I SA/Gl 698/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-04-05
Skład orzekający: Ewa Madej, Krzysztof Winiarski, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na usługi pośrednictwa w zakupie nieruchomości oraz koszty inwentaryzacji budowlanej mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, czy też stanowią nakłady zwiększające wartość początkową środka trwałego?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na usługi pośrednictwa w zakupie nieruchomości oraz koszty inwentaryzacji budowlanej, które są związane z nabyciem lub wytworzeniem środka trwałego, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Stanowią one bowiem nakłady zwiększające wartość początkową środka trwałego, podlegające odpisom amortyzacyjnym zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Podobnie, wydatki na usługi prawne mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko wtedy, gdy podatnik udokumentuje ich poniesienie oraz wykaże ich związek z osiąganymi przychodami, a nie tylko na podstawie samej umowy i zapłaty, nawet jeśli dotyczą usług prawnych podlegających ochronie poufności.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została obciążona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. Organ zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi świadczone przez firmy B i C W.S. (pośrednictwo w zakupie nieruchomości, inwentaryzacja budowlana) oraz na usługi prawne firmy D. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA w Gliwicach, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych oraz podnosząc kwestię poufności usług prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej Sędzia WSA Krzysztof Winiarski Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych o d d a l a s k a r g ę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. określił A Sp. z o.o. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w kwocie 1.290.320,00 zł., wysokość odsetek za zwłokę w kwocie 1.474,20 zł. oraz nadpłatę w tym podatku w wysokości 35.655,80 zł. Organ podatkowy przyjął, że Spółka zawyżyła w zeznaniu ostatecznym koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. W ocenie organu podatniczka zaliczyła bezpodstawnie do tych kosztów:
a) wydatek poniesiony za usługę wykonaną przez firmę B z siedzibą w W., ul. Z., uregulowany na podstawie faktury nr [...] w wysokości [...].
b) wydatek poniesiony za usługę firmy C W.S. z siedzibą w W. ul. P., uregulowany na podstawie faktury nr [...] na kwotę netto [...] zł.,
c) wydatek poniesiony na podstawie noty z dnia [...] włoskiej firmy D, za usługę dotyczącą sfinalizowania umowy zakupu nieruchomości na kwotę [...] zł.
Wydatki, określone w punkcie a i b zostały zakwestionowane przez organ, jako wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, na podstawie art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. Nr 54, poz. 654 z 2000 r. z późn. zm.). Organ podatkowy ustalił, że firma B i C W.S. miały świadczyć usługi w zakresie odbioru decyzji, prowadzenia negocjacji z podwykonawcami oraz współpracy z firmami, koordynacji prac oraz opracowań dokumentacji technicznej do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę nowej hali produkcyjnej na nieruchomości położonej w T., przy ul. M. Nieruchomość ta została przez podatniczkę wynajęta w dniu [...], a następnie nabyta na własność aktem notarialnym z dnia [...]. Nowa hala produkcyjna została oddana do użytkowania [...]. Organ podatkowy uznał zatem, że wydatki poniesione przez Spółkę na rzecz kontrahentów, stanowiły koszty podjęte dla realizacji, w tym na działania wstępne, inwestycji, najpierw w obcym środku trwałym, a następnie w wytworzonym we własnym zakresie środku trwałym. Powyższe oznacza, że Spółka powinna w/w wydatki zaliczyć do wydatków zwiększających wartość początkową środka trwałego i poprzez odpisy amortyzacyjne obciążyć koszty działalności na podstawie art. 16 a - 16 m ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nakład inwestycyjny obejmuje bowiem wszystkie koszty poniesione dla realizacji inwestycji, w tym koszty działań wstępnych, polegających na przygotowaniu prac rzeczowych.
Organ podatkowy nie uznał wydatku, określonego w punkcie c za koszt uzyskania przychodu, wskazując, że dla celów podatkowych wydatek uznaje się za poniesiony, w przypadku gdy jest on udokumentowany w sposób przewidziany przepisami prawa. Powołując się na przepis art. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, organ wskazał, że na podatnikach ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu, podstawy opodatkowania i należnego podatku. Określenie podstawy opodatkowania następuje na podstawie ksiąg rachunkowych, prowadzonych zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( Dz. U. Nr 121, poz.592 z późn. zm.). Stosownie do treści art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o rachunkowości podstawą wpisu do księgi jest dowód księgowy, który poza innymi koniecznymi warunkami musi wskazywać przedmiot operacji, określenie jej wartości i stron uczestniczących w operacji i innych danych pozwalających na zidentyfikowanie zdarzenia gospodarczego. Dowody te muszą spełniać warunki określone w art. 21 ustawy o rachunkowości, a więc wskazywać rodzaj dowodu i jego numeru identyfikacyjnego, określenie stron dokonujących operacji, opis operacji i jej wartość, datę dokonania operacji i podpis wystawcy dowodu. Zdaniem organu nota z dnia [...] nie spełnia wymagań określonych w opisanych uregulowaniach, zatem Spółka bezpodstawnie zaliczyła w ciężar kosztów uzyskania przychodów kwotę [...] zł., z niej wynikającą .
Odwołanie od decyzji złożył pełnomocnik Spółki, który zarzucił organowi pierwszej instancji istotne naruszenie przepisów prawa proceduralnego, skutkiem czego nie wyjaśniono stanu faktycznego i dokonano jego błędnej kwalifikacji. W ocenie pełnomocnika organ podatkowy naruszył przepis art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), określający zasadę czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania podatkowego. Naruszenie tej normy nastąpiło wskutek:
a) odmowy udzielenia stronie informacji o okolicznościach sprawy budzących wątpliwości organu podatkowego, a w szczególności odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie podatnika dotyczące prawidłowości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów poszczególnych wydatków,
b) przeprowadzenia czynności z przesłuchania świadka bez poinformowania o tej czynności strony postępowania, a tym samym uniemożliwienie jej udziału w tej czynności. Za czynność tę pełnomocnik uznał oświadczenie złożone organowi podatkowemu przez B, wskazując na naruszenie art. 190 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ ma obowiązek poinformowania strony z siedmiodniowym wyprzedzeniem o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka.
Zdaniem pełnomocnika organ pierwszej instancji naruszył także przepis art. 122 Ordynacji podatkowej, albowiem organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazując na uzasadnienie decyzji, w części stwierdzającej iż " kontrolującym nie udało się ustalić dokładnego zakresu wykonywanych usług" pełnomocnik uznał, że świadczy to, iż nie poinformowano podatnika, że przedłożone dokumenty i wyjaśnienia są niewystarczające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Pełnomocnik zarzucił organowi podatkowemu, że nie kwestionował w trakcie postępowania podatkowego formalnej strony dokumentu księgowego jakim była nota z dnia [...] wystawiona przez D. Działanie takie naruszało w ocenie pełnomocnika art. 187 Ordynacji podatkowej, albowiem organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań, a zatem nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W dalszej części odwołania pełnomocnik podniósł naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego, nie wskazując na konkretny przepis, wyraził ogólny pogląd, że wydatki poniesione przez Spółkę zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu, w szczególności wydatki na rzecz firm B oraz C W.S., albowiem nie były one związane z żadną konkretną inwestycją, tylko z administrowaniem przedsiębiorstwem oraz planowaniem jego rozwoju. Pełnomocnik wskazał także, iż nota wystawiona przez D, spełniała prawem wymagane warunki, zatem nie było podstaw do kwestionowania jej prawidłowości. Zwrócił uwagę, że ważność i prawidłowość dokumentu będącego podstawą płatności ocenia się zgodnie z prawem państwa wystawcy. W końcowej części odwołania zarzucił organowi podatkowemu nadmierny rygoryzm w stosowaniu przepisów prawa podatkowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. W szczegółowym uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustosunkował się do przeprowadzonego postępowania podatkowego, odnosząc się zarówno do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zastosowanych przepisów podatkowych przez organ pierwszej instancji, jak i zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał m.in., że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności faktur dokumentujących kwestionowane usługi, wykazała, że wystawiona przez firmę B nie określała zakresu wykonywanej usługi, stwierdzając ogólnie, że usługa obejmowała zlecenie o symbolu SWW/KU 70.31.1, które zgodnie z zarządzeniem nr 47 Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 29 grudnia 1993 r. w sprawie Klasyfikacji Wyrobów i Usług obejmowało:
a) usługi pośrednictwa w sprzedaży budynków mieszkalnych i terenów,
b) usługi pośrednictwa w sprzedaży wolnych terenów pod zabudowę mieszkalną,
c) usług pośrednictwa w sprzedaży budynków niemieszkalnych i terenów.
Usługa świadczona przez firmę B dotyczyła pośrednictwa w zakresie zakupu nieruchomości, co potwierdzone zostało także oświadczeniem M. T.
Zakres usług świadczonych przez firmę C- W.S. wykonawca określił w treści wystawionej faktury, wskazując że usługa dotyczyła inwentaryzacji budowlanej, zatem związana była z prowadzonymi przez Spółkę inwestycjami. Jak wskazał organ odwoławczy, organ pierwszej instancji celem wykluczenia wątpliwości, pismem z dnia [...] wezwał podatniczkę do przedłożenia zamówień, zleceń, protokołów, umów czy innych dokumentów dotyczących zakresu wykonanych usług. Spółka przedstawiła m.in. zamówienie z dnia [...] i [...] dla firmy C o treści koordynacja prac związanych z realizacją nowej hali i opracowania dokumentacji technicznej do uzyskania opinii o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę hali produkcyjnej przy ul. M. w T.. Spółka nie przedstawiła organowi orzekającemu innych dokumentów, nie przedstawił też ich, pomimo postawionych zarzutów, pełnomocnik na etapie odwołania. W świetle tych ustaleń organ odwoławczy uznał, że sporne wydatki poniesione na wykonanie usługi pośrednictwa w zakupie nieruchomości oraz koszt inwentaryzacji budowlanej stanowiły nakłady na inwestycję, które zwiększają wartość początkową środka trwałego w dniu przyjęcia go do używania i podlegają odpisom amortyzacyjnym.
Odnosząc się do zakwestionowanej noty wystawionej przez włoską firmę D z dnia [...] na kwotę [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z aneksu zbiorczego załączonego do noty wynika, że w przeważającej mierze dotyczyła rozmów telefonicznych. Umowa z dnia [...] o świadczeniu usług prawnych w zakresie prawa polskiego pomiędzy A Sp. z o.o. oraz D, a E Spółka Komandytowa przedłożona przez skarżącą nie zawierała zlecenia wykonywania przedmiotowych usług innemu podmiotowi. Organ podatkowy podniósł, że zasadniczą przesłanką uzasadniającą kwalifikacje danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu, jest wykazanie przez podatnika, że poniesione koszty zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Spółka nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie wykonania usługi oraz nie wykazała, aby usługi te miały wpływ na wielkość przychodu osiągniętego przez odwołującą się Spółkę.
Organ odwoławczy nie uznał zarzutów, dotyczących naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa proceduralnego. Przedstawiając tryb postępowania, organ zwrócił uwagę, iż strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, co znalazło potwierdzenie w zgromadzonym materiale m.in. poprzez wezwanie Spółki do przedłożenia materiałów dowodowych, poinformowania o prawie zapoznania się z materiałem dowodowym oraz prawie wniesienia dodatkowych wyjaśnień do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka bez poinformowania strony, organ odwoławczy wskazał, że M. T. złożył oświadczenie do protokołu kontroli, z dnia [...] przeprowadzonej w firmie B, nie stanowiło więc ono dowodu z przesłuchania świadka, a zatem zarzut pełnomocnika – zdaniem organu odwoławczego – nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie, zapewniło właściwe ustalenie stanu faktycznego oraz zastosowanie przepisów podatkowych, stosownych i właściwych do ustalonego stanu.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuty skargi pokrywały się z zarzutami odwołania, z tym że dodatkowo pełnomocnik ustosunkował się do uzasadnienia decyzji, w części dotyczącej nie przedłożenia przez skarżącą Spółkę dowodów potwierdzających związek kosztów poniesionych na usługę prawną z przychodami uzyskanymi przez Spółkę. Zdaniem pełnomocnika żądanie organu podatkowego ujawnienia opinii prawnych, protokołów, notatek ze spotkań, czy też umowy określającej warunki i zakres świadczonej usługi prawniczej stanowiło naruszenie prawnie chronionej poufności treści usługi prawnej. Niejawność usług prawnych, jest bowiem standardem zarówno w państwach europejskich, jak i w Polsce. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów, treść usługi prawnej podlega ochronie przed jej ujawnieniem, a zatem organ podatkowy nie miał uprawnień do żądania takich informacji, a tym samym do zakwestionowania zaliczenia przez Spółkę wydatków poniesionych na ten cel do kosztów uzyskania przychodów, albowiem podatniczka skorzystała z prawnej gwarancji poufności treści usługi prawnej. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd rozważył co następuje.
Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.
W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku gdy, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.
Nie zasługuje na uwzględnienie – w ocenie Sądu – zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez odmowę zaliczenie wydatków poniesionych z tytułu usług firm B oraz C W.S., do kosztów uzyskania przychodów. Zarzucając naruszenie tych przepisów, pełnomocnik skarżącej wskazał, że zakwestionowane usługi nie były związane z żadną konkretną inwestycją, a dotyczyły bieżącej administracji firmą oraz planowanej i realizowanej koncepcji całościowego rozwoju. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazuje, że twierdzenie pełnomocnika jest bezzasadne, bowiem ocena faktury z firmy B, która obejmowała usługę o symbolu SWW/KU 70.31.1, a także oświadczenie z dnia [...], złożone do protokołu kontroli przez M.T., w sposób nie budzący wątpliwości, udokumentowały, iż należność w kwocie [...] zł. dotyczyła pośrednictwa w zakupie nieruchomości. Zakres usługi świadczonej przez firmę C W.S., został natomiast określony w treści faktury, jako koszt inwentaryzacji budowlanej, zatem nie ma racji pełnomocnik Spółki twierdząc, że podmioty te świadczyły na rzecz skarżącej kompleksową usługę w postaci bieżącego administrowania firmą oraz realizacją koncepcji całościowego jej rozwoju. Zauważyć należy, że organ podatkowy wezwał Spółkę, pismem z dnia [...] do przedłożenia zamówień, zleceń, protokołów, umów lub innych dokumentów, będących w posiadaniu Spółki, celem wykluczenia wątpliwości, co do zakresu, świadczonych przez te firmy usług. Przedłożone przez skarżącą dokumenty, nie dotyczyły spornych faktur, zatem organy podatkowe, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, słusznie przyjęły, że wydatki poniesione na rzecz tych firm, stanowiły wydatki na usługi pośrednictwa w zakupie nieruchomości oraz koszt inwentaryzacji budowlanej, które zwiększają wartość początkową środka trwałego w dniu przyjęcia go do używania i podlegają odpisom amortyzacyjnym. Za takim sposobem postępowania, przemawia bowiem treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. Nr 106, poz.482 z późn. zm.), zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu ich uzyskania, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. W myśl natomiast art. 16 ust.1 pkt 1 lit b, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie i wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych. Jak wynika z gramatycznej wykładni wskazanego przepisu, każdy wydatek związany z nabyciem składników majątkowych, jest wyłączony z kosztów uzyskania przychodów, gdyż zwiększa on wartość początkową środka trwałego i podlega odpisom amortyzacyjnym, dokonywanym w oparciu o treść art. 16 a – 16 m ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Nie do pogodzenia, z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jest wyrażony w skardze pogląd, iż koszty poniesione z tytułu usług prawnych są kosztami uzyskania przychodu na podstawie tylko uregulowanej zapłaty i umowy, bez konieczności wykazania ich wpływu na osiągany przychód, albowiem treść takiej usługi podlega ochronie prawnej, a zatem organy nie miały podstaw, do żądania przedstawienia przez skarżącą dokumentów, potwierdzających ich wykonanie. Art. 15 ust. 1 w/w ustawy nie wyszczególnia wszystkich rodzajów kosztów uzyskania przychodów, ograniczając się do ogólnej ich definicji. Zgodnie z tą definicją kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty uzyskania przychodów, z wyjątkiem tych, które ustawa nie uznaje za koszty, a o których mowa w art. 16 ustawy. O zakwalifikowaniu więc danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu decyduje poniesienie wydatku w celu jego uzyskania. Z punktu widzenia zasad prawa podatkowego, będącego prawem w istocie swej bardzo sformalizowanym, o możliwości zaliczenia przez podatnika kosztów, do kosztów uzyskania przychodów nie rozstrzyga to, że podatnik faktycznie poniósł te koszty, ale to, czy wydatki takie zostały przez podatnika udokumentowane zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów prawnych, oraz czy miały wpływ bezpośredni lub pośredni na osiągnięte przychody. W rozpatrywanej sprawie, na wezwanie organu podatkowego z dnia [...] w sprawie przedłożenia dokumentów uzasadniających, dokonany wydatek, w szczególności notatek, zamówień, zleceń, protokołów, podatniczka wyjaśniła, że usługi były wykonane, natomiast zakres wykonanej usługi, wynikający z poszczególnych faktur ma charakter poufny, a ich jawność jest wyłączona. W opisanej sytuacji, organ podatkowy uznał, że skarżąca nie wykazała, iż wydatki poniesione zostały w celu uzyskania przychodu, i na tej podstawie, wyłączył kwotę [...] zł. z kosztów uzyskania przychodów. Zarzut skargi, iż organ podatkowy przekroczył uprawnienie żądając wykazania przez podatniczkę, iż wydatek poniesiony został w celu osiągnięcia przychodu, poprzez przedłożenie dokumentów to potwierdzających, nie zasługuje, zdaniem Sądu, na uwzględnienie. Sąd podziela bowiem pogląd, wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 29 września 2003 r. I SA/Ka 1873/02, że sam fakt zawarcia umowy i poniesienia na jej podstawie wydatku, tylko dlatego, że chodzi o pomoc prawną nie przesądza o tym, że wydatek taki zawsze po stronie podatnika stanowi koszt uzyskania przychodu.
Nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, określonych w art. 122, 123, 187 i 190 Ordynacji podatkowej.
Art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej, formułują jedną z podstawowych zasad postępowania, zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania podjęte zostaną wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a ponadto organy podatkowe obowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Formułując zarzut jej naruszenia, pełnomocnik wskazał, że organ pierwszo instancyjny nie powiadomił skarżącej o czynności przesłuchania świadka, przez co w sposób oczywisty organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej. Z analizy akt sprawy przedłożonych Sądowi, wynika, że organ, nie przeprowadzał dowodu z przesłuchania świadka, a oświadczenie, które w ocenie pełnomocnika jest tym dowodem, zostało złożone przez M. T. do protokołu z kontroli, przeprowadzonej w jego firmie. Zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik nie kwestionuje wprost ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w drodze wskazania, które ustalenie faktyczne nie odpowiada prawdzie, popierając takie twierdzenie określonymi dowodami, czy to w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czy też w postępowaniu odwoławczym, wskazuje jednak na niewłaściwe zastosowanie przepisów, i to zarówno prawa materialnego, jak i proceduralnego. Analiza akt rozpatrywanej sprawy, wykazuje, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika, organy podatkowe przeprowadziły skrupulatne postępowanie, i uwzględniły wszystkie dowody zgromadzone w sprawie. Ani strona postępowania, ani jej pełnomocnik nie zgłosili dowodów, które nie zostały uwzględnione przez organy, zatem niezasadny jest zarzut, naruszenia przez te organy zasady prawdy obiektywnej. Należy bowiem zauważyć, że jakkolwiek ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym, to jednak nie zwalnia to strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nie udowodnienie określonej czynności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści w/w przepisów nie da się wyprowadzić konkluzji, że organy zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, mimo wezwań środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem przyjąć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez ten organ, spoczywa na tym organie.
Zarzut naruszenia przez organy podatkowe zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, określonej w art. 123 Ordynacji podatkowej nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Strona zawiadamiana była bowiem o czynnościach dokonywanych przez organy podatkowe, a ponadto zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy zapoznały stronę i pełnomocnika strony z całokształtem zgromadzonego materiału, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy protokoły. Strona skarżąca została powiadomiona w formie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, a następnie po ustanowieniu pełnomocnika, to on był informowany o istotnych tzn. mających wpływ na wynik sprawy, czynnościach organów podatkowych. Nie powiadomienie , jak wskazał to pełnomocnik o dokonywanej czynności z przesłuchania świadka, jak wcześniej wskazano, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem oświadczenie M. T., zostało złożone do protokołu kontroli, a nie jak sugeruje pełnomocnik, w drodze przesłuchania świadka. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ podatkowy, miał zatem prawo do przeprowadzenia kontroli u kontrahenta skarżącej, a ustalenia tej kontroli zasadnie przyjąć jako dowód w sprawie. W przypadku, gdyby z treścią oświadczenia nie zgadzała się skarżąca, jej pełnomocnik miał pełne prawo skorzystania ze zgłoszenia dowodu z przesłuchania świadka M. T.. Pełnomocnik nie skorzystał z tego prawa, ani na etapie postępowania przed organem pierwszo instancyjnym, ani na etapie postępowania odwoławczego. Trudno zatem zarzut pełnomocnika uznać za zasadny. W ocenie Sądu, materiał dowodowy w sprawie nasuwa wnioski odmienne, co profesjonalna obsługa podatniczki, powinna uwzględnić na etapie postępowania administracyjnego, korzystając z praw przysługujących stronie postępowania podatkowego. W świetle powyższego ustalenia, bezprzedmiotowym jest twierdzenie pełnomocnika, naruszenia przez organ podatkowy art. 190 Ordynacji podatkowej, określający obowiązek organu, powiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka w terminie siedmiu dni przed terminem jego dokonania Sąd zauważa, że zgodnie
W tym stanie rzeczy dokonując oceny zgromadzonego przez organ materiału dowodowego Sąd uznał, że materiał jest zupełny, a jego ocena dokonana zgodnie z zasadą określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ właściwie określił na jego podstawie stan faktyczny oraz zastosował właściwe przepisy dotyczące określenia podatniczce wysokość zobowiązania, odsetek i nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, zatem poczynione uwagi w pełni uzasadniają sformułowaną wyżej ocenę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło