I SA/Gl 854/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz Sędzia NSA Przemysław Dumana Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Klubu A w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – rozłożenia na raty zaległości podatkowych uchyla zaskarżone postanowienie. Wnioskiem z dnia [...] r. Klub A w C. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., o rozłożenie na pięćdziesiąt rat zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od wynagrodzeń osób zagranicznych w kwocie [...] zł. oraz o umorzenie odsetek od w/w kwoty. W uzasadnieniu wniosku Klub wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a jedynym źródłem jego utrzymania są dotacje i darowizny od sponsorów. Informując o realizowanym programie oszczędnościowym i konieczności przygotowania się do rozgrywek w lidze mistrzów, oraz cofnięciu dotacji przez Urząd Miasta w C., Klub podniósł, że nie jest w stanie jednorazowo uiścić należnej zaległości podatkowej wobec Budżetu Państwa. Pismem z dnia [...] r. wnioskodawca zmienił treść wniosku, w odniesieniu do odsetek, wnosząc o rozłożenie ich na raty, a nie umorzenie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. odmówił rozłożenia na raty zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości [...] zł. wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy podniósł, że decyzja podjęta w trybie art. 48 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) ma charakter uznaniowy, a przyznanie ulgi, dotyczy sytuacji wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych, wskazujących bezsprzecznie na istnienie ważnego interesu podatnika, przy czym obowiązek wykazania istnienia przesłanki spoczywa na podatniku. Organ podatkowy uznał, że w przedmiotowej sprawie, nie zostały spełnione przesłanki, wynikające z art. 48 Ordynacji podatkowej, tzn. podatnik nie wykazał istnienia ani ważnego interesu podatnika, ani interesu publicznego, które mogłyby stanowić podstawę pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Dokonana analiza finansowa Klubu wykazała, że w 2003 r. osiągnął on stratę w wysokości [...] zł., a posiadany majątek ma znacznie niższą wartość niż zobowiązania publiczno – prawne i cywilno – prawne. Klub nie przedstawił żadnej gwarancji terminowego wywiązania się z ewentualnego układu ratalnego, nie dokonał też jakichkolwiek wpłat na poczet przedmiotowego zobowiązania, zatem w ocenie organu podatkowego wniosek podatnika zmierzał do wstrzymania postępowania, mającego na celu przymusowe ściągnięcie należności. Od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego odwołanie wniósł wnioskodawca, zarzucając organowi podatkowemu nieuwzględnienie sytuacji finansowej Klubu, oraz terminów płatności umów sponsorskich, które w ocenie wnoszącego odwołanie, pozwoliłyby Klubowi na uregulowanie zaległego podatku wraz z odsetkami, przy rozłożeniu należności z tego tytułu na raty. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., stwierdził na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, iż odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia i na tej podstawie pozostawił je bez rozpoznania. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone przez Klub do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., wskazując, że odwołanie zostało złożone w terminie tj. z zachowaniem czternastodniowego terminu od dnia otrzymania decyzji, dołączając jako dowód w sprawie, pismo Rejonowego Urzędu Poczty w C. z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd rozważył co następuje. Skarga jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprawuje kontrolę wydanych przez organy administracji publicznej rozstrzygnięć pod względem ich zgodności z prawem, a więc ocenia w postępowaniu sądowym legalność działania tej administracji. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, w sposób który dyskwalifikuje je do pozostania w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm) organ podatkowy doręcza stronie pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. W rozpoznawanej sprawie doręczenie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] nastąpiło w drodze doręczenia pocztowego, za zwrotnym poświadczeniem odbioru, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia. Sposób doręczenia pism, określa treść przepisów art. 151 i art. 152 Ordynacji podatkowej. Z treści tych przepisów wynika, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, przy czym osoba odbierająca pismo potwierdza doręczenie własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Potwierdzenie odbioru pisma stanowi dowód jego doręczenia, a jego niezbędnymi elementami są: data doręczenia oraz podpis osoby odbierającej. Doręczenie stanowi czynność materialno – techniczną organu podatkowego, jednakże od prawidłowego doręczenia uzależniona jest skuteczność szeregu czynności podejmowanych zarówno przez stronę postępowania podatkowego, jak i przez organ podatkowy. Istotnym skutkiem daty prawidłowego doręczenia jest początek biegu terminów procesowych, w tym także terminu – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – do złożenia odwołania. Znajdujące się w aktach sprawy przedłożonych Sądowi potwierdzenie odbioru, nie zawiera istotnego elementu prawidłowego doręczenia decyzji tj. daty jej doręczenia stronie. Znajdująca się bowiem data, wskazana również przez Dyrektora Izby Skarbowej, [...] r., jest datą wpisaną przez osobę dostarczającą przesyłkę, a nie jak twierdzi organ datą potwierdzoną przez osobę upoważnioną przez Klub do odbioru przesyłek. W ocenie Sądu brak daty doręczenia przesyłki, potwierdzonej przez stronę stanowi istotną wadę dokonanego doręczenia, zatem bez bezspornego wyjaśnienia tej okoliczności twierdzenie organu drugiej instancji, o złożeniu odwołania po upływie terminu do jego wniesienia, jest co najmniej przedwczesne. Za takim stanowiskiem przemawia także dowód, załączony do skargi, tj. pismo Rejonowego Urzędu Poczty z dnia [...] r. w sprawie doręczenia przesyłki Klubowi w dniu [...] r. Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, wskazujący w odpowiedzi na skargę, iż załączone pismo nie zawiera oznaczenia przesyłki doręczonej w tym dniu, jednakże przy stanowczym twierdzeniu strony, iż odwołanie złożyła z zachowaniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia, oraz biorąc pod uwagę błędy doręczenia, wynikające ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia, a w szczególności braku daty, potwierdzonej przez osobę upoważnioną do odbioru przesyłek, arbitralne stanowisko organu, pozbawia stronę możliwości obrony swoich praw, co jest nie do pogodzenia z zasadą oficjalności działania organu podatkowego. Zdaniem Sądu, wywód uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, dotyczący braku wniosku strony, o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie zasługuje w świetle wcześniejszych wyjaśnień na aprobatę. Z treści zarówno odwołania, jak i skargi jednoznacznie bowiem wynika, że strona przekonana była, że odwołanie złożyła z zachowaniem terminu do jego wniesienia, a organ otrzymawszy skargę nie dokonał żadnej oceny jej zasadności, pomimo że jej argumenty, potwierdzone dołączonym dowodem wymagały, zdaniem Sądu, wyjaśnienia w sposób jednoznaczny, daty doręczenia decyzji stronie, bo tylko takie wyjaśnienie i ustalenie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, może stanowić podstawę prawną postanowienia, wydanego w trybie art. Art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej tj. postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Badając powtórnie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ podatkowy, oceni czy odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie do jego złożenia, czy też nie i w zależności od dokonanej oceny, wyda postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania lub też rozpatrzy odwołanie, w sytuacji, gdy nie będzie w stanie dowieść w sposób jednoznaczny, że odwołanie zostało złożone z jego uchybieniem. W tym celu, konieczna będzie, zdaniem Sądu, konfrontacja dwóch dowodów tj. potwierdzenia odbioru przesyłki i pisma Rejonowego Urzędu Poczty z ewentualnym wyjaśnieniem wątpliwości z niego wynikających, oraz ich ocena, z uwzględnieniem zasad dotyczących prawidłowego doręczania pism w postępowaniu podatkowym, wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej, ze szczególnym uwzględnieniem treści art. 144 i art. 152. Biorąc zatem pod uwagę opisany stan faktyczny orzeczono o uchyleniu zaskarżonej postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.).