I SA/Gl 743/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-11-21
Skład orzekający: Bożena Pindel, Mikołaj Darmosz, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznając dalszą egzekucję za bezskuteczną z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe byłoby wyegzekwowanie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdzono, że zobowiązana zaprzestała faktycznie prowadzenia działalności gospodarczej, nie generuje przychodu, nie posiada znaczącego majątku, a wskazane ruchomości (wyposażenie biurowe) nie przedstawiają wartości egzekucyjnej pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania. W związku z tym dalsze prowadzenie egzekucji byłoby bezcelowe i nieprzyniosłoby rezultatu w postaci wyegzekwowania należności przewyższających koszty egzekucyjne.Stan faktyczny
Spółka G. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone w stosunku do spółki na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności podatkowych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając dalszą egzekucję za bezskuteczną z powodu braku majątku lub źródła dochodu, z których można by wyegzekwować kwotę przewyższającą koszty egzekucyjne. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i u.p.e.a., wskazując na posiadanie majątku ruchomego, który mógłby posłużyć do egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 2401-IEE.7192.127.2024.10/AD UNP: 2401-24-104428 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r., nr 2401-IEE.7192.127.2024.10/AD UNP: 2401-24-104428, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia G sp. z o.o. w K. (dalej: "Zobowiązana", "Skarżąca"), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 17 stycznia 2024 r. nr [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Organ pierwszej instancji prowadził w stosunku do Zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z: 22 listopada 2022 r. o nr 2417-723.1036141.2022, 28 listopada 2022 r. o nr 2417-723.1053187.2022, 7 marca 2023 r. o nr 2417-723.179844.2023, z 29 marca 2023 r. o nr 2417-723.278872.2023, 2417-723.278891.2023 i 2417-723.278881.2023, z 18 sierpnia 2023 r. o nr 2417-723.741042.2023, obejmujących należności w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do marca 2022 r. i od lipca do grudnia 2022 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lutego do grudnia 2022 r., a także w podatku od osób prawnych za marzec i czerwiec 2022 r. Tytułom tym nadano klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Zawiadomieniami z dnia 22 i 29 listopada 2022 r. oraz 7 marca 2023 r. organ pierwszej instancji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej w M S.A. W toku prowadzonej egzekucji administracyjnej organ uzyskał kwotę łączną 2.913 zł z zajętego rachunku bankowego (kwota ta została rozdzielona na należności objęte zbiegiem egzekucji).
Kolejno, zawiadomieniem z 7 marca 2023 r. organ pierwszej instancji dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej Zobowiązanej w A sp. z o. o. W odpowiedzi spółka poinformowała, że aktualnie nie posiada płatności na rzecz Zobowiązanej. Zawiadomieniem z 29 marca 2023 r. organ pierwszej instacnji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej w V S.A. W odpowiedzi Bank poinformował o braku środków na rachunku bankowym. Zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej Zobowiązanej w L sp. z o. o. sp. k. W odpowiedzi L sp. z o. o. sp. k. poinformowała, że nie współpracuje ze Zobowiązaną. Zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej Zobowiązanej w C S.A. Oddział w Polsce. W odpowiedzi C S. A. Oddział w Polsce poinformowała, że Zobowiązana jest uprawniona do wystawienia faktury obejmującej wynagrodzenie należne na podstawie umowy o współpracę z tytułu usług zrealizowanych w styczniu, jednak jak dotąd (tj. na dzień 6 lipca 2023 r.) nie odnotowano wpływu faktury. Zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej Zobowiązanej w T S.A. W odpowiedzi T S.A. poinformowała, że nie posiada względem Zobowiązanej wierzytelności. Następnie, zawiadomieniem z 18 i 24 sierpnia 2023 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej w M S.A. W odpowiedzi Bank poinformował o zbiegu egzekucji oraz o braku środków na rachunku bankowym Zobowiązanej. Zawiadomieniem z 18 października 2023 r. organ pierwszej instancji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej w B S.A. W odpowiedzi Bank poinformował, że nie prowadzi dla Zobowiązanej rachunku bankowego.
Pismami z 7 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do M. D. i M. R., tj. odpowiednio prezesa i wiceprezesa zarządu Zobowiązanej o udzielenie informacji dotyczących jej sytuacji finansowej (rachunki bankowe, źródła dochodu, ruchomości, nieruchomości, papiery wartościowe, wymagalne wierzytelności), a także o wskazanie, czy wobec Zobowiązanej toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez inny organ, jak również o przekazanie rozrachunków na 31 grudnia 2022 r., ewidencji środków trwałych na 31 grudnia 2022 r., wydruku z systemu magazynowego na 31 grudnia 2022 r., ewidencji VAT obrotu za 3 ostatnie okresy rozliczeniowe oraz bieżący miesiąc. Z kolei pismem z 8 grudnia 2023 r. zwrócono się do E. J. -tymczasowego nadzorcy sądowego Zobowiązanej o wskazanie majątku spółki oraz przedstawienia aktualnego stanu postępowania w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie majątku. W odpowiedzi na wezwanie Tymczasowy Nadzorca Sądowy Zobowiązanej wskazał, że Sąd Rejonowy K.-[...] w K. postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. o sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości Zobowiązanej, a tym samym przedmiotowe postępowanie zostało zakończone. Pismem z 19 grudnia 2023 r. M. D. poinformowała, że Zobowiązana posiada rachunki bankowe w M S. A. i G1 S. A., nie generuje przychodu, na dzień 19 grudnia 2023 r. nie posiada środków trwałych stanowiących majątek, nie posiada nieruchomości i papierów wartościowych oraz wymagalnych wierzytelności. Postępowania egzekucyjne wobec Zobowiązanej są prowadzone przez Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym K.-[...] w K.
Dodatkowo w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że Zobowiązana nie jest właścicielem nieruchomości, jest właścicielem pojazdu mechanicznego NISSAN 370Z, rok prod. 2011, na którym został ustanowiony zastaw skarbowy przez wierzyciela - ZUS. Nie prowadzi działalności gospodarczej w K. Nie wykazano innych wierzytelności pieniężnych u innych kontrahentów Zobowiązanej, które mogły by zostać zajęte. Zobowiązana nie składała dokumentów świadczących o uzyskiwaniu dochodu (ostatnie zeznanie podatku dochodowego od osób prawnych zostało złożone 28 czerwca 2023 r., w którym została wykazana strata w wysokości ok. 150.000 zł). W rejestrze podatników VAT w deklaracjach kwartalnych Zobowiązana wykazuje jedynie kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości ok. 7.000 zł.
Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny organ pierwszej instancji postanowieniem z 17 stycznia 2024 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej.
Zażalenie wniosła Zobowiązana, domagając się jego uchylenia i zarzucając postanowieniu naruszenie:
- art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że występują przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, które skutkowało niezidentyfikowaniem elementów majątku Zobowiązanej, z których można było przeprowadzić egzekucję,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewskazanie w jakim zakresie czas pracy pracowników obsługujących postępowanie egzekucyjne w administracji przełoży się na wysokość kosztów takiego postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że posiada wyposażenie pozostałe po prowadzeniu działalności gospodarczej, z którego taka egzekucja mogłaby zostać prowadzona. Podniosła, że po otrzymaniu postanowienia dokonała inwentaryzacji majątku i wskazała, że w skład wyposażenia wchodzą takie składniki jak fotele obrotowe, biurka czy ekspres do kawy. Wartość tego majątku jest wyższa aniżeli wysokość kosztów prowadzenia dalszej egzekucji, które zostały zidentyfikowane przez organ. W związku z tym egzekucja powinna być prowadzona w dalszym ciągu.
Po przeanalizowaniu powyższego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że w stanie prawnym sprawy, przesłanka bezskuteczności egzekucji odnosi się do kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne, nie zaś kwoty przewyższającej jedynie wydatki egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, oprócz wydatków egzekucyjnych, stanowią: opłata manipulacyjna, opłata egzekucyjna, opłata za czynności egzekucyjne. Zatem kwota kosztów egzekucyjnych jest znacznie wyższa niż kwota samych wydatków egzekucyjnych. Nawet jeżeli istniałby majątek, z którego możliwe byłoby uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, lecz jednocześnie z którego nie byłoby możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej łącznie koszty egzekucyjne, to istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. organ podkreślił, że na dzień poprzedzający wydanie zaskarżonego postanowienia, łączna kwota kosztów egzekucyjnych powstałych w dotychczas prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, które jak dotąd nie zostały wyegzekwowane wynosiła 496,34 zł przy łącznej kwocie dochodzonych zaległości - 88.027,75 zł. Zatem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia musiałby istnieć majątek, który przekroczyłby kwotę kosztów egzekucyjnych oraz kwotę przyszłych (prognozowanych) kosztów egzekucyjnych, które powstaną w związku z podejmowaniem kolejnych czynności, aby można było twierdzić, że w niniejszym postępowaniu nie zachodzi przesłanka określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy dodał, że katalog wydatków egzekucyjnych, zawarty w art. 64b § 1 u.p.e.a. nie jest zamknięty. Nie można przewidzieć wszystkich wydatków całego postępowania egzekucyjnego. Nie jest możliwe również przewidzenie ich wysokości, która zależy od rzeczywiście poniesionych przez organ egzekucyjny kosztów. W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny wskazał jedynie orientacyjne kwoty wydatków egzekucyjnych, które nie mają żadnego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w sprawie z uwagi na brak majątku, z którego można uzyskać jakiekolwiek środki.
W ocenie organu odwoławczego wskazany na etapie zażalenia majątek Zobowiązanej nie wpływa na treść wydanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy zauważył przede wszystkim, że pomimo przeprowadzonej inwentaryzacji majątku, Zobowiązana nie przedłożyła ani dokumentu inwentaryzacji, ani nie podała chociażby ilości posiadanych foteli obrotowych czy biurek, bądź też marki i modelu ekspresu do kawy. Ponadto zamieszczone w zażaleniu informacje pozostają w sprzeczności z oświadczeniem M. D., która wskazała, że Zobowiązana nie posiada środków trwałych stanowiących majątek. Wskazany majątek miał stanowić wyposażenie pozostałe po prowadzeniu działalności gospodarczej, zatem nie mógł on zostać nabyty po dacie złożenia przedmiotowego oświadczenia. Co więcej, z treści postanowienia Sądu Rejonowego K.-[...] w K. z 7 sierpnia 2023 r. wynika, że w skład majątku Zobowiązanej (poza samochodem) wychodziły: laptopy, telefon Samsung, telefon LG, telefon REMI9, szafka metalowa pionowa, szafka metalowa komoda, szafka Ikea, telewizor 50" Blaupunkt, ekspres do kawy, biurka, fotele obrotowe, o łącznej wartości zbywczej – 4.690 zł. Tym samym, biorąc pod uwagę, że wskazane w zażaleniu ruchomości stanowią jedynie część majątku, organ uznał, że nie przedstawiają one wartości egzekucyjnej, mającej wpływ na kontynuowanie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Nie są to bowiem przedmioty wartościowe, a czynności związanie z ich oszacowaniem i sprzedażą nie doprowadzą do uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne.
W skardze Zobowiązana, działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie zarzuciła naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 15, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co skutkowało niezidentyfikowaniem przez DIAS majątku Skarżącej z którego można było przeprowadzić egzekucję, pomimo uzyskania przez organ informacji w zażaleniu, iż Skarżąca po otrzymaniu postanowienia organu pierwszej instancji dokonała szczegółowej inwentaryzacji majątku i ustaliła, że w jego skład wchodzi mienie ruchome pozostałe po prowadzeniu działalności gospodarczej, zaś organ jedynie ograniczył swoje działanie do wyrażenia autorytarnego stwierdzenia, iż po stronie Skarżącej nie ma majątku, do którego można skierować egzekucję, a który to majątek przewyższałby koszty postępowania egzekucyjnego,
- art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieprzedstawienie przez organ w uzasadnieniu postanowienia merytorycznych argumentów dotyczących potencjalnej egzekucji ze wskazanych w zażaleniu składników majątku Skarżącej, które przemawiałyby za uznaniem, iż wskazane przedmioty nie stanowią wartości egzekucyjnej mającej wpływ na kontynuowanie postępowania egzekucyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organ bez podejmowania jakichkolwiek działań arbitralnie stwierdził, że wskazane przez Skarżącą w zażaleniu przedmioty nie są wartościowe, a czynności związane z ich oszacowaniem i sprzedażą nie doprowadzą do uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne, zatem nie wyjaśnił Skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy,
- art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, które przejawiało się uznaniem, że w postępowaniu egzekucyjnym nie zostanie uzyskana kwota przewyższającej koszty egzekucyjne, podczas gdy brak jest przesłanek do zastosowania tego przepisu ze względu na kwotę kosztów egzekucyjnych, która może być pokryta z sum uzyskanych z egzekucji z majątku wskazanego przez Skarżącą,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy zaistniały przesłanki do jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niewskazanie w jakim zakresie czas pracy pracowników obsługujących postępowanie administracyjne w egzekucji przełoży się na wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwia porównanie hipotetycznych kosztów egzekucji (w tym kosztów czasu pracy pracowników) do wartości majątku Skarżącej, który jednocześnie nie został zidentyfikowany przez DIAS.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie, którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Według Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem po przeprowadzeniu kalkulacji przewidywanych wydatków okazało się, że nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Zdaniem Skarżącej posiada ona mienie ruchome pozostałe po prowadzeniu działalności gospodarczej, które może być przedmiotem dalszej egzekucji.
Przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Przepis stanowi fakultatywną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego o charakterze celowościowym i ekonomicznym. Pozwala organowi na umorzenie postępowania egzekucyjnego w takich sytuacjach, gdy jego dalsze prowadzenie, pomimo nie wyegzekwowania dochodzonego w trakcie postępowania obowiązku, nie przyniesie rezultatu. Nie zostaną osiągnięte cele postępowania, czyli dochodzona należność pieniężna, bądź też zachowanie dłużnika w przypadku zobowiązania niepieniężnego nie zostanie zrealizowana. Stanowi to przesłankę racjonalizacji prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pozwalająca na jego zakończenie w sytuacji, gdy nie może być ono uwieńczone sukcesem egzekucyjnym. Może mieć zastosowanie w sytuacjach, gdy wierzyciel uporczywie domaga się dalszego prowadzenia egzekucji pomimo, że nie potrafi wskazać efektywnych działań (rodzaju egzekucji), które pozwoliłyby na osiągniecie skutku w postaci realizacji obowiązku.
Uprawnienie przewidziane w przepisie art. 59 § 2 u.p.e.a. przysługuje co do zasady organowi egzekucyjnemu. Przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. W związku z tym organ rozważając sposób rozstrzygnięcia, zobowiązany jest do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów.
Znaczenie ma zatem stwierdzenie zaistnienia warunku uznaniowego umorzenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. (tj. stwierdzenia, że w postępowaniu pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne). Należy więc uwzględnić sytuację majątkową zobowiązanego. Ustalenie bowiem, że nie posiada on majątku ani źródeł wpływów (przychodów), w stosunku do których możliwa byłaby egzekucja powinno zasadniczo skutkować umorzeniem postępowania. Ustalenie natomiast, że zobowiązany posiada majątek lub źródła przychodów, z których może być prowadzona egzekucja, a zatem i pokrywanie wydatków egzekucyjnych może skutkować postanowieniem o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W prowadzonym zaś postępowaniu obowiązują zasady dotyczące prowadzenia postępowania, w tym gromadzenia i oceny materiału dowodowego określone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2024 r., I GSK 285/20, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oceniając spełnienie ww. przesłanek stwierdzić należy, organ szczegółowo zrelacjonował podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego czynności, opisując zastosowane środki egzekucyjne oraz działania mające na celu ustalenie składników majątkowych Spółki. Organ dokonał następujących czynności wobec Skarżącej:
- zawiadomieniami z 22 i 29 listopada 2022 r. oraz 7 marca 2023 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w M S.A., uzyskując łączną kwotę 2.913 zł z zajętego rachunku bankowego, która została rozdzielona na należności objęte zbiegiem egzekucji,
- zawiadomieniem z 7 marca 2023 r. zajął wierzytelność pieniężną w A sp. z o.o., odpowiedzi poinformowano, że aktualnie podmiot ten nie posiada płatności na rzecz Skarżącej,
- zawiadomieniem z 29 marca 2023 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w V S.A., stwierdzono brak środków na rachunku bankowym,
- zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. zajął wierzytelności pieniężnej w L sp. z o.o. sp. k., która poinformowała, że nie współpracuje ze Skarżącą,
- zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. zajął wierzytelność pieniężną w C S.A. Oddział w Polsce, która poinformowała, że Skarżąca jest uprawniona do wystawienia faktury obejmującej wynagrodzenie należne na podstawie umowy o współpracę z tytułu usług zrealizowanych w styczniu, jednak na dzień 6 lipca 2023 r. nie odnotowano wpływu faktury,
- zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. zajął wierzytelność pieniężną w T S.A., która poinformowała, że nie posiada względem Skarżącej wierzytelności,
- zawiadomieniem z 18 i 24 sierpnia 2023 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w M S.A., który poinformował o zbiegu egzekucji oraz o braku środków na rachunku bankowym,
- zawiadomieniem z 18 października 2023 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A., który poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla wymienionego podmiotu,
- pismem z 7 grudnia 2023 r. zwrócił się do M. D. i M. R. (prezes i wiceprezes zarządu Skarżącej) o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki, w odpowiedzi z 19 grudnia 2023 r. poinformowano, że spółka posiada rachunki bankowe w M S.A. i G1 S.A., nie generuje przychodu, na dzień 19 grudnia 2023 r. nie posiada środków trwałych stanowiących majątek, nie posiada nieruchomości i papierów wartościowych oraz wymagalnych wierzytelności, postępowania egzekucyjne wobec spółki są prowadzone przez Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym K.-[...] w K.,
- pismem z 8 grudnia 2023 r. zwrócił się do E. J. - tymczasowego nadzorcy sądowego Skarżącej o wskazanie majątku spółki oraz przedstawienia aktualnego stanu postępowania w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie majątku, w odpowiedzi wskazano, że Sąd Rejonowy K.-[...] w K. postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. o sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości,
- ustalił, że spółka jest właścicielem pojazdu NISSAN 370Z, rok prod. 2011, na którym został ustanowiony zastaw skarbowy przez wierzyciela - ZUS.
Ponadto organ ustalił, że Skarżąca: nie prowadzi działalności gospodarczej w K., nie składała dokumentów świadczących o uzyskiwaniu dochodu (ostatnie zeznanie podatku dochodowego od osób prawnych zostało złożone 28 czerwca 2023 r., w którym została wykazana strata w wysokości ok. 150.000 zł), w rejestrze podatników VAT w deklaracjach kwartalnych wykazała kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości ok. 7.000 zł, nie jest właścicielem nieruchomości. Wykazał również, że na dzień poprzedzający wydanie postanowienia, łączna kwota kosztów egzekucyjnych powstałych w dotychczas prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, (nie wyegzekwowane) wyniosła 496,34 zł, przy łącznej kwocie dochodzonych zaległości - 88.027,75 zł.
W skardze podkreślono, że Skarżąca po otrzymaniu postanowienia organu pierwszej instancji dokonała szczegółowej inwentaryzacji majątku i ustaliła, że w jego skład wchodzi mienie ruchome pozostałe po prowadzeniu działalności gospodarczej, organ natomiast stwierdził brak majątku, do którego można skierować egzekucję, a który to majątek przewyższałby koszty postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ bez podejmowania jakichkolwiek działań stwierdził, że wskazane przez Skarżącą w zażaleniu przedmioty nie są wartościowe, a czynności związane z ich oszacowaniem i sprzedażą nie doprowadzą do uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne.
Analizując zebrany materiał dowodowy podkreślić należy, że w toku postępowania Skarżąca nie sygnalizowała istnienia majątku pozwalającego na dokonanie skutecznej egzekucji. Dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjengo powołała się na szczegółowo sporządzoną inwentaryzację majątku ruchomego. Jednak nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów pozwalających, na przynajmniej uprawdopodobnienie, podnoszonych okoliczności. W szczególności podania szczegółowego wykazu owych ruchomości (mających stanowić wyposażenie biura), podania daty ich zakupu oraz sposobu dokonania wyceny (wraz z ich wartością), ewentualnie przedstawienia dokumentacji fotograficznej, co niewątpliwie pozwoliłoby na dokonanie oceny zasadności podnoszonych twierdzeń.
Podnoszone przez Skarżącą okoliczności dotyczące jej majątku ruchomego należy zanalizować w powiązaniu z ustaleniami dokonanymi przez Sąd Rejonowy K.-[...] w K., który postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie jej upadłości. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Rejonowy podał, że w skład majątku dłużnika (poza samochodem NIssan) wychodziły: laptopy, telefon Samsung, telefon LG, telefon REMI9, szafka metalowa pionowa, szafka metalowa komoda, szafka Ikea, telewizor 50" Blaupunkt, ekspers do kawy, biurka, fotele obrotowe, o łącznej wartości zbywczej w wysokości 4.690 zł. W dalszej części uzasadnienia wyjaśnił także, że dłużnik oszacował owe ruchomości na kwotę 79.930 zł, jednak tymczasowy nadzorca sądowy w sporządzonym sprawozdaniu finansowym ustalił wartość zbywczą na kwotę 4.690 zł (po uzyskaniu danych z portali internetowych). Podkreślił także, że były to jedyne szacowane wpływy.
Obecnie Skarżąca podaje, że posiada następujące ruchomości: ekspres do kawy, fotele obrotowe i biurka, co – jak słusznie zauważa organ − stanowi jedynie część ww. majątku. Skarżąca nie podjęła żadnej próby podania ich wartości, a nade wszystko nie przedstawiła powoływanej "szczegółowej inwentaryzacji", która ewentualnie mogłaby stanowić podstawę do rozważenia stawianych zarzutów. Tymczasem według Skarżącej, to organ winien podjąć czynności związane z oszacowaniem wartości. W skardze podała jedynie, że "wartość tego majątku jest zdaniem Skarżącej wyższa aniżeli wysokość kosztów prowadzenia dalszej egzekucji, które zostały zidentyfikowane przez DIAS, w związku z tym egzekucja powinna być prowadzona w dalszym ciągu" (str. 7 skargi). Trudno więc nie podzielić stanowiska, że wymienione ruchomości nie przedstawiają wartości egzekucyjnej, która pozwalałaby na kontynuowanie postępowania egzekucyjnego.
Dodać należy, że prezes zarządu Skarżącej M. D. w złożonym do organu piśmie z 19 grudnia 2023 r. (karta 210 akt administracyjnych) oświadczyła, że na ten dzień spółka nie posiada środków trwałych stanowiących jej majątek. W zażaleniu wskazano, że majątek stanowi wyposażenie pozostałe po prowadzeniu działalności gospodarczej, zatem majątek ten nie mógł zostać nabyty po 19 grudnia 2023 r. Skoro także w tym piśmie (z 19 grudnia 2023 r.) prezes zarządu złożyła oświadczenie, że spółka nie prowadzi działalności i nie generują przychodu, to dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku i źródła dochodu. Spostrzeżenia organu w tym zakresie należy uznać więc za trafne. Skarżąca zaś w złożonej skardze nie odniosła się do argumentacji organu w tej części.
W ocenie Sądu istotna jest informacja, że spółka zaprzestała faktycznie prowadzenia działalności gospodarczej, nie składała dokumentów świadczących o uzyskiwaniu dochodu (ostatnie zeznanie podatku dochodowego od osób prawnych zostało złożone 28 czerwca 2023 r., w którym została wykazana strata w wysokości ok. 150.000 zł), a w rejestrze podatników VAT w deklaracjach kwartalnych wykazała kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości ok. 7.000 zł.
Ponadto – jak podnosi sama Skarżąca – w toku pozostają egzekucje prowadzone przez Komornika Sądowego, trudno więc przyjąć, aby majątek ruchomy, przedstawiający jakąkolwiek wartość, został pominięty w toku prowadzonych postępowań.
W tych okolicznościach organ egzekucyjny zasadnie stwierdził, że prowadzenie dalszej egzekucji będzie bezcelowe. W skardze brakuje przekonujących argumentów, które podważałyby tę ocenę. Uzasadnienie zarzutów w dużej części sprowadza się do przywołania podglądów na temat rozumienia art. 59 § 2 u.p.e.a. w zakresie warunków jakie powinny być spełnione do umorzenia postępowania egzekucyjnego na tej podstawie prawnej, jednak bez odniesienia ich do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Autor skargi w istocie nie podjął polemiki z ustaleniami organów w kwestii skuteczności, a w zasadzie bezskuteczności, egzekucji prowadzonej wobec Skarżącej, w tym wielkości uzyskanej kwoty w stosunku do wielkości egzekwowanych należności oraz do kosztów egzekucyjnych. Argumenty skargi skupiają się na naruszeniu art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., które w ocenie Sądu nie zostały naruszone, bowiem organ przeprowadził wnikliwe postepowanie pozwalające na wydanie rozstrzygnięcia na wskazanej podstawie prawnej. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uwzględnił materiał dowodowy zgromadzonym w postępowaniu (art. 133 § 1 P.p.s.a.), który stanowił podstawę rozstrzygnięcia.
Powinnością organu egzekucyjnego jest dokonanie oceny podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie dokonanych ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej zobowiązanego na dzień podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a ta dawała podstawy do zastosowania art. 59 § 2 u.p.e.a.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło