I SA/Gl 810/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-30
Skład orzekający: Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, przedsiębiorca z wysokimi przychodami i kosztami działalności gospodarczej, pomimo deklaracji o niemożności uiszczenia wpisu sądowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący, będący przedsiębiorcą z wysokimi przychodami i kosztami działalności gospodarczej, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wykonał w pełni wezwania do przedłożenia dokumentów, a przedstawiona dokumentacja nie potwierdziła jednoznacznie spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w kontekście deklarowanej możliwości spłaty zaległości podatkowych w ratach, które przewyższały kwotę wpisu sądowego.Stan faktyczny
Skarżący A. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 500 zł, argumentując trudną sytuacją finansową swojej działalności gospodarczej. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedstawił szereg dokumentów dotyczących swojej sytuacji finansowej, dochodów, zadłużeń oraz sytuacji rodzinnej. Pomimo przedstawienia części dokumentów i wyjaśnień, sąd uznał, że skarżący nie wykazał wystarczająco swojej niezdolności do poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi
w kwocie 500 zł, skarżący A. M. wniósł w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r.
o zwolnienie go od tego obowiązku. Uzasadniając wniosek wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi obecnie żadnego zysku. Podkreślił, że nie posiada oszczędności, lokat bankowych ani akcji. Posiadane środki trwałe są pod zastawem komornika. Na bieżące potrzeby rodziny otrzymuje on pomoc od najbliższych krewnych jego i żony.
Ponieważ wniosek ten nie został wniesiony w przewidzianej prawem formie, referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści uzasadnienia powtórzył okoliczności wskazane w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. Nadto dodał, że jego firma przynosi od kilku lat straty oraz że posiada spore zadłużenie wobec organów podatkowych i ZUS. Oświadczył dalej, że jego małżonka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Córka jest natomiast studentką studiów dziennych [...] i dlatego nie pracuje. W jego ciężkiej sytuacji finansowej pomaga mu matka, która jest emerytowaną [...] i otrzymuje ona świadczenie z tego tytułu w kwocie około 2000 zł. Z tej kwoty jest zmuszona kupować niezbędne lekarstwa oraz łożyć pieniądze na pomoc w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący tworzy gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Zgodnie z wnioskiem skarżący jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego w C. oraz właścicielem bazy transportowej. Oba składniki mienia są zajęte przez komornika. Działalność gospodarcza przyniosła w 2012 r. stratę w kwocie 217.035,56 zł, a w okresie od stycznia do czerwca br. strata wyniosła 73.999,08 zł.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskującego o przyznanie prawa pomocy do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać, kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające/zameldowane (zamieszkałe) w gospodarstwie domowym (w tym B. M.), tj. rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz gospodarczych (obsługujących prowadzoną działalność gospodarczą), obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić aktualne potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich po wrześniu 2012 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne) – ten punkt wezwania dotyczy wszystkich domowników pozostających w gospodarstwie domowym; dla udokumentowania dochodów
z działalności gospodarczej należało nadesłać kopie dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w okresie ostatnich sześciu miesięcy, w tym przede wszystkim księgi przychodów i rozchodów (pełna wersja z opisem zdarzeń gospodarczych), deklaracji VAT, raportów kasowych; w tych ramach należało nadto nadesłać aktualną ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności; 4) przedłożenie kopii zeznań podatkowych za 2012 r., złożonych przez skarżącego oraz pozostałe osoby przebywające w gospodarstwie domowym (w tym B. M.); 5) wykazanie za pomocą aktualnego zaświadczenia właściwego urzędu pracy statusu osoby bezrobotnej M. M.; 6) złożenie wyjaśnień odnośnie działalności gospodarczej prowadzonej przez M. M. w ramach firmy sprzątającej; należało tutaj przedstawić dokumenty świadczące o wyrejestrowaniu bądź zawieszeniu tejże działalności; 7) nadesłanie kserokopii dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki BMW 850, w szczególności strony zawierającej informację o terminie ostatniego badania technicznego; 8) oszacowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych ze studiami córki P. M.; 9) nadesłanie aktualnych dokumentów świadczących
o ustanowieniu ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomościach należących do skarżącego; 10) złożenie oświadczenia, z którego wynikałoby, czy skarżący podtrzymuje deklarację zawartą w skardze, tj. o możliwości uregulowania ciążących na nim zaległości (objętych skargą w tym postępowaniu) w ramach 15 rat.
Nadto pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania
w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. wskazał, że jego żona nie jest osobą bezrobotną, gdyż podjęła działalność gospodarczą i w chwili obecnej prowadzi firmę sprzątającą pod nazwą [...]. Wyjaśnił także, że samochód marki BMW 850 jest całkowicie niesprawny i nie nadaje się do eksploatacji; nie ma aktualnego dowodu rejestracyjnego. Skarżący oświadczył dalej, że wydatki związane ze studiami jego córki stanowią miesięcznie około 600 zł
i są w całości pokrywane przez jego matkę. Wskazał nadto, że jego matka (B. M.) przebywa obecnie na leczeniu sanatoryjnym do dnia 2 września 2013 r. Zdeklarował, iż po jej przyjeździe zwróci się do banku z prośbą o udostępnienie wyciągów z rachunków bankowych, które po otrzymaniu, niezwłocznie prześle do Sądu. Podobnie, po powrocie matki, prześle jej zeznanie podatkowe za 2012 r.
Do pisma skarżący załączył m.in. kopię ewidencji przychodów za okres od stycznia do lipca 2013 r. działalności gospodarczej jego żony, kartę wyceny samochodu marki BMW 850 (wartość pojazdu na dzień 28 sierpnia 2009 r. wynosiła 1.950 zł), kopię dokumentów dotyczących miesięcznego utrzymania (wynika z nich, że stałe miesięczne wydatki z tytułu utrzymania nieruchomości, którą zajmuje skarżący, stanowią kwotę około 500 zł, w tym należności z tytułu zużycia gazu, wody i energii elektrycznej), kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów (wynika
z niej, że w okresie od stycznia do lipca 2013 r. skarżący w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 452.151,92 zł, poniósł koszty w kwocie 555.713,08 zł i wykazał stratę w kwocie 103.561,16 zł. Miesiące maj i czerwiec br. zakończył jednak zyskiem w kwotach, odpowiednio: 3.706,90 i 3.477,93 zł. Strata za 2012 r. wyniosła z tego tytułu 217.035,56 zł), kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za okresy od lutego do lipca bieżącego roku (najniższą podstawę opodatkowania w wysokości 53.524 zł wykazano w lipcu, najwyższą w wysokości 93.454 zł - w kwietniu), kopię tabeli amortyzacji środków trwałych (obejmuje ona m.in. budynki, których wartość początkowa wynosiła
134.714 zł, 1.203.400 zł, 1.814.700 zł, 542.000 zł czy 1.079.800 zł), kopię zeznania podatkowego skarżącego za ubiegły rok (wykazano w nim przychody w kwocie 779.606 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 996.641,56 zł i stratę w kwocie 217.035,56 zł), zawiadomienie z dnia 14 czerwca 2000 r. o wszczęciu egzekucji do udziału w nieruchomości (wynika z niego, że kwota należności głównej, która ciążyła na skarżącym wynosiła 196.745,28 zł). Z zaświadczeń z 26 i 28 marca 2012 r. wynika, że firma skarżącego posiada dwa rachunki bankowe w [...]Banku w N. i [...] S.A. Oddział [...] w C..
Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 9 września 2013 r.
W dniu 12 września 2013 r. (data nadania) skarżący wniósł sprzeciw, w treści którego podniósł, że nie dokonano prawidłowej analizy jego "ciężkiej sytuacji finansowej". Oświadczył, że w "[jego] odczuciu jego żona jest osobą bezrobotną, albowiem uzyskana przez nią kwota 5.600 zł, jest kwotą zerową zysku, gdy od niej odliczymy opłatę z tytułu ZUS oraz ryczałtu". W jego ocenie błędne jest stwierdzenie, że w maju i czerwcu 2013 r. firma wykazała zysk, "gdyż w poprzednich miesiącach firma ponosiła straty, których w żaden sposób nie mogła pokryć niewielka nadwyżka za wyżej wymienione miesiące". Zajęcie komornicze uniemożliwia mu sprzedaż nieruchomości lub zaciągnięcie kredytu. Za krzywdzące uznał rozważania dotyczące z jednej strony wystąpienia o rozłożenie na raty jego zaległości podatkowych,
a z drugiej – niemożność uiszczenia wpisu od skargi.
Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że w skardze złożonej na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą orzeczono o udzieleniu skarżącemu ulgi podatkowej w formie 5 rat
w spłacie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za VIII, IX i XII 2003 r. w kwocie 9.897,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 11.477,00 zł
i jednocześnie odmówiono rozłożenia wyżej wymienionej zaległości w formie wnioskowanej przez stronę, tj. na 20 rat, skarżący wystąpił o rozłożenie jego zaległości na 15 rat. Oświadczył, że taką kwotę mógłby bezpiecznie wpłacać
i regulować. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymał tę deklarację, dodając, że "(...) w stosunku do Urzędu Miasta C. zostało [mu] do uregulowania 6 zaległych rat w kwocie po około 13.000,00 zł i mógłby uzyskać zgodę na obniżenie jej wysokości tak aby mógł regulować zaległości w stosunku do [...] Urzędu Skarbowego w C.."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 ppsa obejmującym, np. zwolnienie od opłat sądowych, następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające
z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 ppsa). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ppsa). Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Wystosowanie rozpatrywanego wezwania ma na celu weryfikację informacji zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i w efekcie poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od jakichkolwiek wątpliwości.
Podkreślić w tym miejscu także należy, że wnioskodawca, chcąc skorzystać
z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777).
W świetle powyższych uwag strona ma więc obowiązek współdziałania
z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi pociąga zatem za sobą negatywne konsekwencje w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku.
W rozpatrywanej sprawie zachodziły podstawy do wystosowania wezwania
o nadesłanie dokumentów źródłowych, ponieważ treść wniosku nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę najogólniej rozumianej sytuacji materialnej skarżącego.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Przede wszystkim należy odnotować, że przedłożona dokumentacja źródłowa nie potwierdza oświadczeń zawartych w druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym kontekście należy zauważyć, że w formularzu wniosku skarżący oświadczył, że jego żona jest osobą bezrobotną. Tymczasem z dokumentacji wynika, że jest ona przedsiębiorcą
i prowadzi działalność gospodarczą. Z działalności tej za okres od stycznia do lipca 2013 r. wynika przychód w znacznej wysokości. Wyjaśnienia zawarte w sprzeciwie odnośnie tej rozbieżności nie sposób uznać za usprawiedliwiające złożenie nieprawdziwego przecież oświadczenia w formularzu druku.
Po drugie, skarżący z jednej strony deklaruje możliwość spłaty ciążących na nim zaległości podatkowych w piętnastu ratach, a z drugiej brak możliwości uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie. W efekcie skarżący zadeklarował, że jest w stanie uiścić ratę zaległego podatku w kwocie 1.424,99 zł (tj. cała zaległość objęta niniejszym postępowaniem wynosząca 21.374,90 zł rozłożona na 15 rat),
a jednocześnie wnosi o zwolnienie z obowiązku uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego od niniejszej skargi. Niewątpliwie kwota 1.424,99 zł przewyższa nie tylko kwotę wpisu od skargi, ale również dochody wskazane we wniosku. Powyższe oświadczenia skarżącego budzą więc wątpliwości, co do rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, a jednocześnie prowadzą do wniosku, że skarżący przedstawił tylko te dowody, które przemawiają na rzecz jego wniosku. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd nie kwestionuje uprawnienia strony do wystąpienia z wnioskiem
o przyznanie ulgi płatniczej, co jak się wydaje uważa skarżący w sprzeciwie,
a jedynie budzi wątpliwości możliwość ponoszenia przez skarżącego wyższych przecież kosztów zapłaty ewentualnej raty w stosunku do wysokości wpisu od skargi.
Nadto zaakcentować w tym miejscu należy, a jednocześnie wytknąć skarżącemu, że nie nadesłał on wszystkich dokumentów, o które został wezwany. Wezwanie zaś jest precyzyjne i nie budzi żadnych wątpliwości, jakie dokumenty należy nadesłać. Pomimo tego skarżący nie przedłożył wyciągów bankowych rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz gospodarczych. Nadesłanie kopii zaświadczeń poświadczających, że takie rachunki posiada z pewnością nie stanowią o wykonaniu wezwania. Zaświadczenia te nie przedstawiają bowiem ani stanu tych rachunków, ani przepływów finansowych. Okoliczność ta tylko potwierdza powyższy wniosek o przedstawieniu tylko tej dokumentacji, która przemawia na rzecz wniosku. Skarżący również do sprzeciwu nie załączył tej dokumentacji, jak również nie uzupełnił jej o dokumenty obrazujące sytuację jego matki, do czego się zobowiązał. Na wnioskodawcy ciążyły zatem obowiązki, których niewykonanie mogło zostać potraktowane – zgodnie zresztą z zawartym w wezwaniu pouczeniem – jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Miał on świadomość, że taka postawa może skutkować niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem, tym bardziej że wskazano to w postanowieniu referendarza sądowego. Wypada także zaakcentować, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym uznano, że sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane wobec uchylania się wnioskodawcy od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 523/04, publ. LEX nr 203331).
Oceniając z kolei złożone przez skarżącego dokumenty należy odnotować, że z księgi przychodów i rozchodów wynikają bardzo wysokie przychody i koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Tytułem przykładu wskazać należy, że
w lipcu koszty te wyniosły 83.086,42 zł. Skarżący ponosił więc zdecydowanie większe wydatki niż wynosi wymagany wpis od skargi. Odnotować też należy, że koszty ponoszone przez skarżącego stanowią z kolei przychód działalności jego małżonki. W konsekwencji należy stwierdzić, że skoro skarżący ponosi wielokrotnie wyższe koszty prowadzonej działalności gospodarczej, to poniesienie wydatku na pokrycie wpisu sądowego od skargi nie powinno wiązać się ze znacznym obciążeniem budżetu domowego. Z przedłożonej księgi przychodów i rozchodów wynika także, że w maju i czerwcu, a więc w okresie, gdy skarżący inicjował niniejsze postępowanie, uzyskał on dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
I tak w maju uzyskał on kwotę 3.706,90 zł, a w czerwcu 3.477,93 zł. Okoliczność ta również ma znaczenie przy ocenie wniosku skarżącego. Sąd nie znajduje bowiem uzasadnienia, aby budżet państwa ponosił koszty za skarżącego, w sytuacji gdy ten prowadząc działalność gospodarczą nie uwzględnił kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, z bieżącej działalności lub zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjdzie przy tym zauważyć, że od wezwania do uiszczenia wpisu od skargi upłynęły już trzy miesiące, a zatem skarżący winien poczynić oszczędności, ograniczając niewątpliwe wysokie wydatki lub odkładając część zysków, celem zgromadzenia środków na pokrycie wpisu od skargi. Tymczasem skarżący nie tylko nie uwzględnił potencjalnych kosztów postępowania sądowego, ale nawet
w momencie wniesienia skargi do Sądu ani nie ograniczył kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, ani nie przeznaczył zysku celem uiszczenia wpisu od skargi. Zaakcentować należy, że opłaty w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają charakter danin publicznoprawnych i dlatego zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. To z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.).
Wreszcie należy zaznaczyć, że przedsiębiorstwo skarżącego nadal funkcjonuje, a zatem nawet przy uwzględnieniu trudności, na które się on powołuje, nie można jednoznacznie stwierdzić, że zdobycie środków jest w jego przypadku niemożliwe. Wskazać należy, że z deklaracji dla podatku od towarów i usług wynikają podstawy opodatkowania w stabilnej wysokości. Przyznając zaś prawo pomocy, należy mieć na uwadze, że jest ono formą dofinansowania z budżetu państwa
i powinno mieć miejsce tylko w sytuacji, w której zdobycie przez stronę środków jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04, niepubl.).
Niezależnie od powyższego należy także wskazać, że wnioskodawca jest właścicielem majątku nieruchomego. Z tabeli amortyzacji budynków wynika, że posiadane przez skarżącego nieruchomości są znacznej wartości. Wartość ta stanowi wielokrotność należności ciążącej na skarżącym w postępowaniu egzekucyjnym. Dokumentacja dotycząca zatem postępowania egzekucyjnego, jak również argumentacja w tej kwestii zawarta w sprzeciwie, nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku.
Reasumując, skarżący nie wykonał w pełni skierowanego do niego wezwania, a tym samym nie przedłożył wszystkich niezbędnych dokumentów. Z przedstawionej zaś dokumentacji nie wynika w sposób jednoznaczny, że w stosunku do skarżącego spełnione zostały przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło