I SA/Gl 816/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-04-15

Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Mendecka, Przemysław Dumana, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przed upływem pięciu lat od jego nabycia, nawet jeśli część przychodu została przeznaczona na cele mieszkaniowe, rodzi obowiązek zapłaty 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego przychodu?
Ratio decidendi
Sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przed upływem pięciu lat od jego nabycia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, rodzi obowiązek zapłaty 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego przychodu. Ustawodawca nie uzależnia powstania tego obowiązku od dodatkowych uwarunkowań, w tym od sytuacji majątkowej podatnika czy uzgodnień małżeńskich dotyczących sposobu wywiązania się z obowiązku podatkowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła E. S. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu ze sprzedaży prawa do lokalu mieszkalnego. Podatniczka sprzedała prawo do lokalu przed upływem pięciu lat od jego nabycia, część przychodu przeznaczając na zakup innego mieszkania. Skarżąca domagała się obciążenia byłego męża zaległą kwotą podatku lub jego umorzenia, argumentując trudną sytuacją finansową i oszustwem ze strony męża.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Sędziowie NSA Przemysław Dumana Asesor WSA Teresa Randak Protokolant Monika Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...], określającą E. S. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł od dochodu uzyskanego z tytułu sprzedaży własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w 2001 r. Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a i art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. w Dz. U. Nr 90, poz. 416 z 1993 r. z późn. zm.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przede wszystkim, w dniu [...] r. E. S.-W. dokonała wraz z mężem (G. W.) sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...] za kwotę [...] zł (po ½ części dla każdego z małżonków tj. [...] zł.) Wskazano dalej, iż E. S.-W. i G. W. byli właścicielami przedmiotowego lokalu krócej niż pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Ponadto podniesiono, w dniu 1[...] r. podatniczka złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w C. oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wydatkowany zostanie na własne cele mieszkaniowe. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż dokonane ustalenia w sprawie rozliczenia przychodu uzyskanego ze sprzedaży spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego wykazały, iż kwota uzyskana z powyższego sprzedaży została przeznaczona w części na zakup mieszkania (położonego w C. przy ul. [...]), a częściowo nie została wydatkowana. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji kierując się przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznał, iż sprzedaż przedmiotowego mieszkania nastąpiła przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. Oznaczało to konieczność ustalenia w formie ryczałtu podatku od dochodu w wysokości 10% uzyskanego przychodu ze sprzedaży (w trybie art. 28 ust. 1 cyt. ustawy). W odwołaniu od tej decyzji podatniczka wskazała przede wszystkim na swoją trudną sytuację finansową i powołała się na swoje pisma składane w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości podatkowych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził przede wszystkim, że ustawodawca w sposób nie budzący wątpliwości, uzależnił określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutek, w postaci uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości, wyłącznie od spełnienia ściśle określonych w tym przepisie przesłanek, tj. od sprzedaży m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Organ podatkowy podkreślił, iż ustawodawca nie uzależnił przy tym powstanie bądź nie, wskazanego powyżej przychodu od dodatkowych uwarunkowań, w tym w szczególności od sytuacji majątkowej podatnika. Zatem, uwzględniając wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży przedmiotowego prawa do lokalu, na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a – odliczono podatniczce część pochodzących z tej sprzedaży środków pieniężnych tj. [...] zł (1/2 ceny mieszkania nabytego wspólnie z mężem) na zakup mieszkania położonego w C., przy ul. [...]. Tym samym pozostała do zapłaty kwota [...] zł, którą podatniczka obowiązana była wpłacić w terminie płatności podatku. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż trudna sytuacja finansowa podatnika stanowi podstawę do wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu pierwszej instancji o zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań. Decyzję tę E. S zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się obciążenia zaległą kwotą podatku byłego męża – G. W. lub jej całkowite umorzenie. W uzasadnieniu skargi podatniczka nawiązała do problemów swojego pożycia małżeńskiego podkreślając, iż była wykorzystywana przez męża finansowo. Wskazała, iż czuje się oszukana w związku z dokonaną sprzedażą mieszkania, gdyż małżonek złożył jej obietnicę pokrycia wszystkich wydatków związanych z tą transakcją. W konsekwencji skarżąca wskazała, iż decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż nie uwzględnia całości przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie podtrzymując zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko i argumentację powołaną w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należało zauważyć, że zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – oznaczonej dalej skrótem p.p.s.a. przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zasadności skargi należy stwierdzić, że wykazany w sprawie stan faktyczny był w zasadzie bezsporny i sprowadzał się do ustalenia, iż w dniu [...] r. E. S.-W. dokonała wraz z mężem sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...] za kwotę [...] zł (co oznaczało po [...] zł dla każdego z małżonków). Bezspornym jest też, iż prawo do tego lokalu mieszkalnego zostało uprzednio przez podatniczkę nabyte w dniu [...] r. Organy podatkowe w tej sytuacji przyjęły, iż zbycie przez podatnika prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego i to przez upływem pięciu lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie) rodzi skutki określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko takie uznać należy za prawidłowe. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, ustawodawca jednoznacznie uzależnił powstanie przychodu z tytułu sprzedaży (jak w niniejszej sprawie) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutek w postaci uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości (też spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego uznał) następuje jeżeli, iż omawiana sprzedaż dokonana zostanie przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości (czy prawa do lokalu). Oznacza to konieczność ustalenia w formie ryczałtu podatku od dochodu w wysokości 10% uzyskanego przychodu ze sprzedaży zgodnie z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy. Zwrócić należy uwagę, iż w powołanym przepisie ustawodawca nie uzależnia powstania przychodu od dodatkowych uwarunkować, w tym w szczególności od uzgodnień małżonków w kwestii sposobu wywiązania się z obowiązku podatkowego. Stwierdzić też należy, iż organy podatkowe prawidłowo przyjęły wartość przychodu – jako cenę określoną w umowie sprzedaży pomniejszoną o koszty sprzedaży. Zwrócić też trzeba uwagę, iż zasadnie uznano wydatkowanie części kwoty uzyskanej ze sprzedaży – na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sumie zatem z dotychczasowych spostrzeżeń wynika, iż organom podatkowym rozstrzygającym w rozpatrywanej sprawie niepodobna postawić zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia żądania skarżącej i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło