I SA/Gl 733/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020.256 ze zm.) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 marca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2020. 1427 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2020.1689), dalej ustawa, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej Dyrektor lub organ), po rozpatrzeniu zażalenia pani M. S. (dalej strona, zobowiązana) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. oddalono zarzut strony nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. Dodał, że w zażaleniu na to postanowienie strona ponownie podniosła, iż nigdy nie zarejestrowała "odbiornika rtv" na swoje nazwisko i nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (i.n.i.). Dyrektor wyjaśnił, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i opłatami abonamentowymi mają swoje źródło w ustawie, a następnie przytoczył treść art. 2 ust. 1 ustawy podnosząc, że wcześniej, przed jej wejściem w życie, obowiązywały przepisy ustaw, które regulowały te kwestie i wydane w celu ich wykonania rozporządzenia nakładające na użytkowników odbiorników obowiązek ich rejestracji, wnoszenia opłat za korzystanie z nich oraz zgłoszenia zmian mających wpływ na dokonana rejestrację. Dyrektor stwierdził, że rejestracja odbiorników rtv dopełniona została na dane osobowe strony oraz, że stronie został przyporządkowany i.n.i. [...]. Zawiadomienie o nadaniu tego numeru przesłano stronie pismem z dnia [...] r. na adres będący adresem zameldowania strony do dnia 12 października 2009 r. Zauważył, że użytkownicy rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1997 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych poprzedzających ustawę pozostali abonamentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat. Stwierdził, że Poczta Polska nie dokonywała powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej, zaś na abonencie spoczywał obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej o zmianach danych adresowych czy zaprzestaniu korzystania z odbiorników rtv. Poczta Polska wysyłając zawiadomienia o nadaniu i.n.i. nie była obowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia tego zawiadomienia. Ponadto nawet nieotrzymanie takiego zawiadomienia nie stanowiło okoliczności zwalniającej posiadacza odbiornika rtv od obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Dyrektor podkreślił, że rejestracja odbiorników rtv przypisana była do abonentów, a nie ich adresu co oznacza, że w przypadku zmiany zamieszkania abonent zobowiązany był zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli nie posiadał odbiorników rtv powinien dopełnić formalności związane z ich wyrejestrowaniem, zaś wierzyciel nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników. W skardze na to rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca stwierdziła, że w związku z brakiem dowodu na podpisanie umowy czy posiadania czy zarejestrowania odbiornika rtv brak jest podstaw do egzekwowania należności abonamentowych. Podkreśliła, że nigdy nie zawierała umowy i nie zarejestrowała odbiornika rtv czy radia, zaś gdyby otrzymała pismo o nadaniu i.n.i. w 2008 r. mogłaby zareagować i wyjaśnić, że jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Podkreśliła, że nie posiadała skrzynki pocztowej na posesji, a listonosz zostawiał przesyłki na płocie przy posesji, gdzie mieszkała z rodzicami. Odbiornik rtv oraz radio były zarejestrowane na jej ojca, który zmarł [...] 1998 r., a jej matka zmarła [...] 2016 r. co oznacza, że wszystkie prawa i obowiązki do zarejestrowanego odbiornika rtv wygasły po śmierci jej rodziców. Odbiornik był zarejestrowany na ojca skarżącej i to on opłacał abonament pod adresem zamieszkania. Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że spór w sprawie dotyczy zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w przedmiocie egzekucji opłaty abonamentowej, przy czym w wyznaczonym do tego terminie skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku, z uwagi na brak rejestracji przez nią odbiornika rtv oraz brak doręczenia jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Co do zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej wskazać należy, że zarzut ten dotyczy przypadku, gdy dochodzony obowiązek nigdy nie powstał lub wygasł (przestał istnieć) przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie dochodzony obowiązek dotyczy opłat abonamentowych uregulowanych ustawą. W ustawie tej ustalono obowiązek uiszczenia opłaty, związany z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Obowiązek ten ciążył na osobach, w stosunku do których powstał on od wejścia w życie ustawy, jak również na osobach, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniałyby wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Sąd podziela pogląd, że "Zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wcześniejszych w stosunku do ustawy z 2005 r. o opłatach abonamentowych i regulujących tę problematykę ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym" (tak wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2878/15). Należy przy tym zauważyć, że wskazane przez organ rozporządzenia dotyczące rejestracji odbiorników nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania czy zaprzestania używania odbiornika. Wskazać również należy, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osoby, które przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować uiszczanie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji, natomiast obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w określonym terminie oraz powiadomienia o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie był przy tym równoznaczny z koniecznością doręczenia stronie pisma, gdyż ustawodawca nie wprowadził takiego obowiązku. Przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana była z urzędu "Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (tak wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1297/15 i z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2262/15). Zatem skierowanie zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego nawet na nieaktualny adres zamieszkania nie świadczy o nieskuteczności tej czynności szczególnie w sytuacji, gdy strona nie wypełniła obowiązku informowania o zmianie miejsca zamieszkania (zameldowania). Brak takiego doręczenia nie powoduje ustania obowiązku regulowania opłaty abonamentowej, który wynika z mocy samej ustawy. Dodać należy, że zmiana adresu zamieszkania, pod którym zarejestrowany był uprzednio odbiornik i brak jego rejestracji w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania spornej opłaty. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie odbiornika rtv, a więc przedłożenie dokumentu o jego wyrejestrowaniu. Jak wynika z akt sprawy skarżąca dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego w dniu [...] r. pod adresem w miejscowości K.. Została zarejestrowana w bazie danych o abonentach oraz uzyskała książeczkę radiofoniczną o nr [...], co wynika z dołączonego do akt wydruku (zrzutu z ekranu) z bazy danych wygenerowanego z systemu, którym posługiwał się operator. W systemie tym ujawniono wszystkie dane dotyczące osoby abonenta i rejestracji odbiorników telewizyjnych i radiowych z podaniem daty ostatniej wpłaty - 29 styczeń 2002 r. W kolejnym wydruku (zrzutu) ujawniono, że skarżąca dokonywała wpłat abonentów w 1999 r. i 2000 r. Po dokonaniu rejestracji zmieniła miejsce zamieszkania (zameldowania) nie informując o tym wierzyciela (Pocztę Polską). Jednocześnie skarżąca w toku postępowania nie twierdziła ani nie wykazała faktu wyrejestrowania odbiornika czy też informowania Poczty o zmianie miejsca zamieszkania. Wykonując nałożony na Pocztę Polską obowiązek skarżącej został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, co wierzyciel wykazał w postaci duplikatu takiego zawiadomienia (wydruk z systemu informatycznego Poczty Polskiej). Obowiązujące przepisy nie anulowały wniosków rejestracyjnych, a jedynie stanowiły o zastąpieniu imiennej książeczki opłat numerem identyfikacyjnym. Zawiadomienie o nadaniu numeru przesłane zostało stronie pismem z dnia [...]r. na adres, którym Poczta Polska w tym czasie dysponowała. Skoro przepisy prawa nie nakładały obowiązku dysponowania przez operatora dowodem nadania czy też potwierdzeniem odbioru przedmiotowego zawiadomienia (dla prawidłowości nadania numeru), to istnienie takich dowodów nie miało wpływu na skuteczność nadania numeru, zaś Poczta Polska (operator) miała prawo przesłania takiego zawiadomienia listem zwykłym. Tym samym brak otrzymania takiej przesyłki nie ma wpływu na obowiązek uiszczania spornych opłat. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że skarżąca zarejestrowała odbiornik, w ustawowym terminie nadano jej stosowny numer identyfikacyjny, zawiadomienie o jego nadaniu przesłano na adres skarżącej, a skarżąca nie wyrejestrowała odbiornika, ani nie powiadomiła Poczty o zmianie adresu, przy czym nie twierdziła, by zaistniały inne okoliczności mające wpływ na istnienie spornego obowiązku co oznaczało, że zarzut jego nieistnienia nie był uzasadniony. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie były one uzasadnione. Twierdzenie skarżącej, że nie dokonała rejestracji odbiorników rtv, nie podpisała umowy, pozostają w sprzeczności z danymi przechowywanymi w systemie komputerowym operatora (Poczty Polskiej). Z informacji tych wynika nie tylko sam fakt rejestracji na dane osobowe skarżącej z podaniem numeru wydanej książeczki radiofonicznej, ale i data rejestracji, liczba odbiorników (telewizyjnych i radiowych) oraz data ostatniej wpłaty. Z sytemu tego wygenerowano także dane dotyczące wpłat abonamentowych dokonanych przez skarżącą w 1999 i 2000 r. Okoliczności te nie są sprzeczne z faktami podanymi przez skarżącą co do tego, że poprzednio odbiornik telewizyjny i radio były zarejestrowane pod wspólnym adresem na dane jej ojca, który zmarł w kwietniu 1998 r. Oznaczało to, że w stosunku do tej osoby obowiązek abonamentowy przestał istnieć, zaś skarżąca nie podniosła, by rejestracja tych urządzeń po śmierci ojca została dokonana przez jej matkę. Skoro więc z istniejących informacji wynika, że po śmierci dotychczasowego abonenta (ojca skarżącej) rejestracji tych urządzeń dokonała skarżąca i ona dokonywała stosownych płatności, a nadto skarżąca nie twierdziła, że doszło do ich wyrejestrowania, to tym samym należało uznać, że po śmierci ojca, z uwagi na istniejący ustawowy obowiązek, skarżąca zarejestrowała sporne odbiorniki na własne nazwisko we wrześniu 1998 r. Sąd zauważa, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że ustawodawca nie ograniczył liczby czy rodzajów środków dowodowych o ile nie pozostają w sprzeczności z prawem. Dowodem takim może być fotografia czy też tzw. zrzut z ekranu zawierający dane zawarte w funkcjonującym systemie komputerowym szczególnie w sytuacji, gdy zarejestrowany obraz został poświadczony za zgodność z oryginałem. W sytuacji braku dowodów "papierowych" dotyczących rejestracji odbiorników (tzw. książeczka opłat) wystarczające jest posłużenie się danymi ujawnionymi w systemie operacyjnym dotyczącym takiej rejestracji, o ile nie zaistnieją okoliczności przeczące takiemu stanowi. Fakt rejestracji odbiornika rtv przez daną osobę i w danym czasie może być wykazany za pomocą wszelkich dostępnych dowodów, zaś ich ocena należy do organów, w tym występujących w postępowaniu egzekucyjnym (wierzyciel). Co do zarzutu skargi dotyczącego doręczenia przesyłki o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przy braku skrzynki pocztowej na posesji, na której skarżąca mieszkała z rodzicami i pozostawiania korespondencji przez doręczyciela na płocie przy posesji, Sąd stwierdza, że okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia z uwagi na to, że samo doręczenie takiej przesyłki nie ma wpływu na istnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, zaś z art. 44 § 2 k.p.a. wynika dopuszczalność tego rodzaju doręczeń nawet dotyczących przesyłki awizowanej, skoro przewiduje możliwość pozostawienia awiza "w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata". Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019. 2325) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił. ec