I SA/Gl 835/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-04-04

Skład orzekający: Ewa Karpińska, Anna Wiciak, Mirosław Kupiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabywca środków trwałych odpowiada solidarnie ze zbywcą za jego zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, gdy wartość nabytych środków stanowiła znaczną część majątku zbywcy, a w międzyczasie uchylono decyzję o odpowiedzialności za inne zaległości podatkowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył przepisów prawa materialnego ani proceduralnego, wydając zaskarżoną decyzję. Odpowiedzialność nabywcy środków trwałych za zaległości podatkowe zbywcy, w tym z tytułu podatku od towarów i usług, jest uregulowana w art. 112 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż wartość nabytych przez skarżącego nieruchomości stanowiła blisko 100% majątku zbywcy, a odpowiedzialność została ograniczona do ceny zakupu. Ponadto, uchylenie decyzji o odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych przed wydaniem decyzji w sprawie podatku od towarów i usług oznaczało, że w obrocie prawnym nie istniała wówczas decyzja obciążająca skarżącego tym podatkiem, co wykluczało zarzut zbiegu odpowiedzialności. Podobnie, uregulowanie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości przez kolejnych nabywców nie miało znaczenia dla sprawy podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy 12 decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. orzekających o odpowiedzialności skarżącego jako nabywcy środków trwałych Spółki A za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2000-2002. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące orzekania o odpowiedzialności za zaległości przekraczające wartość nabytego majątku oraz nieuwzględnienie innych postępowań dotyczących jego odpowiedzialności podatkowej. Organ odwoławczy i sąd uznały zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska /spr./ Sędziowie NSA Anna Wiciak Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant Halina Modliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. przy udziale – sprawy ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika P.C., utrzymał w mocy 12 decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. nr [...] /od [...] do [...] orzekających o odpowiedzialności wyżej wymienionego jako nabywcy środków trwałych Spółki z o.o. A w C. za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2000-2002 do kwoty [...]zł, stanowiącej równowartość nabytego od Spółki w grudniu 2002 r. majątku. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 233 § 1 pkt 1 i art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). W uzasadnieniu podał, iż Spółka posiadała zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, które wynikają z decyzji określających należne zobowiązania i zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okresy miesięczne za lata 2000-2002, a majątek Spółki został niemalże w całości zbyty na rzecz małżeństwa M. i P. C. za kwotę [...] zł, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...]r. Rep. A nr [...]. Przedmiotem sprzedaży było prawo wieczystego użytkowania i własność nieruchomości ujętych w wykazie środków trwałych sporządzonym na dzień [...]r.. Zgodnie z tym wykazem wartość majątku wynosiła [...] zł, przy czym na dzień sprzedaży wartość ta dawała sumę [...] zł. W tym stanie faktycznym organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności wyżej wymienionego za zaległości sprzedawcy do wysokości [...] zł. W odwołaniu pełnomocnik strony podniósł zarzuty co do orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług, mimo iż wcześniejszą decyzją tj. z dnia [...]r. Urząd Skarbowy w B. orzekł – na tej samej podstawie prawnej – o odpowiedzialności P.C. za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za marzec 2001 r.. Ponadto podkreślił, iż w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nie uwzględniono wskaźnika udziału wartości nabytego majątku w majątku ogółem Spółki, czym naruszono art. 112 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Organ odwoławczy nie uznał argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 21 noweli z dnia 12 września 2002 r. do ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) w sprawie mają zastosowanie przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.. Dalej przytoczył art. 112 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nabywca środków trwałych odpowiada solidarnie ze zbywcą za jego zaległości podatkowe, a odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości nabytego środka trwałego z uwzględnieniem zależności między wartością tego środka do ogólnej wartości wszystkich składników majątkowych zbywcy, stanowiących jego środki trwałe. Następnie podał, że P.C. zakupił wraz z żoną prawo wieczystego użytkowania i nieruchomości, ujęte w wykazie środków trwałych, zgodnie z aktem notarialnym za cenę [...] zł, przy czym na dzień zbycia wartość tego majątku dawała sumę [...] zł. Wskazał zatem, że zakupione przez P.C. nieruchomości stanowiły blisko 100% wartości całego majątku Spółki, a zatem zarzut naruszenia art. 112 § 4 Ordynacji podatkowej, uznał za bezpodstawny. Zaakcentował też, że odpowiedzialność nabywcy została ograniczona do kwoty [...] zł, tj. kwoty uwidocznionej w akcie notarialnym jako cena nabycia, mimo iż zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług są znacznie wyższe. Wyjaśnił ponadto, że decyzja orzekająca o odpowiedzialności strony za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych została uchylona w postępowaniu odwoławczym, co przesądza o nie naruszeniu art. 212 ustawy – Ordynacja podatkowa. Podobnie ocenił argumentację co do zobowiązania P.C. do zapłaty kwoty wyższej niż wartość zakupionego majątku oraz dodał, iż wymieniony dokonał sprzedaży tego majątku za kwotę [...] zł. W skardze z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją 12-tu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa: - art. 108 § 2 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., poprzez nie powołanie się na wydanie decyzji o istnieniu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług Spółki, - art. 212 poprzez nieuwzględnienie związania w przedmiocie ustalenia granicy odpowiedzialności wobec wydania decyzji z dnia [...]r. o odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, a której późniejsze uchylenie nie przesądza o prawidłowości wydanych decyzji dotyczących podatku od towarów i usług, - art. 112 § 2, 3 i 4 poprzez orzeczenie o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe przekraczające wartość środka trwałego oraz stosunek jego wartości do ogólnej wartości majątku zbywcy oraz nie uwzględnienie zrealizowanej przez skarżącego odpowiedzialności za zaległe zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, - art. 122 i 187 § 1 oraz art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez nie wyjaśnienie rzeczywistej wartości środka trwałego, stosunku wartości środka trwałego do wartości majątku zbywcy oraz nie uwzględnienie faktu uregulowania zaległości w podatku od nieruchomości, - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego zaskarżonych decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że wartość wszystkich środków trwałych zbywcy wykazana przez księgowość Spółki na dzień sprzedaży wynosiła [...] zł, a sprzedana nieruchomość stanowiła kwotę [...] zł, zatem udział tej nieruchomości w majątku ogółem stanowił 98,9%, co uprawnia do twierdzenia o udziale prawie w 100%. Wyjaśnił też, że po uchyleniu decyzji w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, organ pierwszej instancji nie wydał w tym przedmiocie nowej decyzji, a postępowanie zmierza do umorzenia. Wyraził również pogląd, iż okoliczność uregulowania zaległości z tytułu podatku od nieruchomości nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ podatek ten stanowi dochód organów samorządowych. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze, akcentując kwestie związane ze zbiegiem odpowiedzialności skarżącego za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od nieruchomości i podatku od towarów i usług. Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W terminie publikacyjnym Izba Skarbowa w K. nadesłała pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. nr [...], w którym organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, iż nie wydał ponownie decyzji w sprawie odpowiedzialności skarżącego za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, jak również nie umorzył postępowania w tej sprawie, a przedłużenie postępowania uzasadnione jest toczącym się postępowaniem w sprawie odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Z kolei pełnomocnik skarżącego nadesłał pismo z dnia [...]r. nr [...], w którym Urząd Miasta C. zaświadcza, że K. i A. K. wpłacili w dniu [...]r. na poczet zobowiązań podatkowych M. i P. C. oraz A Spółka z o.o. w C. kwotę [...] zł, która została zaksięgowana: - z tytułu podatku od nieruchomości i użytkowania wieczystego A Spółka z o.o. w C. (kwota główna i odsetki) w łącznej kwocie [...] zł, - z tytułu podatku od nieruchomości i użytkowania wieczystego M. i P. C. (kwota główna i odsetki) w łącznej kwocie [...] zł. W związku z powyższym zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości i użytkowania wieczystego wymienionych zostały uregulowane w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej skutecznie zarzucić, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszył obowiązujące przepisy prawa materialnego czy proceduralnego. Przystępując do oceny zgodności z prawem tej decyzji na wstępie zaakcentować trzeba, iż prawno-materialną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., zgodnie z art. 21 noweli z dnia 12 września 2002 r. do ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Przepis ten stanowi, iż nabywca środków trwałych odpowiada całym swoim majątkiem, solidarnie z podatnikiem, za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym środki te winny być ujęte w prowadzonej przez zbywcę ewidencji lub wykazie środków trwałych, a ich wartość w dniu zbycia wynosi co najmniej 14. 173,62 zł (§ 1 i 2). Ponadto zakres odpowiedzialności nabywcy został ograniczony do wartości nabytego środka trwałego (§ 3), a także do takiej części, w jakiej wartość nabytego środka trwałego pozostaje do wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych przedsiębiorstwa, które jest lub było prowadzone przez zbywcę (§ 4). Równocześnie przepisy § 7-9 wprowadzają dla nabywcy możliwość wystąpienia do organów podatkowych właściwych miejscowo dla zbywającego o wydanie zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywcy, ograniczając jednocześnie odpowiedzialność nabywcy wyłącznie do zaległości podatkowych wykazanych w zaświadczeniu. Ustalają przy tym, iż wydane zaświadczenie jest skuteczne wyłącznie przez 3 dni w przypadku zbycia środka trwałego. Odnosząc przedstawione uregulowania prawne do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, iż bezsporne jest, iż skarżący nabył w dniu [...]r. prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość, objęte księgą wieczystą KW numer [...] Sądu Rejonowego w B. oraz nieruchomość objętą księgą wieczystą KW numer [...] tego Sądu, za ceną łączną [...] zł, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...]r. Rep. A nr [...]. Sprzedającym był A Spółka z o.o. w C., który posiadał zaległości z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi za lata 2000-2002 w łącznej kwocie [...] zł, przy czym zaległości podatkowe zostały określone decyzjami organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...]r. (doręczonymi w dniu [...]r.) oraz z dnia [...]r. (doręczonymi w dniu [...]r.). Ponadto organy podatkowe ustaliły, że wartość wszystkich środków trwałych zbywcy wykazana przez księgowość Spółki na dzień [...]r. wynosiła [...] (zgodnie z załącznikiem do protokołu kontroli z dnia [...] i [...]r.). W dniu sprzedaży (po uwzględnieniu zmian na stanie tych środków) wartość majątku Spółki wynosiła [...] zł, a sprzedana nieruchomość stanowiła kwotę [...] zł. Tak więc udział sprzedanych skarżącemu nieruchomości w majątku ogółem stanowił 98,9%, co uzasadnia stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji o 100-procentowym udziale sprzedanych nieruchomości w majątku Spółki, przy czym odpowiedzialność skarżącego ograniczyły do wartości nabytych nieruchomości tj. do wysokości [...] zł, stanowiącej równowartość ceny zakupu określonej w akcie notarialnym. Stwierdzić więc trzeba, że orzekając o odpowiedzialności P.C. za zaległości podatkowe A Spółka z o.o. w C. z tytułu podatku od towarów i usług organy podatkowe rozpatrzyły wszystkie przesłanki określone w art. 107, art. 108 i art. 112 § 1 do 6 ustawy – Ordynacja podatkowa. Nie można przy tym uznać skuteczności zarzutu co do pominięcia w prowadzonym postępowaniu faktu wydania w dniu [...]r. decyzji nr [...] orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Co prawda decyzja ta została wydana przed wydaniem decyzji dotyczących odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, które noszą datę [...]r., jednak Dyrektor Izby Skarbowej w wyniku rozpatrzenia odwołania, wydał decyzję z dnia [...]r. nr [...], mocą której uchylił rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności za zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia. Tak więc w momencie orzekania przez organ drugiej instancji o odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług (decyzja z dnia [...]r.) w obrocie prawnym nie istniała decyzja orzekająca o odpowiedzialności skarżącego za zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. W ocenie Sądu nie można w takim przypadku uznać słuszności argumentacji o zbiegu odpowiedzialności z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych i z tytułu podatku od towarów i usług, bowiem – jak wyżej wskazano, a nadto jak wynika z informacji podanej w terminie publikacyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. – w chwili obecnej w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadne orzeczenie nakładające na skarżącego odpowiedzialność za zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych A Spółka z o.o. w C. Podobnie należy ocenić zarzut nie uwzględnienia w niniejszej sprawie skutków uregulowania przez skarżącego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości ciążących na wymienionej Spółce. W tej kwestii wskazać należy, iż jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...]r. Repertorium A nr [...] w księdze wieczystej Kw. Nr [...] dla nieruchomości składającej się z działki gruntu nr [...] zabudowanej barakami tymczasowymi jest wzmianka o wniosku dotyczącym apelacji Gminy C. o wpis hipoteki przymusowej w kwocie [...] zł tytułem zabezpieczenia należności dotyczącej zaległego podatku od nieruchomości, a M.C. wyjaśnia, iż z tytułu zaległego podatku od nieruchomości oraz opłat za użytkowanie wieczyste istnieje wierzytelność na rzecz Gminy C. w kwocie [...] zł. Nadto z pisma Urzędu Miasta C. z dnia [...]r.(nadesłanego w terminie publikacyjnym przez pełnomocnika skarżącego) wynika, iż zaległości z tytułu podatku od nieruchomości oraz z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste wraz z odsetkami A Spółka z o.o. w C. oraz P. i M. C. uregulowali w dniu [...]r. K. i A. K. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Urząd Miasta C. nie prowadził wobec skarżącego żadnego postępowania w zakresie odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, jak również nie wydał w tym przedmiocie żadnej decyzji. Co więcej zaległości z omawianego tytułu ciążące na Spółce oraz skarżącym zostały uiszczone przez kolejnych nabywców tych nieruchomości tj. przez K. i A. K. W tym stanie rzeczy w sprawie bezsprzecznie nie wystąpił zbieg odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od nieruchomości i z tytułu podatku od towarów i usług, co czyni zarzut naruszenia art. 112 Ordynacji podatkowej nieuzasadnionym. Równie bezskuteczny jest zarzut naruszenia art. 187 powołanej ostatnio ustawy, bowiem – w ocenie Sądu – zebrany materiał dowodowy w wystarczającym stopniu uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie, a strona skarżąca w toku całego postępowania podatkowego nie wskazała żadnych dowodów uzasadniających jej racje. Nie uczyniła tego również w skardze formułując jedynie enigmatyczne wnioski co do konieczności ustalenia rzeczywistej wartości środka trwałego w sytuacji, gdy art. 112 Ordynacji podatkowej wprost wskazuje na wartość nabytego środka trwałego, którą bezspornie najlepiej określa cena sprzedaży. Dodać też trzeba, że Sąd nie dopatrzył się braków w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a powołane okoliczności faktyczne w pełni znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a zatem Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło