I SA/Gl 871/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia. Na rozprawie, na której wydano wyrok obecny był pełnomocnik skarżącego będący doradcą podatkowym, którego pouczono o trybie i terminie zaskarżenia orzeczenia. W dniu 20 marca 2013 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż przyczyną niedotrzymania tego terminu była nagła choroba, uniemożliwiająca mu wykonywanie czynności zawodowych, jak i kontakt ze stroną, który umożliwiłby poinformowanie jej o konieczności złożenia przedmiotowego wniosku. Dodał także, że strona przebywa aktualnie poza granicami kraju, więc niemożliwym był kontakt osobisty i udzielenie pełnomocnictwa innej osobie. Do wniosku została dołączona kopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 12 marca 2013 r., potwierdzająca niezdolność pełnomocnika strony do pracy w okresie od dnia 12 marca do dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W pierwszej kolejności należy zatem ocenić, czy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Mając na uwadze wskazane przez pełnomocnika okoliczności faktyczne – niedyspozycyjność spowodowaną chorobą w dniach od 12 marca do 19 marca 2013 r., potwierdzoną zaświadczeniem lekarskim z dnia 12 marca 2013 r., stwierdzić należy, że wskazany w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a. 7 – dniowy termin został dochowany, skoro już w dniu 20 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu. Następną kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było przez pełnomocnika strony niezawinione. Wskazać należy, że ustawodawca nie określił w art. 86 § 1 p.p.s.a. kryteriów, według jakich należy ocenić zachowanie strony czy też jej pełnomocnika. Sąd zatem winien uwzględnić wszelkie okoliczności, jakie uznane zostaną przezeń za istotne. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić zaś tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, to jest w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W konsekwencji, dla przyjęcia winy wystarcza nawet niewielkie zaniedbanie. Jednocześnie podnieść należy, że kryterium szczególnej staranności w działaniu ujmowane winno być jeszcze surowiej w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron. Osoby te zobowiązane są bowiem do zachowania podwyższonej staranności, jakiej należy wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Przypomnieć przyjdzie w tym miejscu, że pełnomocnik skarżącego obecny był na rozprawie przeprowadzonej w dniu 5 marca 2013 r., na której ogłoszono wyrok i pouczono go prawidłowo o terminie i warunkach złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego upatruje brak swojej winy w tym, że z uwagi na nagłą chorobę i spowodowaną nią absencję zawodową nie mógł wykonywać czynności zawodowych i tym samym złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w odpowiednim terminie. W ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku, tj. dnia 12 marca 2013 r. zapadł on na nagłą chorobę, uniemożliwiającą mu, w jego ocenie, wykonywanie czynności zawodowych. Oczywistym jest, że zwlekanie z dokonaniem czynności do ostatniego dnia terminu nie może być uznane za zawinione działanie. W takiej sytuacji konieczna jest zatem ocena, czy zdarzenie wskazane przez pełnomocnik skarżącego, które miało miejsce w dniu 12 marca 2013 r., uniemożliwiło dokonanie czynności w terminie bez jego winy. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że choroba strony lub jej pełnomocnika jako przyczyna nieterminowego dokonania czynności procesowej stanowiła przedmiot licznych orzeczeń sądów administracyjnych i powszechnych (wymienionych m.in. w wyroku NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2125/09), w których jednoznacznie przyjmowano, że przedłożenie zaświadczenia lekarskiego bez wykazania, iż choroba ta wywołała niemożność działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu nie jest wystarczającą przesłanką uchylenia się od skutków spóźnionego podjęcia czynności przez organem czy sądem. We wspomnianym wyroku z dnia 23 marca 2011 r. NSA, nie kwestionując, że stan chorobowy nie może być postrzegany w kategorii winy chorego, wskazał, że "nieuprawdopodobnienie braku winy nie jest związane z faktem choroby, tylko z niepodjęciem działań zmierzających do przezwyciężenia tej przeszkody w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania (a więc z niedochowaniem należytej staranności w prowadzeniu sprawy)". W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego, domagając się przywrócenia terminu przedłożył zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie między 12 a 19 marca 2013 r., z którego wynika, że choroba, na którą zapadł nie uniemożliwiała mu poruszania się. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony nie wskazał zaś żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że nie mógł samodzielnie nadać pisma do Sądu w drodze do lub od lekarza, bądź też polecić współpracownikowi czy domownikowi nadanie takiego pisma. Niezasadnym jest przy tym powołanie się na niemożność udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa innej osobie, w sytuacji gdy z treści pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi nie wynika, by nie mógł on ustanowić pełnomocnika substytucyjnego. W tym stanie rzeczy trudno przyjąć, że wykazano należytą staranność w prowadzeniu sprawy, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, który powinien zorganizować pracę w taki sposób, by odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów na wypadek nagłej choroby czy innych nieprzewidzianych zdarzeń losowych, uniemożliwiających mu osobiste prowadzenie spraw. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminowi. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na postawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.