I SA/Gl 761/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-01-13
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Grzegorz Granieczny, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działalność polegająca na zapewnieniu całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, prowadzona w placówce o nazwie "A", może być uznana za działalność w zakresie świadczeń zdrowotnych, uprawniającą do preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości, lub za dom opieki społecznej, uprawniający do zwolnienia z tego podatku?Ratio decidendi
Działalność polegająca na zapewnianiu całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, obejmująca pomoc w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnację, opiekę higieniczną oraz zapewnienie miejsca pobytu, wyżywienia i utrzymania czystości, nie jest świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, ani też nie stanowi prowadzenia domu opieki społecznej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, budynek zajęty na prowadzenie takiej działalności nie może korzystać z preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości ani ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla domów opieki społecznej.Stan faktyczny
Skarżący prowadzili placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podatek od nieruchomości według stawek dla działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, uznając, że działalność skarżących nie jest świadczeniem zdrowotnym ani domem opieki społecznej. Skarżący zaskarżyli decyzję SKO, domagając się zastosowania preferencyjnych stawek lub zwolnienia podatkowego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny (spr.),, Krzysztof Winiarski, Protokolant Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. i S. M. (M.) na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podało, iż wyżej wymienioną decyzją Prezydent Miasta S. ustalił D. i S. M. (M.) wymiar podatku od nieruchomości na 2010 rok w kwocie [...] zł, obejmując opodatkowaniem budynek o powierzchni [...] m2 przy zastosowaniu stawki jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą ([...] zł za 1 m2), budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 przy zastosowaniu stawki jak dla budynków gospodarczych ([...] zł za 1 m2) oraz grunt o powierzchni [...] m2, sklasyfikowany w ewidencji jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B", przy zastosowaniu stawki jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą ([...] zł za 1 m2).
Dalej wskazano, iż pismem z dnia 12 lutego 2010 r. D. i S.M. złożyli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta S., w którym wnieśli o jej częściowe uchylenie i "orzeczenie co do istoty sprawy (tj. określenie stawek rocznych podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.: a/ od budynku, w którym jest prowadzona działalność pożytku publicznego [...] zł/m2, b) od gruntów pod działalność pożytku publicznego [...] zł/m2)". Odwołujący wnieśli nadto o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów lub zlecenie tego postępowania organowi pierwszej instancji, o przeprowadzenie rozprawy, ewentualnie o częściowe uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o rozstrzygnięcie "zagadnienia prawnego", czy odwołujący w zakresie swojej działalności podlegają zwolnieniu podatkowemu, o którym mowa w załączniku nr 1 do uchwały Rady Miasta z 26 listopada 2009 r. oraz wstrzymanie wykonania decyzji do czasu jej uprawomocnienia. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 Konstytucji oraz art. 120, 121, 123, 124, 180, 181, 187, 188, 191, 192 i 199 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację lub niewłaściwe zastosowanie art. 1 i art. 68 ustawy z dnia 2 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów uchwały Nr [...] z 26 listopada 2009 r. Rady Miasta S.. Według odwołujących z uwagi na fakt, iż zapewniają oni całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku w budynku położonym w S. przy ul. [...], powinni płacić podatek od nieruchomości za grunt według stawek jak dla gruntów pozostałych, a od budynku według stawek jak dla budynków zajętych na prowadzenie działalności w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Miasta S. Nr [...] z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta S. na 2010 rok. Kontynuując powołano art. 1a ust. 1 pkt 3 tejże ustawy w myśl, kŧórego za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle w posiadaniu przedsiębiorcy, lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Następnie podniesiono, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy różnicował stawki podatku od nieruchomości (między innymi) w zależności od tego jak budynki lub ich części są wykorzystywane, bądź czy są one związane z działalnością gospodarczą. Zdaniem organu wprowadzając w tym przepisie lit. d uznano, że określona tam preferencyjna stawka dotyczy budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych. Dalej organ przedstawił definicję "świadczenia zdrowotnego", zawartą w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t. j. Dz. U. z 2007 roku Nr 14, póz. 89 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem świadczeniami zdrowotnymi są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub zapisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania, w szczególności związane z badaniem i poradą lekarską, leczeniem, badaniem i terapią psychologiczną, rehabilitacją leczniczą, opieką nad kobietą ciężarną i jej płodem, porodem, opieką nad małym dzieckiem, badaniem diagnostycznym, pielęgnacją chorych, pielęgnacją niepełnosprawnych, opieką paliatywno-hospicyjną, orzekaniem i opiniowaniem o stanie zdrowia, zapobieganiem powstawaniu urazów, czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji, czy czynnościami z zakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. W dalszej kolejności wywiedziono, iż koniecznym warunkiem uznania tych działań za świadczenia zdrowotne jest udzielanie ich przez zakłady opieki zdrowotnej oraz osoby fizyczne wykonujące zawód medyczny. Podniesiono też, iż ustawa ta w rozdziale 2 i 3 określa obowiązki poszczególnych zakładów opieki zdrowotnych w tym placówek udzielających całodobowych świadczeń zdrowotnych. Odróżnia przy tym w sposób wyraźny świadczenia zdrowotne od świadczeń im towarzyszących np. w art. 20 ust. 1 określone są obowiązki szpitala, który zapewnia pacjentowi: świadczenia zdrowotne, środki farmaceutyczne i pomieszczenia oraz wyżywienie odpowiednio do stanu zdrowia. Już z powyższego przepisu – zdaniem organu - można wywieść, że świadczenia w postaci zapewnienia osobom zamieszkania i wyżywienia nie mieszczą się w pojęciu świadczeń zdrowotnych. Nie można zatem uznać pomieszczeń hotelowych, stołówki, kuchni, pomieszczeń administracyjnych za zajęte na działalność w zakresie świadczenia usług zdrowotnych. W dalszej kolejności stwierdzono, iż z załączonej do akt sprawy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. wynika, że wydano podatnikowi zezwolenie na czas określony do dnia 31 grudnia 2010 r. na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej "w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod nazwą: A w S. przy ul. [...], która - zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - polega (między innymi) na udzielaniu pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacji niepełnosprawnych i opieką nad nimi, opiece higienicznej oraz zapewnieniu miejsca pobytu, wyżywieniu i utrzymaniu czystości. Do dokumentacji sprawy załączono także zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2 lutego 2007 r., z którego wynika że przedmiotem działalności podatnika jest także pomoc społeczna pozostała z zakwaterowaniem oraz opieka wychowawcza i społeczna pozostała, bez zakwaterowania. Następnie podkreślono, że zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na świadczeniu przez całą dobę usług opiekuńczych zapewniających udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnację, opiekę higieniczną, niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych, kontakty z otoczeniem, a także przez świadczenie usług bytowych zapewniających miejsce pobytu, wyżywienie, utrzymanie czystości. Jak z powyższego wynika – w opinii organu - świadczenia te nie mieszczą się pojęciu świadczeń zdrowotnych, w związku z czym budynek zajęty na prowadzenie takiej działalności gospodarczej, nie może korzystać z preferencyjnej stawki opodatkowania. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, również grunt nie może być opodatkowany stawką jak dla gruntów pozostałych, ponieważ jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto dodano, iż Rada Miasta zwolniła na 2010 rok z podatku od nieruchomości grunty, budynki lub ich części oraz budowle zajęte na domy opieki społecznej. Opodatkowana nieruchomość podatników nie może więc korzystać również i z powołanego wyżej zwolnienia. W dalszej kolejności Kolegium, uznało za bezzasadne także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W tych ramach wskazało, iż w przypadku, gdy zobowiązanie podatników ustalane jest corocznie, a stan faktyczny na podstawie, którego ustalono wysokość tego zobowiązania nie uległ od poprzedniego roku zmianie (a z taką sytuacją zdaniem organu drugiej instancji - mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie) to w tych przypadkach stosuje się uproszczony proces przy wymiarze podatku. Przypomniano, że organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ustalił już podatnikom wymiar podatku od nieruchomości za 2009 rok, przy zastosowaniu zarówno dla przedmiotowego budynku jak i gruntu, najwyższych stawek. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż nie wniesiono od niej odwołania. Wskazano też, że postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Kolegium, odmówiło stronie przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy przekazanych przez organ pierwszej instancji wraz z odwołaniem znajdują się wszystkie dokumenty wymienione przez stronę zarówno we wniosku jak i w odwołaniu. Dowody te były w 2009 r. podstawą do ustalenia wymiaru podatku za ten okres. Wyjaśniono, że wyznaczenie terminu rozprawy i wysłuchanie strony oraz organu podatkowego pierwszej instancji, nie wniosłoby do sprawy nic nowego.
Powyższa decyzja organu drugiej instancji, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie jej nieważności, bądź stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa w części dotyczącej ,,określenia stawek rocznych", podatku od nieruchomości za 2010 r. (od budynku, w którym jest prowadzona działalność pożytku publicznego i od gruntów związanych z działalnością pożytku publicznego - dom opieki społecznej) oraz dokonanie oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Prezydenta Miasta S.; określenie, że decyzje wydane przez organy obu instancji nie podlegają wykonaniu; zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych; przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym; wystąpienie do NSA o podjęcie uchwały w kwestii rozstrzyganej w niniejszej sprawie; wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 5 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 65 ust. 1, art., 68 ust. 1, art. 69, art. 84, art. 168 i art. 217 Konstytucji w zakresie w jakim pozbawiają jednostkę prawa do ulg i zwolnień podatkowych bez względu na rodzaj prowadzonej działalności objętej preferencjami podatkowymi; o dopuszczenie dowodów z decyzji Wojewody [...] z [...] r., zaświadczenia Urzędu Statystycznego w K. z dnia 3 grudnia 2008 r. o prowadzonej działalności w postaci pomocy społecznej z zakwaterowaniem osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych, zaświadczenia Prezydenta Miasta S. z 23 marca 2009 r. o prowadzonej działalności w postaci pomocy społecznej z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych, na okoliczność zastosowania względem skarżących stawek lub zwolnień podatkowych przewidzianych dla domów opieki społecznej. Nadto wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do czasu wydania prawomocnego wyroku. Na koniec skarżący wskazali, iż zaskarżają także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. Nr [...] odmawiające przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów: art. 2 i art. 7 Konstytucji; art. 19 § 5, art. 120, art. 121 w zw. z art. 191, art. 122 w zw. z art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 199a; art. 123 w zw. z art. 178, art. 180, art. 188, art. 190, art. 192 i art. 194, art. 127 w zw. z art. 180, art. 187, art. 188, art. 191, art. 192, art. 200 § 1 w zw. z art. 235, art. 200a § 1 pkt 2, art. 210, art. 227 § 2, art. 229, odpowiednio art. 230 § 2 i art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa; art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust 3, art. 32, art. 65 ust. 1 , art. 68 ust 1, art. 69, art. 84, art. 168 i art. 217 Konstytucji; art. 3 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa; art. 5 ust. 2, 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; art. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej; art. 68 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej; ust I pkt 1 lit. a załącznika nr 1 do uchwały z dnia 26 listopada 2009 r. Nr [...] Rady Miasta S. oraz art. 145 kpa i art. 240 ustawy Ordynacja podatkowa. Dalej wskazano, iż naruszenie przepisów proceduralnych polega w szczególności na: prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów, nie udzielaniu koniecznych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z niniejszą sprawą, zaniechaniu działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie zebraniu i nie poprawnym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego, nie zapewnieniu skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania, uniemożliwienie podatnikom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, braku wyjaśnienia skarżącym zasadności przesłanek stosowanych przez organy w sprawie, złamaniu zasady dwuinstancyjności, nie ustosunkowanie się przez organ pierwszej instancji do zarzutów odwołania, nie przeprowadzenie przez organ drugiej instancji rozprawy mimo wniosku skarżących (choć była potrzeba celem wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego, a także celem sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez podatników), nie wskazanie w decyzjach organów obu instancji faktów, które uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Z kolei naruszenie prawa materialnego – w ocenie skarżących – polegało na pozbawieniu ich uprawnień do preferencyjnego opodatkowania przewidzianego w ust I pkt 1 lit. a załącznika nr 1 do uchwały Rady Miasta S. z 26 listopada 2009 r. Nr [...] w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i art. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Następnie podniesiono, iż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, polegało na przyjęciu dowodów sprzecznych z rzeczywistym stanem, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, pozbawiono skarżących także realnego udziału w postępowaniu. Dodano też, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji organów obu instancji. Pozbawiono skarżących także prawa do przeprowadzenia dowodu na wniosek strony, prawa do sprawiedliwego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, a także możliwości przejrzenia akt, sporządzenia z nich notatek lub odpisów. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, iż prowadzą placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku - dom opieki społecznej przy ul. [...] w S.. Prezydent Miasta S. decyzją z [...] r. ustalił wymiar podatku od tej nieruchomości za 2010 r. w następujący sposób: od budynków na działalność gospodarczą [...] zł/m2, budynków gospodarczych (komórki, szopy) [...] zł/m2, grunty związane z działalnością gospodarczą [...] zł/m2. To ustalenie jest – zdaniem skarżących - sprzeczne z przeznaczeniem tej nieruchomości określonym w decyzji Wojewody [...] z [...] r., zaświadczeniu Urzędu Statystycznego w K. z dnia 3 grudnia 2008 r. i zaświadczeniu Prezydenta Miasta S. z dnia 23 marca 2009 r. z wyjątkiem stawek podatkowych od budynków gospodarczych. W dalszej kolejności powołano liczne tezy wyroków zarówno Sądu Najwyższego, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Na koniec uzasadniono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, Kolegium powieliło argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, dodatkowo wskazując, iż podziela w tej kwestii pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyrokach z dnia 20 lipca 2006 r. sygn. akt. II FSK 11010/05 oraz z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt. II FSK 420/06. Dalej wskazano, iż z akt sprawy nie wynika, by skarżący złożyli w organie podatkowym (przed wydaniem decyzji w przedmiocie podatku za 2010 r.) jakąkolwiek informację o zmianie stanu faktycznego nieruchomości, w związku z tym organ pierwszej instancji zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, ustalił podatnikom wymiar podatku za 2010 r. na podstawie posiadanej dokumentacji. Następnie organ drugiej instancji odniósł się do niektórych z tez wyroków, cytowanych w skardze. Nadto zauważono, iż w sytuacji, kiedy prowadzi się w sprawie uproszczone postępowanie wymiarowe, organy podatkowe nie mają obowiązku zawiadamiania strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, bowiem zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości ustalane jest dla osób fizycznych na podstawie materiału dowodowego zebranego w poprzednim roku (latach). Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo, iż nie miał takiego obowiązku zawiadomił skarżących o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy przekazaną przez organ podatkowy pierwszej instancji wraz z odwołaniem i wypowiedzenia się w sprawie tego materiału (zawiadomienie Kolegium z dnia 8 marca 2010 r.). Strona z materiałem tym się zapoznała w dniu 17 marca 2010 r. Ponadto organ podniósł, że zasadnie odmówił skarżącym przeprowadzenia rozprawy. Na koniec wskazano, że postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Kolegium, wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji.
W dniu 14 grudnia 2010 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo procesowe pełnomocnika skarżących, w którym podtrzymał on wszystkie ,,argumenty, dowody, wnioski i zarzuty zawarte w skardze". Podkreślono, iż decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] zezwolił skarżącym na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku- dom opieki społecznej.
W odpowiedzi na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. pismem z dnia 28 grudnia 2010 r. wskazało, iż podtrzymuje w całości swoje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Podano dodatkowo, iż treści ww. decyzji Wojewody [...] wynika, że skarżący nie występował o zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia domu opieki społecznej, ale A . W związku z tym otrzymał zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej nie w zakresie prowadzenia domu opieki społecznej, ale w zakresie prowadzenia palcówki zapewniającej całodobowa opiekę (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje :
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli, nie narusza przepisów prawa.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna, nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, iż poza sporem jest, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia palcówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod nazwą A z siedzibą w S. przy ulicy [...] na podstawie art. 68 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Potwierdzeniem powyższego jest stosowna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...].
Z kolei spór jaki zaistniał pomiędzy organem podatkowym, a podatnikami dotyczy wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku, w którym skarżący prowadzi ww. palcówkę, a ściślej czy istnieje po stronie podatników uprawnienie do korzystania z preferencyjnej stawki opodatkowania określonej w art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010 Nr 95 poz. 613) zwanej dalej w skrócie u.p.o.l. oraz zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w załączniku nr 1 do uchwały Rady Miasta S. z dnia 26 listopada 2009 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta S..
Mając to na uwadze i przechodząc do oceny naruszenia prawa materialnego w zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia tegoż prawa przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.o.l., a w szczególności przez błędną wykładnię pojęcia "budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczeń zdrowotnych". Przede wszystkim z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.o.l. wynika, że "rada gminy w drodze uchwały określa wysokości stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych- [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej". Z powyższego wynika, iż dobrodziejstwo opodatkowania niższą stawką podatku służy ograniczeniu obciążeń fiskalnych co do nieruchomości budynkowych lub ich części, tj. pomieszczeń w których udziela się świadczeń zdrowotnych. Przesłanką konieczną więc dla zastosowania stawki preferencyjnej jest ustalenie, iż dane pomieszczenie zajęte jest dla udzielania świadczeń zdrowotnych. Nadto wskazać należy, iż zasadą wszelkich obciążeń podatkowych jest to, iż wszelkie ulgi, preferencje i zwolnienia w zakresie tych obciążeń należy stosować ściśle, wyłączając wykładnię rozszerzającą.
Przechodząc dalej godzi się wskazać, iż świadczenia zdrowotne nie są pojęciem funkcjonującym samoistnie. Definicja legalna tego pojęcia znajduje się w przepisie art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t. j. Dz. U. z 2007 Nr 14 poz. 89 ze zm.) stosownie, do którego świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania, w szczególności związane z: 1) badaniem i poradą lekarską, 2) leczeniem, 3) badaniem i terapią psychologiczną, 4) rehabilitacją leczniczą, 5) opieką nad kobietą ciężarną i jej płodem, porodem, połogiem oraz nad noworodkiem, 6) opieką nad zdrowym dzieckiem, 7) badaniem diagnostycznym, w tym z analityką medyczną, 8) pielęgnacją chorych, 9) pielęgnacją niepełnosprawnych i opieką nad nimi, 10) opieką paliatywno-hospicyjną, 11) orzekaniem i opiniowaniem o stanie zdrowia, 12) zapobieganiem powstawaniu urazów i chorób poprzez działania profilaktyczne oraz szczepienia ochronne, 13) czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji, 14) czynnościami z zakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.
W świetle powyższego przedmiotowy katalog świadczeń zdrowotnych pozostaje otwarty, bowiem ustawodawca nie jest w stanie wszystkich zdefiniować, chociażby z uwagi na ogromny postęp w dziedzinie medycyny.
Jednakże drugim elementem koniecznym dla uznania danego działania za świadczenie zdrowotne jest kryterium podmiotowe. Stosownie bowiem do treści art. 4 tej ustawy, świadczenia zdrowotne mogą być udzielane przez zakłady opieki zdrowotnej oraz przez osoby fizyczne wykonujące zawód medyczny lub przez grupową praktykę lekarską, grupową praktykę pielęgniarek, położnych na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Definicję zakładu opieki zdrowotnej zawiera art. 2 ust.1 tej ustawy. W myśl tego przepisu, zakładem opieki zdrowotnej jest m.in. szpital, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, sanatorium, prewentorium, inny nie wymieniony z nazwy zakład przeznaczony dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych w odpowiednim stałym pomieszczeniu.
Podsumowując, aby dane działanie polegało na udzielaniu świadczeń zdrowotnych musi wypełniać kryterium przedmiotowe i podmiotowe.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie nie narusza prawa. W świetle zebranego przez organy podatkowe materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość budynkowa, w kŧórej prowadzony jest A, nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych. Działania prowadzone w ww. budynku polegające na udzielaniu pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, pielęgnacji niepełnosprawnych i opieką nad nimi, opiece higienicznej oraz zapewnieniu miejsca pobytu, wyżywieniu i utrzymaniu czystości (art. 68 ustawy o pomocy społecznej) nie mają bowiem charakteru świadczeń zdrowotnych, tj. działań o charakterze stricte medycznym udzielanych przez zakłady opieki zdrowotnej oraz przez osoby fizyczne wykonujące zawód medyczny (...). W tym zakresie skarżący nie mogą więc korzystać ze stosowania preferencyjnych stawek podatkowych określonych w art. 5 ustawy podatkach i opłatach lokalnych.
W dalszej kolejności skład orzekający uznał, iż nie było także podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie zwolnienia podatkowego przewidzianego w załączniku nr 1 do uchwały Rady Miasta S. z dnia 26 listopada 2009 r. Nr [...]. Zgodnie bowiem z treścią pkt I ppkt 1 lit. a przedmiotowego załącznika ,,zwalania się z podatku od nieruchomości grunty, budynki lub ich części oraz budowle zajęte na domy opieki społecznej". Tymczasem stwierdzić należy, iż działalność prowadzona przez skarżących w budynku położonym w S. przy ulicy [...] nie polega na prowadzeniu domu opieki społecznej lecz stanowi działalność w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku. Powyższe wyraźnie wynika z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. mocą, kŧórej organ ten zezwolił skarżącemu, działając na podstawie art. 67 i 68 ustawy o pomocy społecznej, na prowadzenie tego typu placówki. Zgodnie z treścią art. 67 tej ustawy ,,działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia palcówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody". Ustawodawca w ww. ustawie wyraźnie odróżnił tego typu działalność od działalności prowadzonej w formie domu pomocy społecznej, kŧóra uregulowana została w treści art. 57 tejże ustawy w myśl, którego ,,domy pomocy społecznej mogą prowadzić, po uzyskaniu zezwolenia wojewody: jednostki samorządu terytorialnego, Kościół Katolicki, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia, a także inne osoby prawne oraz osoby fizyczne". (art. 57 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).
Stwierdzić zatem należy, iż zasadnie organ odwoławczy uznał, iż budynek, w kŧórym prowadzona jest przedmiotowa działalność gospodarcza nie jest domem opieki społecznej, nie może więc korzystać z powołanego wyżej zwolnienia.
Odnosząc się z kolei do podnoszonych zarzutów natury procesowej, Sąd nie stwierdził w wydanej decyzji, jak również poprzedzającym ją postępowaniu, aby organy naruszyły wskazane w skardze przepisy postępowania. Podkreślić należy, iż realizacja zasad postępowania podatkowego obligowała organy podatkowe do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, nie ograniczając ich możliwości dowodowych.
Sąd rozważając zarzut wadliwości formalnoprawnej, stwierdził że organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania wyrażonych w przepisach Ordynacji podatkowej, wskazanych w skardze. Organy podatkowe, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zebrały materiał dowodowy, a następnie, bez przekroczenia ustawowych granic, poddały go wnikliwej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w całościowym i kompletnym uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji.
Sąd nie dopatrzył się zatem uchybienia zasadom ogólnym postępowania podatkowego wynikającym z ustawy Ordynacja podatkowa: prawdy obiektywnej
(art. 122), zupełności postępowania podatkowego (art. 187) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 191), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany,
a uzasadnienia faktyczne i prawne zawarte w decyzjach organów obu instancji spełniają wymogi zawarte w przepisach art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, są logiczne i spójne. Nie dopatrzono się także naruszenia pozostałych, licznie wymienionych w skardze przepisów ustawy Ordynacji podatkowa czy też Konstytucji RP. Wskazać także należy, iż w toku postępowania podatkowego organ zapewnił stronie udział w podejmowanych czynnościach oraz umożliwił zaznajomienie się z zebranymi w sprawie dowodami dając możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów, takie zaś możliwości zostały stronie zapewnione. Jako niezasadny ocenić zatem należy zarzut, naruszenia ww. zasady postępowania podatkowego.
W ocenie tut. Sądu, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 200a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozprawy. Zgodnie z art. 200a § 3 ww. ustawy organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli jej przedmiotem mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Jak wskazał S. Presnarowicz ([w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III) mamy tu do czynienia z działaniem organu odwoławczego o charakterze uznaniowym. O orzekaniu na zasadzie wyboru wskazuje użyte w regulacji określenie, iż organ odwoławczy "może" odmówić przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do zakwestionowania stanowiska organu, który mógł odmówić przeprowadzenia rozprawy i w przekonujący sposób uzasadnił przyczynę takiej odmowy. W postanowieniu z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że w aktach sprawy przekazanych przez organ pierwszej instancji znajdowały się dokumenty wymienione przez stronę zarówno we wniosku o jej przeprowadzenie jak i w odwołaniu, kŧóre w dostateczny sposób wyjaśniają wszystkie kwestie związane z ustaleniem podatnikom wymiaru podatku od nieruchomości.
Reasumując w ocenie Sądu w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, bądź prawa materialnego, które odpowiednio mogło lub miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skargę jako pozbawioną podstaw należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło