I SA/Gl 840/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej z dnia 26 kwietnia 2011 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 31 stycznia 2011 r. postanawia oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej A.W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Na to orzeczenie strona w terminie wniosła zażalenie z dnia 17 lutego 2011 r., jednakże ze względu na to, że nie zostało ono podpisane, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lutego 2011 r., wezwano ją do uzupełnienia tego braku formalnego. Równocześnie Zastępca Przewodniczącego Wydziału wydał zarządzenie o wezwaniu strony do uiszczenia wpisu od tego zażalenia. Powyższe wezwania doręczono skarżącej w dniu 7 marca 2011 r. Nastąpiło to poprzez ich wydanie Z.L., którą, jak wynika z akt sprawy, skarżąca ustanowiła swym pełnomocnikiem pocztowym [vide pismo skarżącej z dnia 11 stycznia 2011 r., jak również potwierdzenia odbioru przesyłek poleconych z dni: 7 stycznia 2010 r., 2 lutego 2010 r., 8 kwietnia 2010 r., 5 maja 2010 r., 24 lutego 2011 r., 7 marca 2011 r. czy 29 marca 2011 r.]. Dwa podpisane egzemplarze wskazanego zażalenia strona oddała w polskim urzędzie pocztowym w dniu 14 marca 2011 r., zaś kwotę należną tytułem wpisu od tego środka zaskarżenia uiściła na rachunek bankowy Sądu w dniu 17 marca 2011 r. Postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. Sąd odrzucił powyższe zażalenie jako nieopłacone w przepisanym terminie. Odpis tego orzeczenia doręczono skarżącej w dniu 18 kwietnia 2011 r. poprzez wydanie go jej pełnomocnikowi pocztowemu. W dniu 26 kwietnia 2011 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wspomnianego zażalenia. Uzasadniając swe żądanie, wskazała, że ostatnio ma poważne problemy zdrowotne uniemożliwiające osobiste odbieranie korespondencji i dlatego wyręcza ją znajoma, która, przekazując wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, poinformowała ją, że odebrała je w dniu 10 marca 2011 r. Dlatego też, wpłacając należną tym tytułem kwotę, wnioskodawczyni była przeświadczona, iż czyni to w przepisanym terminie. O tym zaś, że mu uchybiła dowiedziała się z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu jej zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi jego przywrócenie na podstawie art. 86 § 1 zd. 1 tej ustawy. Natomiast stosownie do jej art. 87 §§ 1, 2 i 4 pismo z takim wnioskiem wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie dokonać czynności, której nie dokonano w tym terminie. Rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia skarżąca złożyła w dniu 26 kwietnia 2011 r., zaś wskazana przez nią przyczyna uchybienia terminu, czyli brak wiedzy o tym, że kwotę należną tym tytułem wpłaciła po upływie terminu, ustała, kiedy otrzymała odpis postanowienia o odrzuceniu jej zażalenia. Miało to miejsce w dniu 18 kwietnia 2011 r., a to oznacza, że rozpatrywane żądanie zostało zgłoszone w przepisanym terminie siedmiodniowym, gdyż 25 kwietnia 2011 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy. Nim to nastąpiło dokonana została czynność, której nie dokonano w terminie: wpis od zażalenia uiszczono wszak w dniu 17 marca 2011 r. Wniosek ów nie zasługuje jednak na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga wyjaśnienia, że o niezawinieniu tym decyduje stwierdzenie zaistnienia niezależnych od niej i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności. Tymczasem powody uchybienia terminu, które wskazała nie tylko cech takich nie spełniają, lecz przeciwnie: świadczą o niedołożeniu należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw. Co prawda, zostały spowodowane zachowaniem jej pełnomocnika pocztowego, jednakże nie oznacza to, by jego skutki jej nie obciążały. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem winę osób trzecich, które strona ta upoważniła do dokonania określonej czynności. Innymi słowy, skutkiem takiego powierzenia jest ponoszenie przez nią ryzyka związanego z zachowaniem tych osób [zob. m. in. następujące postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I FZ 399/10, LEX nr 740844; z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 708/10, LEX nr 663798]. Należy dostrzec, że ustanowienie pełnomocnika pocztowego jest zdarzeniem zależnym od woli adresata. Przesądza o tym § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) wydanego na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.). Zgodnie z nim operator doręcza przesyłki osobie upoważnionej przez adresata na podstawie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek (pełnomocnictwa pocztowego), którego adresat udziela poprzez złożenie pisemnego oświadczenia woli w obecności upoważnionego pracownika operatora. Skorzystanie z tego uprawnienia daje zatem adresatowi możliwość posłużenia się osobą, którą sam upoważnił, do odbierania w jego imieniu adresowanych doń przesyłek. Z tego powodu na skuteczność ich doręczania nie ma wpływu to, czy odbiera je osobiście, czy wyręcza się w tym zakresie ustanowionym przez siebie pełnomocnikiem pocztowym. Skarżąca winna mieć świadomość znaczenia pism sądowych, a ewentualność otrzymania takowych nie może być dla niej zaskoczeniem w toku postępowania przed Sądem. To zaś powinna uwzględnić przy wyborze swego pełnomocnika pocztowego, gdyż zgodnie z powyższymi ustaleniami za nienależytą staranność w dbałości o swoje interesy uznać należy również posłużenie się osobą, której działanie wyczerpuje znamiona zaniedbania. W związku z powyższym wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, na podstawie art. 86 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.