I SA/Gl 729/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-02-04
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Teresa Randak, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych, nie badając kwestii przedawnienia tych zaległości?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może procedować w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, które wygasły na skutek przedawnienia. Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego musi być bezwzględnie respektowane. W przypadku, gdy organ nie zbadał kwestii przedawnienia, jego decyzja jest przedwczesna i narusza prawo.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok wraz z odsetkami, wskazując na trudną sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, podobnie jak organ odwoławczy, który uznał, że wprawdzie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika, ale brak było przesłanek interesu publicznego, a ponadto przyczyny powstania zaległości były wynikiem świadomego działania podatnika. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organy podatkowe nie zbadały kwestii przedawnienia zaległości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędziowie WSA Teresa Randak,, Bożena Suleja, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej : "Ordynacja" lub "O.p."), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r., nr [...], którą organ ten odmówił G. D. umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok w kwocie 1.490,00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.112,00 zł.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 9 listopada 2012 roku do Naczelnika[...] Urzędu Skarbowego w G. wpłynął wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004 - 2006 wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał na trudną sytuację finansową, zdrowotną oraz rodzinną. Wskazał także, iż przyczyną braku terminowych wpłat podatku była jego choroba alkoholowa, której leczenia podjął się w 2011 r. Podniósł, że istniejące zadłużenie podatkowe uniemożliwia mu podjęcie pracy, gdyż żaden pracodawca nie chce zatrudnić osoby z takim zadłużeniem. Nadmienił, iż od roku 2011 r. zamieszkuje w schronisku dla bezdomnych. Do wniosku podatnik załączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, zdrowotną, rodzinną i osobistą.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił podatnikowi umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok wraz z odsetkami za zwłokę.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł "o ponowne rozpatrzenie możliwości umorzenia mojego zadłużenia".
Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż organ pierwszej instancji niewłaściwie zinterpretował przesłanki "ważnego interesu strony" i "interesu publicznego". Ponownie podniósł fakt swojej bezdomności, utrzymania i wsparcia z pomocy społecznej (a więc Państwa). Podkreślił, że jedynie umorzenie zaległości podatkowych pozwoli mu "rozpoczęcie życia na własny rachunek i powrotu do aktywizacji społeczno – zawodowej".
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K. pierwszej kolejności wskazał, że rozstrzyganie spraw dotyczących udzielenia ulg w spłacie zaległości podatkowych w postaci umorzenia następuje w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ww. przepisem, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podniósł, że przesłanka ważnego interesu strony, od wystąpienia której uzależniona jest możliwość umorzenia zaległości podatkowej, wymaga ustalenia sytuacji finansowo – majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika, oraz że zastosowanie wnioskowanej ulgi uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które są spowodowane działaniami czynników na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania.
Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany. Poprzez "interes publiczny" należy rozumieć m.in. skutki, jakie wystąpią na skutek odmowy udzielenia ulgi. W interesie publicznym leży również pozyskiwanie środków na działalność państwa, których w przedmiotowej sprawie przez długi okres było ono pozbawione. W doktrynie pojęcie "interesu publicznego" rozumiane jest jako dyrektywa postępowania, mająca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak : sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego i.t.p. Ponadto naczelną zasadą systemu prawa podatkowego w Polsce, znajdującą oparcie w przepisie art. 84 Konstytucji RP jest powszechność opodatkowania. Nawet zatem w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ ten nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia zaległości podatkowej. Okoliczności mogące przemawiać za zastosowaniem wnioskowanej przez stronę ulgi winny być powodowane przez czynniki, na które strona nie miała wpływu. Wskazane czynniki to takie, które są niezależne od woli i sposobu postępowania strony (klęski żywiołowe, zdarzenia losowe), uniemożliwiające jej wywiązanie się z ciążących na niej względem Skarbu Państwa obowiązków, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów podatkowych. Pomoc ze strony organów podatkowych powinna w takim przypadku zmierzać do złagodzenia, powstałych na skutek zdarzeń losowych, negatywnych konsekwencji w zakresie zobowiązań podatkowych.
Organ zgodził się z twierdzeniem podatnika, iż każde problemy z niewypłacalnością mogą być podstawą do ubiegania się o ulgę, ale nie każda trudna sytuacja finansowa może to obiektywnie uzasadniać z uwagi na m. in. genezę przyczyn jej powstania. O zasadności przyznania wnioskowanej ulgi decyduje m. in. sposób powstania zaległości podatkowej.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych na podatniku ciążyły następujące zobowiązania podatkowe :
– z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. należność główna w kwocie 1.490,00 zł., plus należne odsetki za zwłokę w wysokości 1.112,00 zł.;
– z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004, 2005 i 2006 roku – łącznie 4.764,54 zł. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 3.980,00 zł.
Analizując sytuację materialną i finansową strony organ między innymi ustalił, że :
– podatnik w zeznaniu rocznym PIT-37 za 2011 rok wykazał dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 5.013,18 zł.,
– z informacji PIT-11 za 2011, nie uwzględnionej w zeznaniu za 2011 rok wynika, że podatnik osiągnął dodatkowo dochód z osobiście wykonywanej działalności w wysokości 402,46 zł.,
– zgodnie z zaświadczeniem z dnia 30 października 2012 r., wydanym przez MOPS w G., podatnik w 2012 roku pobierał zasiłki w łącznej wysokości 5.137,60 zł (z czego miesięcznie otrzymywał 80 zł. a reszta wpłacana była na konto schroniska dla bezdomnych w którym podatnik zamieszkuje.),
– z zaświadczenia PUP w G. z dnia 7 listopada 2012 r. wynika, że podatnik zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna a w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 7 listopada 2012 r. pobierał stypendium szkoleniowe w łącznej wysokości 2.290,40 zł.,
– na rzecz małoletniego dziecka zasądzone zostały od podatnika alimenty w kwocie 350,00 zł, których od lipca 2012 roku, ze względu na brak funduszy, nie płaci,
– podatnik zamieszkuje w schronisku dla bezdomnych prowadzonym przez [...] oraz nie posiada żadnego majątku,
– według informacji MOPS w G. podatnik realizuje projekt aktywizacji osób bezdomnych, w ramach Indywidualnego Programu Wychodzenia z Bezdomności.
Organ podatkowy dokonując oceny przedstawionej wyżej sytuacji finansowej i osobistej podatnika stwierdził, że dowodzi na wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika, przejawiającej się w zupełnym braku możliwości spłacenia zaległości podatkowej, co wynika z zestawienia jego aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej (tj. całkowitego braku majątku, bezdomności, braku pracy) z wysokością posiadanych zaległości podatkowych.
Organ odwoławczy stwierdził jednak, że obok przesłanki ważnego interesu podatnika, istnieje także obowiązek zbadania przez organy podatkowe występowania przesłanki interesu publicznego. Ocena zaistnienia interesu publicznego wymaga dokonania oceny skutków rozstrzygnięcia z punktu widzenia respektowania wartości ogólnych jak np.: sprawiedliwość, równość, które winno się wziąć pod uwagę przy stosowaniu prawa jak również skutków, jakie może wywołać odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi, związanych z potencjalnymi wydatkami budżetowymi.
Podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził wystąpienia przesłanki interesu publicznego. Stwierdził, że nie każda trudna sytuacja finansowa i życiowa strony może obiektywnie uzasadniać umorzenie zaległości podatkowej, z uwagi m.in. na genezę przyczyn jej powstania. Przyczyny powstania zaległości podatkowych u podatnika są konsekwencją prowadzenia działalności gospodarczej, w trakcie której zaprzestał on płacenia podatków przy jednoczesnym kontynuowaniu do maja 2007 roku prowadzenia tej działalności podlegającej opodatkowaniu. Świadome nieuregulowanie zobowiązań podatkowych nie posiada znamion zdarzeń nadzwyczajnych i niezależnych od podatnika. Trudno twierdzić, że skomplikowana sytuacja finansowa podatnika będąca wynikiem świadomego działania poprzez wydatkowanie w całości środków uzyskanych z działalności gospodarczej na inne cele niż podatkowe jest nadzwyczajna i zasługuje na udzielenie ulgi.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż podatnik do dnia 1 lipca 2012 roku był zatrudniony w spółce A G. Pismem z tego samego dnia ww. spółka poinformowała organ podatkowy pierwszej instancji, że podatnik "nie jest już zatrudniony w ich firmie, gdyż umowa o pracę został rozwiązana z upływem czasu na jaki została zawarta a podatnik nie podpisał następnej umowy rezygnując z zatrudnienia". Fakt rezygnacji podatnika z podpisania dalszej umowy o pracę i przejście w stan bezrobocia (z dniem 3 lipca 2012 roku) całkowicie zaprzecza jego twierdzeniom o gotowości podjęcia przez niego pracy.
Organ odwoławczy podkreślił, że podatnik całą odpowiedzialność za nieefektywne prowadzenie działalności gospodarczej próbuje przerzucić na Państwo. Zaznaczył, że roszczeniowa postawa obywateli zmierzająca do korzystania z takich praw jakimi są służba zdrowia, edukacja publiczna czy system rentowo – emerytalny, bez ponoszenia ciężarów funkcjonowania w społeczeństwie, doprowadziłaby do załamania gospodarki w kraju. Dlatego też realizacja polityki fiskalnej leży w interesie tak każdego obywatela jak i ogółu społeczeństwa.
W konkluzji uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo organ pierwszej instancji ocenił, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające twierdzenie, że za umorzeniem zaległości podatkowych przemawia interes podatnika. Za ich umorzeniem przemawiać jednak mogą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. W niniejszej sprawie organ podatkowy takich okoliczności nie stwierdził i ocena ta, w świetle zebranych dowodów nie jest oceną dowolną. Powstanie przedmiotowych zaległości było spowodowane niewywiązywaniem się podatnika z ciążących na nim obowiązków podatkowych. Słusznie zatem organ podatkowy nie dopatrzył się w sprawie zaistnienia przesłanki "ważnego interesu publicznego" warunkującej możliwość przyznania jednego z rodzajów ulg określonej w art. 67a § 1 O.p.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik powielił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Ponownie zarzucił organowi podatkowemu, iż niewłaściwie zinterpretował on przesłanki "ważnego interesu strony" i "interesu publicznego". Zdaniem skarżącego, okoliczności wskazane we wniosku z dnia 8 listopada 2012 roku (bezdomność, bezrobocie, choroba alkoholowa oraz korzystanie z pomocy społecznej) przemawiają za koniecznością udzielenia mu wnioskowanej ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w części dotyczącej kwoty 152,00 zł. i odsetek za zwłokę w wysokości 105,00 zł. oraz o uwzględnienie skargi w części dotyczącej kwoty 1.338,00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.007,00 zł.
Wnosząc o uwzględnienie skargi podniósł, że od organu pierwszej instancji uzyskał informację o przedawnieniu ww. kwoty (w dniu 31 grudnia 2011 roku), gdyż kwota ta stanowiła zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-5) za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 roku.
Wskazał, że powstanie zobowiązania podatkowego za rok podatkowy oznacza, że z tą chwilą zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek traci swój byt prawny, a więc sytuację, w której organ podatkowy nie tylko, że nie może ustalić innej wysokości zaliczek niż zadeklarowana ale i nie może też tych zaliczek egzekwować, gdyż utraciły one swój byt prawny. Normę prawną o takim brzemieniu można wywieść, zdaniem organu, z brzmienia art. 21 § 3 w zw. z art. 3 pkt 3, art. 53a w zw. z art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 45 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro zatem podatnicy są zobowiązani w terminie do 30 kwietnia następnego roku uiścić różnicę między podatkiem należnym za rok podatkowy a sumą należnych zaliczek w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników to oznacza to, że każda wpłata podatnika po zakończeniu roku podatkowego nawet przed złożeniem zeznania podatkowego będzie wpłatą nie na poczet zaliczek lecz na poczet zobowiązania podatkowego za rok podatkowy. Zobowiązanie z tytułu zaliczek utraciło więc z tą datą swoją odrębność prawną a tym samy byt prawny. Odsetki za zwłokę od ww. zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych uległy przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna lecz nie z powodu zarzutów w niej zawartych.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.).
Skargę należało uwzględnić albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] roku, którą organ ten odmówił G. D. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok w wysokości 1.490,00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.112,00 złotych.
W rozpatrywanej sprawie decyzje organów podatkowych zostały wydane w oparciu o przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2012 roku, poz. 749). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Merytoryczne decyzje w sprawach tego rodzaju mogą być wydawane wyłącznie w przypadku zobowiązań istniejących, do których uiszczenia podatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych, które wygasły na skutek przedawnienia. Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania. W realiach niniejszej sprawy, obowiązkiem organów podatkowych było zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy istnieją zobowiązania podatkowe, których umorzenia domagał się skarżący. Za bezprzedmiotowe (podlegające umorzeniu zgodnie z art. 208 § Ordynacji podatkowej), należy bowiem uznać prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących (przedawnionych) zobowiązań podatkowych.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast art. 3 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej określa, że ilekroć w ustawie jest mowa o podatkach - rozumie się przez to również zaliczki na podatek. W związku z tym unormowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie również do określenia początku biegu terminu przedawnienia zaliczek na podatek.
Ponadto zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę. Natomiast art. 21 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że przepis § 3 stosuje się odpowiednio, gdy podatnik obowiązany jest do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części.
Obowiązek uiszczania zaliczki jest zobowiązaniem podatkowym odrębnym od zobowiązania z tytułu podatku i jego powstanie nie musi oznaczać, że po zakończeniu roku podatkowego wystąpi konieczność uiszczenia podatku. W konsekwencji, nieuiszczona w terminie zaliczka, zanim z końcem roku podatkowego straci swój byt prawny, stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki te nie są związane ze zobowiązaniem podatkowym za dany rok. Mają bowiem charakter akcesoryjny w stosunku do zobowiązania głównego, którym jest zobowiązanie z tytułu zaliczek na podatek.
Warunkiem powstania roszczenia o odsetki jest zatem uprzednie istnienie zobowiązania głównego, czyli z tytułu zaliczek na podatek.
Podkreślenia wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. wyraził pogląd, że skoro nieuiszczona w terminie zaliczka z końcem roku podatkowego traci swój byt prawny stając się zobowiązaniem podatkowym odrębnym od zobowiązania z tytułu podatku, to okres przedawnienia zobowiązania podatkowego obejmującego odsetki od zaliczek na podatek liczyć się powinien od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłacenia zaliczek. Dla odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się więc z końcem roku, w którym upłynął termin płatności poszczególnych zaliczek, a nie z końcem roku, w którym upłynął termin złożenia zeznania podatkowego, tj. 30 kwietnia następnego roku. (uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II FPS 5/09). Pomimo, że pogląd powyższy został wyrażony przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w 2004 r. zachowuje również aktualność w rozpoznawanej sprawie, gdyż art. 53a Ordynacji podatkowej nie dotyczy kwestii początkowego terminu okresu przedawnienia odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek. W związku z tym stwierdzić należało, że bieg przedawnienia w odniesieniu do odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek za poszczególne miesiące 2006 r. upłynął z końcem 2011 r., o ile nie wystąpiła przerwa lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Tymczasem decyzje organów podatkowych obu instancji wydane zostały w 2013 roku (7 stycznia i 29 marca).
Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Wobec tego, obowiązkiem organu podatkowego było ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie, przed upływem wskazanego wyżej terminu przedawnienia, nie nastąpiła przerwa lub zawieszenie biegu przedawnienia.
Dopiero bowiem po prawidłowym ustaleniu okresu, którego dotyczą zobowiązania podatkowe oraz ich wysokości możliwe jest wydanie przez organ prawidłowej decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W decyzjach organów podatkowych obu instancji zagadnienie to w ogóle nie zostało poruszone.
Z treści decyzji i ich uzasadnień wynika, iż organy podatkowe w ogóle nie rozważały problemu przedawnienia zaległości podatkowych objętej niniejszym postępowaniem. Dopiero po wydaniu decyzji odwoławczej (z dnia [...] roku, doręczonej skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2013 roku) w dniu 21 maja 2013 roku (podr. Sądu) do akt sprawy została dołączona analiza przedawnienia zaliczek (k. 36/A) w której stwierdzono, że "do końca 2012 roku podatek za 2006 r. mógł zostać objęty decyzją".
Natomiast w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż "uzyskał informację od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. o przedawnieniu kwoty 1.338,00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę wysokości 842,00 zł (w dniu 31 grudnia 2011 r.) bowiem kwota ta była zaliczkami na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-5) za miesiące : 06, 08, 09, 10, 11,12/2006r.".
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok wraz z odsetkami za zwłokę. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza bowiem, że nie dopełniono wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 120, art. 187 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, obligującymi organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia.
Z powyższych powodów Sąd nie mógł uwzględnić wniosku organu odwoławczego o częściowe oddalenie skargi oraz częściowe jej uwzględnienie.
Rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy powinien przede wszystkim wyjaśnić i wykazać to w decyzji, czy i w jakim zakresie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok uległy przedawnieniu, a w konsekwencji, co w istocie jest przedmiotem sprawy.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 z późniejszymi zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło