I SA/Gl 771/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-12-09

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Wojciech Organiściak, Bożena Suleja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków w zakresie określenia właściciela nieruchomości, czy też powinien badać rzeczywisty stan prawny, zwłaszcza w kontekście przepisów o przejmowaniu gruntów pod drogi publiczne?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, jeśli powziął wiadomość o niezgodności tych danych ze stanem faktycznym lub prawnym. W przypadku wątpliwości co do podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku, organ powinien zbadać rzeczywisty stan prawny, uwzględniając inne dostępne dowody i przepisy, w tym te dotyczące przejmowania nieruchomości pod drogi publiczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010, w tym podatku od nieruchomości za działki oznaczone jako drogi. Skarżący K. W. kwestionował naliczenie podatku od nieruchomości za te działki, twierdząc, że od 1999 roku nie jest ich właścicielem, ponieważ zostały one zajęte pod drogę powiatową. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które klasyfikowały te działki jako drogi, ale nie jako drogi publiczne, i naliczyły podatek od nieruchomości według stawki dla gruntów pozostałych. Skarżący powołał się na przepisy o gospodarce nieruchomościami oraz pisma wskazujące na przejęcie działek pod drogę powiatową.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), w związku z art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 5, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 sierpnia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) oraz art. 1, art. 2 ust. 1 i 4, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200 z 2002 r., poz. 1682 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] (nakaz płatniczy nr [...]) w sprawie ustalenia K. W. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 rok w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy K. ustalił dla Z. K., H. M., M. W., B. W., K. W. oraz dla Skarbu Państwa łączne zobowiązanie pieniężne w wysokości [...] zł., w tym podatek leśny w wysokości [...] zł. oraz podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. W. wskazując, że nie zgadza się z naliczeniem podatku od nieruchomości za działki o numerach geodezyjnych [...] i [...] w wysokości [...] zł., które to działki stanowią jego zdaniem wydzieloną przez las drogę publiczną z miejscowości K. do miejscowości K.. Podniósł także, iż nie prowadzi działalności gospodarczej na obszarze o powierzchni [...]m2, od którego naliczono podatek. Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podniosło na wstępie, iż zasady wymiaru podatku od nieruchomości regulują przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty: 1/ grunty, 2/ budynki lub ich części, 3/ budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 2 ust. 2 stanowi natomiast, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące między innymi właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z kolei stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia. Zasady wymiaru podatku leśnego regulują przepisy ustawy dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym. W myśl art. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Podatnikami podatku leśnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lasów, posiadaczami samoistnymi lasów, użytkownikami wieczystych lasów (art. 2 ust. 1). Zgodnie z art. 2 ust. 4, jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie ma wszystkich właścicielach lub posiadaczach. W rozpatrywanej przez organ odwoławczy sprawie przedmiotem opodatkowania są grunty leśne, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków obrębu K. [...] nr [...] jako lasy (działka nr [...], [...] i [...]) oraz grunty oznaczone jako drogi (działka nr [...] i działka nr [...]). Działki zakwalifikowane w ewidencji gruntów jako lasy tj. działki nr [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...] ha podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym. Wymiar podatku z tego tytułu został określony przy zastosowaniu stawki za hektar wynoszącej 30,0388 zł., co łącznie dało kwotę podatku w wysokości [...] zł. Zobowiązanie to nie było kwestionowane przez K. W.. Jak wskazał organ, działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, opisane w ewidencji jako drogi, zostały opodatkowane stawką w wysokości 0,20 złotych za metr kwadratowy powierzchni tj. stawką dotyczącą gruntów pozostałych (innych niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne, retencyjne lub elektrowni wodnych) na podstawie § 1 pkt c uchwały nr 201/XXXII/2009 Rady Gminy Kroczyce z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie podatku od nieruchomości. Tak określona stawka pozostaje w zgodzie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zatem organ podatkowy nie zastosował stawki podatku dotyczącej gruntów zajętych pod prowadzenie działalności gospodarczej, lecz stawkę przewidzianą dla gruntów pozostałych. Wysokość podatku od nieruchomości dotycząca w/w działek ([...] zł.) została wyliczona w sposób prawidłowy. W dalszej kolejności Kolegium podniosło, że dla organu podatkowego I instancji miarodajnymi dla celów wymiaru należności podatkowych są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z poźn. zm.) ustawodawca wyraźnie określił, że "podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane z ewidencji budynków i gruntów". Powołany przepis wskazuje w sposób jednoznaczny na wiążący charakter danych uwidocznionych w ewidencji budynków i gruntów w postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie na niedopuszczalność dokonywania własnych, odrębnych ustaleń w zakresie tych danych przez organy podatkowe. Jeżeli podatnik nie zgadza się z danymi widniejącymi w ewidencji gruntów, może wystąpić do właściwego organu o ich zmianę (np. zmianę klasyfikacji gruntu). Jednakże kwestionowanie tych danych odbywa się w odrębnym postępowaniu od postępowania podatkowego. Dopóki zmiana danych nie zostanie ujawniona dopóty nie można skutecznie zarzucać organom podatkowym błędnych ustaleń co do podstawy opodatkowania. Organ odwoławczy zaakcentował, iż w razie rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi zawartymi w ewidencji gruntów, to właśnie na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia ich do zgodności ze stanem faktycznym. Oznacza to, że skoro w ewidencji gruntów działki o numerach ewid. [...] i nr [...] zostały oznaczone jako drogi, to organ podatkowy jest związany takim oznaczeniem. Organ wyjaśnił przy tym, że w odniesieniu do przedmiotowych działek oznaczenie użytku symbolem "dr – Drogi" nie oznacza, że mamy do czynienia z drogą publiczną. Tym samym ze względu na faktyczny sposób zagospodarowania i korzystania z w/w działek organ podatkowy zobowiązany był, opierając się na informacji zawartej w ewidencji gruntów, zastosować stawkę przewidzianą dla gruntów z kategorii gruntów pozostałych, która w przedmiotowej sprawie wynosi 0,20 zł. za metr kwadratowy. W dniu 4 czerwca 2010r. K. W. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie jej niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż rozpatrujące sprawę Kolegium nie wzięło pod uwagę stanu prawnego. Powołał się na ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a konkretnie na art. 98 ust. 1, w myśl którego "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych". Zgodnie z ust. 2 tego przepisu - właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Skarżący podniósł, że w dniu 19 maja 2010 r. otrzymał pismo ze Starostwa Powiatowego w Z., sygn. [...], z którego wynika, że w/w działki zostały ujawnione jeszcze w starych rejestrach. Podział przedmiotowych działek został dokonany na podstawie operatu technicznego pomiaru wywłaszczeniowego drogi K. – K. w 1975r. i zarejestrowany pod L.dz.ew. [...]. Zdaniem skarżącego to zaniedbania władz Gminy K. doprowadziły do niesłusznego naliczania podatku od wydzielonych i przejętych na rzecz gminy działek, oraz zaniechania i niedopełnienia czynności związanych z uregulowaniem stanu prawnego tych działek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wszystkie argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej, że sporne działki powstały na skutek podziału dokonanego na podstawie operatu technicznego pomiaru wywłaszczeniowego drogi K.-K. w 1975 r., zarejestrowanego pod L.dz.ew. [...] oraz zarzutu nieuwzględnienia treści art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organ odwoławczy wskazał, że przywołany w skardze przepis nie znajduje zastosowania do operatu technicznego pomiaru wywłaszczeniowego drogi. W dacie sporządzenia operatu, na który powołuje się skarżący (1975 rok) obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 z późn. zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy przejście prawa własności nieruchomości następowało z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Inaczej zatem niż obecnie na gruncie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami skutek przejścia własności działki wydzielonej pod drogę następował dopiero z momentem ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, która była odrębnym od operatu technicznego pomiaru wywłaszczeniowego aktem. Przywołany przez skarżącego operat i związany z nim podział nieruchomości nie oddziaływał zatem na własność działek, których dotyczył, nawet wówczas gdy działki te w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "dr". Odwołujący nie wskazał zatem w istocie na okoliczności, z których mogłoby wynikać, że to nie on jest obecnie właścicielem działki nr [...] i działki nr [...]. Przeciwnie, w treści odwołania skarżący wyraźnie wskazał, że jest on współwłaścicielem m.in. wskazanych powyżej działek. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. K. W. podtrzymał skargę w całości i podkreślił, że od 1999 roku nie jest właścicielem spornych działek, ponieważ zostały one zajęte pod drogę powiatową nr [...]. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący okazał pismo Powiatowego Zarządu Dróg w Z. z dnia 6 września 2010 r. skierowane do Śląskiego Wojewódzkiego Urzędu w K. Wydziału Nadzoru Właścicielskiego (nr pisma [...]), którego kopię złożył do akt. W piśmie tym Powiatowy Zarząd Dróg w Z. potwierdził powyższe okoliczności (stwierdzając, że działki oznaczone nr ewidencyjnymi [...] oraz [...], położone w obrębie: K. [...], gmina K. zajęte są pod drogę powiatową nr [...] relacji: K.-D.) i wskazał na potrzebę uregulowania stanu prawnego spornych nieruchomości, w myśl art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W oświadczeniu stanowiącym załącznik do pisma akcentuje się, że wyżej wymienione drogi zostały z mocy prawa przejęte przez powiat, ponieważ uprzednio były we władaniu Skarbu Państwa. Skarżący złożył także wniosek o zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.) Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja jest sporna w części dotyczącej podatku od nieruchomości - działek o nr [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] m2, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako drogi – w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres 2010 roku. Skarżący podnosi bowiem, iż od 1999 roku nie jest właścicielem przedmiotowych działek. Na wstępie wskazać trzeba, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 roku (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. zwanej dalej u.p.o.l.) w sposób enumeratywny wymienia podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Organy podatkowe ustalając podatników podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie przyjęły dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Przepis art. 2 pkt 8 powołanej ustawy definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W przepisie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawa stanowi, że w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Są to tzw. informacje przedmiotowe. Natomiast w myśl uregulowania art. 20 ust. 2 pkt 1 w ewidencji gruntów wykazuje się także: właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Są to tzw. informacje podmiotowe. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz wymiany danych ewidencyjnych reguluje obecnie wydane na podstawie ustawy Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454). Z przepisu § 44 pkt 2 zawartego w rozdziale 3 rozporządzenia regulującego właśnie prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, iż podstawowym obowiązkiem starosty jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Punkt 6 powołanego przepisu do zadań starosty zalicza także okresową weryfikację danych ewidencyjnych. Zgodnie z § 45 ust. 1 aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych Należy w tym miejscu podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków stanowi co prawda urzędowe źródło informacji dla organów administracji, jednak wpis ewidencyjny co do osoby właściciela czy współwłaściciela danej nieruchomości nie korzysta z domniemania prawdziwości ani z rękojmi wiary publicznej, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, Monitor Podatkowy 1995, nr 6, s. 179. Na podstawie danych zawartych w ewidencji, co warto zaakcentować, ustalany jest tylko właściciel lub władający gruntem. Natomiast określenie podatnika następuje na podstawie komentowanego artykułu u.p.o.l. Oznacza to, iż w sytuacji, gdy organ podatkowy w toku postępowania podatkowego powziął wiadomość, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlają stanu faktycznego lub prawnego, ustalenie właściciela bądź innego podmiotu władającego nieruchomością winno nastąpić w oparciu o inne źródła informacji. Na uwadze trzeba mieć bowiem przepis art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm. zwanej dalej O.p.), zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (por. także wyrok WSA w Łodzi z 8 października 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 110/04). Jeżeli istnieją niezgodności między informacjami zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, powinny być podjęte przez organ prowadzący ewidencję, z urzędu lub na wniosek właściciela (władającego), działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian. Organy podatkowe powinny również, w ramach współpracy pomiędzy organami administracji, informować organ ewidencyjny o stwierdzonych w trakcie prowadzonych postępowań rozbieżnościach pomiędzy zapisami w ewidencji a stanem faktycznym. W sytuacjach oczywistych, kiedy podatnik uprawdopodobni, przedkładając stosowne dokumenty, że nie jest (bądź też jest) właścicielem nieruchomości, organy podatkowe powinny ten fakt uwzględnić.. Okoliczność, że przedmiotowe działki gruntu stanowią drogę publiczną była przez podatnika podnoszona w toku postępowania podatkowego a mimo to organ podatkowy konsekwentnie prezentował stanowisko, że z charakter wiążący w kwestii prawa własności mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Stanowiska organów podatkowych nie sposób podzielić. Trzeba bowiem zauważyć, iż aby ustalić podmioty odpowiedzialne za zobowiązanie podatkowe, należy uprzednio w sposób prawidłowy ustalić krąg osób będących podatnikami i dopiero później skierować do nich decyzję w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości. Gdy istnieją wątpliwości co do osoby podatnika organ podatkowy powinien uwzględnić także inne dane niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zmiany w ewidencji dokonywane są bowiem z dużym opóźnieniem i ścisłe trzymanie się takich danych mogłoby doprowadzić do wymierzenia podatku od nieruchomości podmiotowi, który nie jest podatnikiem tego podatku w rozumieniu art. 3 u.p.o.l., w tym przypadku z uwagi na przejście na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1 art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) W niniejszym postępowaniu organy podatkowe nie wyjaśniły tych istotnych dla sprawy okoliczności czym naruszyły art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem wskazać, że stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe winny podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej (materialnej), która jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz (prawidłowy stan faktyczny) i w efekcie prawidłowo zastosować przepisy. Do zasady prawdy materialnej nawiązują także reguły postępowania dowodowego zawarte w art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które ją konkretyzują i rozwijają. Z art. 187 § 1 wynika zasada zupełności (kompletności) materiału dowodowego. Organy mają obowiązek dążyć, aby materiał był zupełny, to jest, aby zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody a udowodniony stan faktyczny stanowił pełną, spójną i logiczną całość. W konsekwencji organ prowadzący postępowanie musi zabiegać o udowodnienie każdego faktu prawotwórczego wszystkimi legalnie dostępnymi środkami dowodowymi, ażeby dotrzeć do rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że organy podatkowe powinny być aktywne w zbieraniu materiału dowodowego, oraz negatywnie ocenia bierność w tym zakresie. "Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji" (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1997 r., I SA/Wr 700/97, LEX nr 27107, por. również wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2002 r., I SA/Łd 1596/2001, niepubl.) Reasumując Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe niedostatecznie zbadały jedną z przesłanek obowiązku podatkowego, jaką jest kwestia podmiotu, na którym ciąży obowiązek podatkowy. Ustalenia wymaga bowiem, czy nie nastąpiło z mocy prawa przejście spornych nieruchomości na własność powiatu. Rozpoznając sprawę ponownie organy winny przeprowadzić postępowanie podatkowe w sposób niewadliwy i jednoznacznie wyjaśnić kwestię własności z uwzględnieniem powołanych regulacji prawnych z 1998 roku. Mając na uwadze naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Orzeczenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu wydano w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Koszty postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło