I SA/Gl 728/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-11-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i spłatą zobowiązań komorniczych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Różnica między jej dochodami a niezbędnymi wydatkami, a także łączna wysokość wpisów w dwóch zainicjowanych postępowaniach, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K.B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ulgi płatniczej w zaległości podatkowej. Wskazała na niskie wynagrodzenie, wysokie wydatki na utrzymanie, w tym spłatę zobowiązań komorniczych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową. Łączna wysokość wpisów w dwóch prowadzonych postępowaniach sądowych była znacząca.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatnicze – umorzenie, rozłożenie na raty zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
W piśmie procesowym z dnia 1 września 2007 r. K.B. zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniosła, że w chwili obecnej otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł, które w całości przeznaczone jest na pokrycie niezbędnych wydatków, w tym na dojazd do pracy ([...] zł).
W dniu 1 października 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym K.B. ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (vide pkt 4 druku PPF). W tych ramach podniosła, że miesięczne wydatki stanowią łącznie kwotę około [...]zł, w tym opłaty za gaz, energię elektryczną, telefon, opłata czynszowa oraz koszty dojazdu do pracy. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskująca jest właścicielką mieszkania o pow. 70 m². Nie posiada z kolei przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Jej miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynosi [...] zł.
W wyniku analizy treści wniosku oraz akt sądowych i administracyjnych, pismem z dnia 8 października 2007 r., referendarz sądowy wezwał K.B. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłanie dokumentów źródłowych.
Odpowiadając na w/w wezwanie skarżąca nadesłała kserokopie większości z wymaganych dokumentów, w tym: zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenie pracodawcy o wysokości potrąceń z wynagrodzenia w związku z zajęciem komorniczym, umowę majątkową małżeńską, przydział lokalu mieszkalnego, informację właściwej spółdzielni o wysokości opłaty czynszowej w mieszkaniu wnioskującej, miesięczne zestawienie poborów skarżącej, dokumentację wskazującą na stan zaległości K.B. z tytułu opłat czynszowych, energii elektrycznej, faktury za usługi telekomunikacyjne (całość dokumentacji nadesłanej przy piśmie skarżącej z dnia 31 października 2007 r. znajduje się w aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 727/07).
W oparciu o przedstawione wyżej dokumenty ustalono, co następuje. K.B. otrzymuje miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kwocie około [...] zł netto (średnia z sześciu miesięcy; po potrąceniach komorniczych). Jej miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł.
Wpis sądowy w tej sprawie stanowi kwotę [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Intencją wnioskującej było w tej sprawie uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Z tych względów wniosek ten został rozpoznany w oparciu o przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy.
Zgodnie więc z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.).
Najogólniej rzecz ujmując, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy polega na badaniu wzajemnej relacji aktywów strony wnioskującej, przy uwzględnieniu jej koniecznych wydatków, a pasywami, które w tej sytuacji przybierają postać niezbędnych kosztów postępowania sądowego.
W tym też kontekście należało stwierdzić, że różnica pomiędzy dochodem gospodarstwa domowego skarżącej i niezbędnymi wydatkami w nim ponoszonymi (kwota [...] zł) sugeruje, iż sytuacja finansowa K.B. jest na tyle trudna, że nie będzie ona mogła partycypować w kosztach sądowych.
Należy przy tym zważyć, że w chwili obecnej K.B. zainicjowała dwa odrębne postępowania sądowe i łączna wysokość wpisów w obu sprawach wynosi [...] zł.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło