I SA/Gl 728/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-08-22
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym, ale posiada znaczny kapitał zakładowy i środki finansowe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, mimo deklarowanej straty, ponieważ posiadała znaczny kapitał zakładowy i środki finansowe, a także wykazywała znaczące obroty w podatku VAT. Sama strata bilansowa nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i nie warunkuje automatycznie potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, niekorzystne zmiany legislacyjne stanowią element ryzyka gospodarczego, a nie podstawę do zwolnienia z kosztów.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową i poniesioną stratą. Spółka przedstawiła dokumenty finansowe, które po analizie przez referendarza sądowego wykazały posiadanie znacznych środków pieniężnych na rachunkach bankowych i w kasie, a także wysokie obroty w podatku VAT. Pomimo deklarowanej straty, spółka posiadała wysoki kapitał własny i planowała dalsze inwestycje.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, A Sp. z o.o. nadesłała urzędowy formularz, w którym wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek (patrz druk PPPr z dnia 12 lipca 2012r.). Spółka podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a w 2010 r. poniosła stratę w kwocie 2.170.353,36 zł. Wskazała dalej, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła o 277,8 % podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Obecnie Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy; z kwoty 42.548.449,58 zł w 2009 r. zredukowano je do kwoty 29.590.804,36 zł w 2010 r. Powodem trudnej sytuacji jest również wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie powyższej działalności, wygasanie i nie przedłużanie posiadanych zezwoleń. W 2010 r. wygasły i nie zostały przedłużone cztery zezwolenia na prowadzenie działalności w łącznej liczbie 377 punktów gier. W tym roku Spółce wygaśnie kolejne zezwolenie na prowadzenie działalności w 178 punktach gier. O pogarszającej się kondycji Spółki świadczy chociażby fakt, że w 2009 r. (wg danych na dzień 31 grudnia 2009 r.) Spółka prowadziła działalność w 606 punktach gier natomiast w 2010 r. już tylko w 179. Na koniec maja 2011 zanotowano dalszy spadek i działalność prowadzono tylko w 154 punktach.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 2.336.820,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 7.281.028,06 zł. Spółka posiada – w świetle oświadczenia – trzy rachunki bankowe, których saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – było ujemne i wyniosło 1,30 zł. Trzeba jednakże zaznaczyć, że przy pozycji B O/B., Spółka pozostawiła niewypełnioną rubrykę formularza, zatytułowaną 9.3. "Stan konta".
Do przybliżonego wyżej wniosku dołączono bilans ze stanem na dzień 31 lipca 2011 r. Spółka nadesłała nadto rachunek zysków i strat za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz wyciągi z dwóch rachunków bankowych potwierdzających ww. saldo środków pieniężnych.
Analiza oświadczenia o majątku i dochodach (druk PPPr) w zestawieniu z nadesłaną dokumentacją źródłową skłoniła referendarza sądowego do wezwania Spółki do uzupełnienia wniosku. Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. zobowiązano ją do nadesłania odpisów: zestawienia sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy deklaracji na podatek od towar i usług oraz podatek od gier za trzy ostatnie miesiące; całości ostatniego sprawozdania finansowego skarżącej, w tym informacji dodatkowej; zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2011, deklaracji na podatek od towarów i usług oraz dla podatku od gier złożonych przez skarżącą za ostatnie trzy miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące.
W odpowiedzi pełnomocnik Spółki nadesłał plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. 30 czerwca 2012 r., Spółka posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w łącznej kwocie 6.149,49 zł. Na koniec roku obrotowego, tj. na dzień 31 grudnia 2011 r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 1.812.546,78 zł (poz. B.II.c. bilansu). Z informacji dodatkowej za 2011 r. wynika, że na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego za 2011 r. nie są znane żadne zdarzenia zagrażające kontynuowaniu działalności. Spółka założyła, iż będzie kontynuować działalność w najbliższym okresie dłuższym niż rok. W 2011 r. nakłady na środki trwałe oraz środki trwałe w budowie wynosiły 78.320,46 zł, zaś na 2012 r. planowane są z tego tytułu nakłady w wysokości 80.000,00 zł. W okresie od kwietnia do czerwca 2012 r. Spółka dokonała dostawy towarów (świadczenia usług) na terytorium kraju, zwolnione od podatku od towarów i usług na łączną kwotę 4.118.806,00 zł (suma poz. nr 20 z deklaracji VAT-7). Wartość zdarzeń gospodarczych (podstawy) podlegających opodatkowaniu podatkiem pośrednim wyniosła w tym okresie 86.785,00 zł (suma poz. 29 z deklaracji VAT-7). Z raportu kasowego Spółki wynika między innymi, że z kasy pokrywane są wydatki bieżące, w tym z tytułu opłat sądowych (patrz KW nr: [...] i [...] na łączną kwotę 9.492,23 zł). Omówione dokumenty dołączono do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 727/12.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne, referendarz sądowy uznał, że Spółka nie wykazała spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy, o której pisano wcześniej. Konstatacja ta jest wynikiem sumarycznego zestawienia okoliczności stanu faktycznego, wynikających z nadesłanych w tej sprawie dokumentów źródłowych. Po pierwsze, wbrew twierdzeniom Spółki, stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, nie był ujemny, a ich wysokość w rzeczywistości stanowiła czterokrotność należnego w tej sprawie wpisu sądowego od skargi. Po wtóre, Spółka w okresie, w którym toczyło się postępowanie administracyjne w tej sprawie, zamknęła rok obrotowy ze stanem środków pieniężnych w kasie i na rachunkach, który wyniósł 1.812.546,78 zł. Wpis sądowy od skargi to zaledwie 0,08% tychże środków. Mając zatem na uwadze to, że niniejsze postępowanie jest jednym z wielu zainicjowanych przed sądami administracyjnymi na przestrzeni ostatnich kilku lat, referendarz uznał, że Spółka miała możliwość poczynienia oszczędności w posiadanych aktywach z przeznaczeniem na pokrycie m.in. kosztów niniejszego postępowania sądowego. Po trzecie strategia działania, ujawniona w informacji dodatkowej za 2011 r., zdaje się nie potwierdzać akcentowanej w druku PPPr pogarszającej się sytuacji finansowej Spółki. Z informacji tej wynika przecież, iż nie istnieją zagrożenia dla kontynuowania prowadzenia działalności gospodarczej przez co najmniej najbliższy rok. Co więcej, Spółka zaplanowała na 2012 r. zwiększenie wydatków na środki trwałe i środki trwałe w budowie. Po czwarte, nie sposób przyjąć, że Spółka, która w okresie trzech miesięcy wykazuje podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 4.205.591,00 zł, nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Zasadności tej ostatniej konkluzji należy upatrywać w tym, że Spółka ponosi koszty sądowe w innych sprawach zainicjowanych przez sądami administracyjnymi (patrz ww. pozycje raportu kasowego).
Nawiązując zaś do deklarowanej przez Spółkę straty należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku bowiem pomimo deklarowanej straty Spółka posiada kapitał własny o wartości 9.939.080,78 zł.
"Ponadto niekorzystna dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej" (cyt. za: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 436/11, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń).
Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło