I SA/Gl 746/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-05
Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury, Monika Krywow, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z prawem, braku doręczenia upomnienia, wygaśnięcia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku są uzasadnione w sytuacji, gdy podstawą tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącą, a ona sama nadal figuruje jako czynny przedsiębiorca?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za zgodne z prawem. Stwierdzono, że obowiązek uiszczenia składek istniał, ponieważ podstawą tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącą, która nadal jest zarejestrowana jako czynny przedsiębiorca. Nie stwierdzono wygaśnięcia ani przedawnienia obowiązku, a upomnienie zostało prawidłowo doręczone. Brak było również podstaw do uznania braku wymagalności obowiązku.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku, określenia go niezgodnie z prawem, braku doręczenia upomnienia, wygaśnięcia obowiązku oraz braku jego wymagalności. ZUS uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że podstawą tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe skarżącej, która nadal jest czynnym przedsiębiorcą, a należności nie uległy przedawnieniu ani nie wygasły. Skarżąca podnosiła, że zaprzestała prowadzenia działalności w 2018 r. i nie jest zobowiązana do ponoszenia spornych składek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Monika Krywow, Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 6123 480000/71/183908/2024 480000/71/180445/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024r. nr 6123 480000/71/183908/2024 480000/71/180445/2024 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej: ZUS, wierzyciel) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024r. nr 5981/TW 480000/71/96083/2024 w sprawie nie uznania zarzutów B.B. (dalej: skarżąca, zobowiązana) w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadnione.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 83c ust. 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 497 ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 132, dalej: u.p.e.a.).
Stan sprawy.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2024r. ZUS uznał za nieuzasadnione zarzuty skarżącej:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1.
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
4) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
5) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021502.
W uzasadnieniu podano, iż w dniu 12 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła do wierzyciela w odniesieniu do tytułów wykonawczych o nr od TW4480023021500 do TW4480023021502 zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z brakami formalnymi wniesionych zarzutów ZUS wezwał skarżącą do ich uzupełnienia, na skutek czego zobowiązana określiła istotę zarzutów. Jako podstawę do wniesienia zarzutów zobowiązana wskazała:
1) nieistnienie obowiązku,
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,
3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,
4) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,
5) brak wymagalności obowiązku w przypadku,
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021502.
Dodatkowo zobowiązana wskazała na znajdujące się w aktach sprawy oznaczonej sygnaturą [...] dowody, które zostały złożone w piśmie z 17 marca 2023r. dotyczące zarzutów z 13 lutego 2023r. Są to następujące dokumenty :
- pismo z 21 grudnia 2018r.,
- pismo z 3 stycznia 2019r.,
- pismo z 7 stycznia 2019r.,
- protokół z 2 stycznia 2019r.,
- pismo od komornika sądowego z 28 marca 2019r.,
- PIT 36L za 2018r. wskazujący na ostatni rok prowadzenia działalności,
- PIT 36L za 2019r. zerowy,
- PIT 36L za 2020r. zerowy,
- PIT 36L za 2021r. zerowy,
- PIT 36L za 2022r. zerowy,
- PIT 36L za 2022r. zerowy w aktach sprawy dot [...].
Odnosząc się do powyższych zarzutów ZUS wyjaśnił, iż dnia 6 września 2023r. działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o nr od TW4480023021500 do TW4480023021502 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 08/2023 do 09/2023. Jak podano podstawą do wystawienia powyższych tytułów wykonawczych była deklaracja rozliczeniowa, a istnienie obowiązku opłacenia składek wynikało z tego tytułu.
Jak wyjaśniono, obowiązującą zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z dokumentem stanowiącym podstawę do jego wystawienia. Wierzyciel podniósł, iż podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021502 była deklaracja rozliczeniowa, a wskazane należności do zapłaty w deklaracji rozliczeniowej odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym w przekonaniu wierzyciela, zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany określone zostały prawidłowo.
Wierzyciel uznał za niezasadny zarzut uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, gdyż ustalił, że w aktach egzekucyjnych sprawy jest zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego. Natomiast upomnienie egzekucyjne zostało doręczone skarżącej dnia 13 listopada 2023r.
W odniesieniu do zarzutu wygaśnięcia obowiązku, wierzyciel stwierdził, iż w rozpoznanej sprawie nie doszło ani do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. Zdaniem wierzyciela nie odnotowano żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o nr od TW4480023021500 do TW4480023021502, które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych wskazanymi powyżej tytułami wykonawczymi. Wierzyciel wyjaśnił, iż zgodnie z art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W postanowieniu podniesiono, ż tytuły wykonawcze o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021502 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 08/2023 do 09/2023. Bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w ww. tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu.
W zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b artykułu 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., to według wierzyciela w niniejszej sprawie nie stwierdzono innych przyczyn wpływających na brak wymagalności obowiązku. W ocenie ZUS nie wystąpiły żadne przeszkody formalno-podmiotowe lub przedmiotowe, natomiast tytuły wykonawcze o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021502 zostały wystawione w oparciu o deklaracje rozliczeniowe.
W konsekwencji ZUS postanowił nie uznać za słuszne złożone zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie założonych zarzutów podnosząc, iż treść art. 33 u.p.e.a. jest dla niej niezrozumiała i zawiła.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024r. ZUS utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024r. w sprawie nieuznania zarzutów B.B. za uzasadnione.
W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku podniesiono, iż dnia 13 grudnia 2023r. ZUS działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021509 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 08/2023 do 09/2023.
Podstawą do wystawienia ww. tytułów wykonawczych była deklaracja rozliczeniowa, a istnienie obowiązku opłacenia składek wynikało z tego tytułu.
Wierzyciel wskazał, iż zobowiązana powołała się na dokumentację mającą być dowodami w postępowaniu. Wśród dokumentów znalazły się :
- kserokopia wniosku z 21 grudnia 2018 r. kierowanego do S. w G.,
- wezwanie z 3 stycznia 2019 r. kierowane do Zarządu i Rady Nadzorczej S. w G.,
- wezwanie z 7 stycznia 2019 r. kierowane do Zarządu i Rady Nadzorczej S. w G.,
- kserokopia pisma z 28 marca 2019 r. od Komornika Sądowego przy Sądzie [...] w G. M. B.,
- kserokopia protokołu z 2 stycznia 2019 r. od Komornika Sądowego przy Sądzie [...] w Gliwicach M. B.,,
- PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018,
- PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2019,
- PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2020,
- PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2021,
- PIT/36L zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2022.
ZUS stwierdził, iż powyższa dokumentacja nie ma wpływu na stwierdzenie nieistnienia obowiązku w zakresie zapłaty należnych składek. Skarżąca w dalszym ciągu jest czynnym przedsiębiorcą, co znajduje potwierdzenie w zapisach w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. ZUS wyjaśnił zobowiązanej, że jeżeli faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, należy wyrejestrować działalność poprzez złożenie stosownego dokumentu.
W zakresie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z aktu będącego podstawą egzekucji, to wierzyciel wskazał, iż podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021509 obejmujących okres od 08/2023 do 09/2023 były deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącą. Zdaniem wierzyciela wskazane należności do zapłaty w deklaracji rozliczeniowej odzwierciedlają kwoty podane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. W rezultacie ZUS uznał, iż zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w wyżej wymienionych tytułach wykonawczych.
W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, ZUS zwrócił uwagę, iż w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego, a upomnienie egzekucyjne skarżąca odebrała dnia 13 listopada 2023 r.
W przekonaniu wierzyciela nie doszło ani do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. Po pierwsze nie odnotowano żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021509, które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych wspomnianymi tytułami wykonawczymi. W postanowieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tytuły wykonawcze o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021509 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2023 do 09/2023, składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 08/2023 do 09/2023. Bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w ww. tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu.
Rozpatrując zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. wierzyciel nie dopatrzył się innych przyczyn wpływających na brak wymagalności obowiązku. Dalej wierzyciel podał, iż nie wystąpiły żadne przeszkody formalno-podmiotowe lub przedmiotowe. Tytuły wykonawcze o numerach od TW4480023021500 do TW4480023021509 zostały wystawione w oparciu o deklarację rozliczeniową. Jak wyjaśniono, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm., dalej: u.o.z.f.) wymieniony został katalog osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W katalogu tym wymienione zostały między innymi osoby prowadzące działalność pozarolniczą (pkt 1 lit. c) oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę (pkt. 16). Jak następnie podano, przepis art. 82 ust. 1 u.o.z.f. stanowi, że w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie ZUS do tut. Sądu
Zobowiązana zarzuciła postanowieniu wierzyciela brak podstawy faktycznej i prawnej, błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia należności pieniężnych przez ZUS. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej wierzyciel niezgodnie z prawem uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Zdaniem zobowiązanej nie istnieją podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej. Podała skarżąca podała, iż z uwagi na zmiany przepisów nowe brzmienie art. 33 u. p. e. a. jest dla niej niezrozumiałe i zawiłe.
W piśmie z dnia 20 stycznia 2025r. pełnomocnik skarżącej uzupełniła skargę wskazując na naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 8 k.p.a., art. 9 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu obywateli. Pełnomocnik skarżącej zwróciła uwagę na fakt, iż zobowiązana od samego początku postępowania informowała o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej w 2018r., w związku z czym nie jest zobowiązana do ponoszenia spornych składek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie ZUS z dnia 24 kwietnia 2024r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 21 marca 2024r. w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Należy wskazać, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Podstawą do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest art. 33 u.p.e.a. W myśl § 1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, obowiązany jest wskazać na uchybienia enumeratywnie wymienione w § 2 omawianego przepisu. Tak więc zgodnie z treścią art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
W analizowanej sprawie skarżąca sformułowała zarzuty: nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1; przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, braku wymagalności obowiązku w przypadku: odroczenia terminu wykonania obowiązku; rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; wystąpienia innej przyczyny niż określone powyżej.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skarżącej należy zauważyć, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Przyjmuje się, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydanie aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22, LEX nr 3446992).
Sąd zauważa, iż w analizowanym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2023 do 09/2023. Podstawą do wystawienia tych tytułów wykonawczych były deklaracje rozliczeniowe złożone przez samą skarżącą. Co więcej, wbrew twierdzeniom skarżącej, nadal pozostaje ona czynnym przedsiębiorcą, co znajduje potwierdzenie w zapisach w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Nie odnotowano bowiem wyrejestrowania tej działalności. Nie sposób zatem uznać, aby obowiązek uiszczenia składek nie istniał.
Kolejno, w ocenie Sądu nie doszło również do wygaśnięcia obowiązku w całości bądź w części. ZUS nie odnotował bowiem żadnych wpłat na poczet omawianych tytułów wykonawczych, które mogłyby spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych tymi tytułami wykonawczymi. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 2023r. do września 2023r. nie uległy również przedawnieniu, gdyż zgodnie z treścią art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zarzut ten oceniony został zatem jako bezzasadny.
W odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. należy wyjaśnić, że w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnień egzekucyjnych z dnia 23 października 2023r., które skarżąca odebrała osobiście w placówce pocztowej dnia 13 listopada 2023r. Stąd też przedmiotowy zarzut jawi się jako niezasadny.
Przechodząc do ostatniego z zarzutów zobowiązanej Sąd stwierdził, że przez wymagalność obowiązku należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie z uwagi na odroczenie terminu jego wykonania, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej bądź z innych przyczyn. W odniesieniu wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § pkt 6 lit. a i b u.p.e.a. podstawą tego zarzutu mogą być zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane, jak na przykład wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wyjaśniła z jakiego powodu należy stwierdzić, iż jej obowiązki w zakresie egzekwowanych składek miałyby nie być wymagalne. Sąd nie dostrzegł również takich okoliczności z urzędu. Z powyższego względu zarzut braku wymagalności obowiązku nie mógł zostać uwzględniony.
Mając powyższe na względzie, Sąd nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło