I SA/Gl 714/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 13 grudnia 2017 r. Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2017 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odpis powyższego zarządzenia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 3 stycznia 2018 r. W dniu 19 stycznia 2018 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 13 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z przyczyn od niego niezależnych, a wywołanych trwającą już od dłuższego czasu chorobą utrudniającą mu poruszanie się, nie mógł złożyć zażalenia w ustawowym terminie. Zaznaczył, że dopiero obecnie stan jego zdrowia uległ na tyle poprawie, iż mógł podjąć czynności zmierzające do zakwestionowania zarządzenia. Na uprawdopodobnienie wskazanej wyżej przyczyny skarżący przedłożył 3 kserokopie zaświadczeń lekarskich obejmujących okres niezdolności do pracy od dnia 17 października 2017 r. do dnia 16 lutego 2018 r. Jednocześnie skarżący dopełnił uchybionej czynności składając zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 13 grudnia 2017 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...). W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to nie zostało spełnione, gdyż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący jako okoliczność mającą przemawiać za spełnieniem przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazuje zły stan zdrowia trwający od 17 października 2017 r. do 16 lutego 2018 r., który utrudniał mu poruszanie się. W kontekście przedstawionej argumentacji wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba ta musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411; por. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II FZ 513/17 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1285/14). W świetle powyższych wywodów i okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że przedłożone przez skarżącego zaświadczenia lekarskie nie potwierdzają, że jego choroba miała charakter nagły. Wręcz przeciwnie, z zaświadczeń tych wynika, że stan chorobowy trwa u skarżącego już od czterech miesięcy. Trudno zatem w sytuacji zdrowotnej skarżącego doszukiwać się elementu nagłości i nieprzewidywalności. Ponadto autor wniosku skupiając się na uwiarygodnieniu złego stanu zdrowia, pominął to, że ocena braku winy nie ogranicza się tylko do potwierdzenia samej dolegliwości. Skarżący zobowiązany jest też – powołując się na zły stan zdrowia - wykazać to, że nie mógł wyręczyć się inną osobą w dokonaniu czynności. Z akt sądowych wynika zaś, że korespondencję kierowaną na adres skarżącego odbiera dorosły domownik – J.N.. Powyższe wskazuje, że skarżący w istocie miał możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich, pozostających w jego gospodarstwie domowym, w podjęciu działań, choćby takich jak wysłanie pisma, w celu zabezpieczenia obowiązujących go terminów sądowych. W tej kwestii skarżący się nie wypowiedział. Sąd nie kwestionuje choroby skarżącego wskazuje jedynie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w owym okresie chorobowym choroba uniemożliwiła mu zarówno osobiste dokonanie czynności procesowej jak i ewentualne posłużenie się osobą trzecią (np. domownikiem). Ponadto zauważyć należy, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu w dniu 19 stycznia 2018 r., a więc w okresie, w którym według zaświadczenia lekarskiego był niezdolny do pracy. Poza tym ze złożonych zaświadczeń wynika, że w czasie niezdolności do pracy skarżący może chodzić. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 grudnia 2017 r., Sąd na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.