencji wierzyciel podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 1 lutego 2023 r. Na powyższe postanowienie wierzyciela skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu. Jak wyjaśniono w skardze, skarżąca nie dołączyła zażalenia do pisma o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż sądziła, że powinna poczekać na decyzję w sprawie przywrócenia terminu. Jak przyznała zobowiązana, było to nieświadome niedopatrzenie z jej strony, które nie powinno przesądzać o odrzuceniu możliwości rozpatrzenia samego wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca zwróciła uwagę na wadliwość pisma organu z dnia 30 listopada 2022r. W ocenie zobowiązanej sam fakt przebywania w sanatorium w okresie dostarczenia korespondencji, uprawniał ją do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 20 października 2022 r., bez występowania z prośbą o przywrócenie terminu. Zdaniem zobowiązanej traktowanie jej sprawy przez organ jest przejawem lekceważenia oraz przemocy biurokratycznej silniejszego nad słabszym. Zauważyła ponadto, że zostały pogwałcone jej prawa obywatelskie, ponieważ uniemożliwiono jej wyjaśnienie sprawy przed wszczęciem egzekucji, ponadto według skarżącej, z mało istotnej przyczyny blokowana jest możliwość tego wyjaśnienia. W skardze przedstawiono ponadto szczegółowo przebieg postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 20 października 2022r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 26 czerwca 2023r. skarżąca wniosła o nieuwzględnienie wniosku organu o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skarga okazała się zasadna. Wskazać należy, iż przepis art. 58 k.p.a. określa przesłanki, które muszą być spełnione aby możliwe było przywrócenie stronie terminu do skutecznego dokonania czynności, dla której termin ustawowy został przez stronę uchybiony. Do tych przesłanek, traktowanych jako materialnoprawne warunki, należy złożenie przez stronę, która dopuściła do uchybienia terminu, odpowiedniego wniosku skierowanego do właściwego organu, wskazanie w tym wniosku okoliczności uprawdopodobniających, że uchybienie terminu przez stronę nastąpiło bez jej winy, złożenie wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jak też jednoczesne z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Jednak kwestia "jednoczesności" dopełnienia czynności, dla której dokonania termin został przez stronę uchybiony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, podlega ocenie co do tego, czy strona ma obowiązek złożyć odrębny wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i wraz z tym wnioskiem np. złożyć zażalenie, dla wniesienia którego termin ustawowy został przez stronę uchybiony, czy też strona ma możliwość dokonania czynności, jak np. wniesienia zażalenia i w jego treści może zawrzeć (zamieścić) wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności, czy też wreszcie, strona może złożyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i w treści tego wniosku zawrzeć (zamieścić) również treść odpowiadającą czynności, dla której określony był termin, a więc np. wzmiankę o tym, że jest niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co należy rozumieć jako dokonanie czynności polegającej na wniesieniu odwołania. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2007r. sygn. akt II OSK 762/06, zgodnie z którym każda z przedstawionych wyżej form zachowania się strony, odpowiada wymogowi "jednoczesnego" złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu i dokonania czynności, dla której termin został uchybiony, a więc powinna być oceniona jako odpowiadająca wymogom art. 58 § 2 kpa. W realiach rozpoznanej sprawy skarżąca w treści wniosku o przywrócenie terminu z dnia 16 grudnia 2022r. do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 20 października 2022r., wskazała jakiego postanowienia dotyczy wniosek. Sama treść wniosku oraz aktywność zobowiązanej, która nie mając kwalifikacji pozwalających na pełną ocenę skutków prawnych dokonanych przez nią czynności, świadczy o tym, iż w jej ocenie sporne postanowienie nie jest w pełni prawidłowe. Należy zauważyć, iż uzupełnienie braku wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło na etapie wniesienia zażalenia na postanowienie organu z dnia 1 lutego 2023r., a zażalenie to skarżąca wniosła na skutek wadliwego pouczenia organu, sprzecznego z treścią art. 59 § 2 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, iż w postanowieniu wierzyciela z dnia 1 lutego 2023r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia zawarto nieprawidłowo pouczenie, niezgodne z treścią art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zatem w przypadku, gdy prośba o przywrócenie terminu dotyczy, jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie, terminu do wniesienia zażalenia, do jego rozpoznania umocowany jest organ właściwy do rozpatrzenia tego zażalenia. Jak wynika z cyt. powyżej normy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest ostateczne i nie przysługuje na nie zażalenie. Takie rozstrzygnięcie kwalifikuje się jako postanowienie kończące postępowanie, a więc podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tymczasem organ, wbrew treści art. 59 § 2 o.p., pouczył skarżącą, iż od postanowienia z dnia 1 lutego 2023r. służy jej, na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w oparciu o art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a., zażalenie, które należy skierować do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV w Bydgoszczy. Fakt kwestionowania przez skarżąca postanowienia z dnia 22 października 2022r. potwierdza treść zażalenia na postanowienie z dnia 1 lutego 2023r. o odmowie przywrócenia terminu. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, decydujące znaczenie mają nie tyle sformułowania pism sporządzanych przez strony, co ich istota i zamiar strony. Skoro więc skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu w opisanych powyżej okolicznościach, nie może budzić wątpliwości, iż dokonanie takiej czynności jest wyrazem woli zaskarżenia tego postanowienia. Powyższe stanowisko jest uprawnione zwłaszcza w świetle faktu, iż wniosek skarżącej o przywrócenie terminu stanowi w istocie odpowiedź na pismo organu z dnia 30 listopada 2022r. W piśmie tym organ w sposób niekonsekwentny wskazał zobowiązanej termin doręczenia postanowienia z dnia 20 października 2022r. Wierzyciel wskazał bowiem dwie daty doręczenia w/w postanowienia: 19 stycznia 2021r. oraz 10 listopada 2022r. Pismo takie nie spełnia wymogów art. 8 k.p.a., który nakłada na organy obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (tak. NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1369/06). Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy brak jest przepisu stawiającego szczególne wymogi dla zażalenia, mają zastosowanie ogólne reguły k.p.a., z których wynika, że jest całkowicie wystarczające, gdy strona wskaże akt przez nią kwestionowany i da wyraz temu, iż nie akceptuje treści tego aktu. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do tego, czy faktycznie wolą strony jest spowodowanie, aby sprawa została rozpoznana w postępowaniu odwoławczym przez organ drugiej instancji, konieczne jest skorzystanie z instytucji art. 9 k.p.k., a więc porozumienie się ze stroną aby jednoznacznie określiła swoją wolę. Ten warunek na etapie wydawania postanowienia organu nie został spełniony. Sąd stwierdza, iż organ naruszył przepisy postępowania – art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 59 § 2 k.p.a. Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ błędnie uznając, i z skarżąca nie złożyła wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zażalenia na postanowienie z dnia 20 października 2022r., nie rozpoznał merytorycznie wniosku skarżącej. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.