I SA/Gl 873/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-12-22

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na jego sytuację finansową, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż uiszczenie wpisu sądowego może spowodować uszczerbek koniecznego utrzymania jego i rodziny, co uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego. Jednakże wniosek o zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych nie został uwzględniony, gdyż dochody gospodarstwa domowego pozwalają na pokrycie pozostałych kosztów bez uszczerbku dla minimum socjalnego.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył skargę na postanowienie Prezydenta Miasta Z. dotyczące ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej, jednocześnie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji finansowej. W toku postępowania ustalono, że w gospodarstwie domowym skarżącego przebywają cztery osoby, a ich łączne dochody i wydatki zostały szczegółowo przeanalizowane, w tym koszty lekarstw, opału i utrzymania samochodu.
Rozstrzygnięcie
1) Zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2) Oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1) zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; W skardze z dnia 9 września 2008 r. B. K. zwrócił się między innymi o zwolnienie go z wszelkich opłat sądowych, podnosząc, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na ich zapłatę. W dniu 28 listopada 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym B. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (vide pkt 4 druku PPF), tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłane, na wezwanie referendarza sądowego, dokumenty źródłowe ustalono, co następuje. W gospodarstwie domowym skarżącego przebywają łącznie cztery osoby. Wspólny dochód ustalono na poziomie ok. [...] zł netto. Stałe miesięczne wydatki, obliczone na podstawie przedstawionych faktur i innych dokumentów wynoszą ok. [...] zł. Dodatkowo skarżący nadesłał rachunki dokumentujące zakup lekarstw na łączną kwotę [...] zł. Skarżący i jego małżonka osiągnęli w 2007 r. dochód w kwocie [...] zł. Z kolei ich syn M. – odpowiednio [...] zł. W oparciu o dołączone w tej sprawie akta administracyjne ustalono, że skarżący dodatkowo ponosi koszty związane z opałem w kwocie ok. [...] rocznie oraz koszty utrzymania samochodu, w tym ubezpieczenie w kwocie ok. [...] zł rocznie. Wpis sądowy w tej sprawie stanowi kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Z tych względów wniosek ten zostanie rozpoznany w oparciu o przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy. Zgodnie więc z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.). Analiza przyjętego w tej sprawie stanu faktycznego pozwoliła przyjąć, że uiszczenie wpisu sądowego do skargi może skutkować uszczerbkiem koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny. W szczególności wzięto w tym przypadku pod uwagę czasokres, w którym rozstrzyga się w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Jednakowoż uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie w całości. W tych ramach przyjęto, że w gospodarstwie domowym skarżącego uzyskiwane są stałe dochody, które poprzez ograniczenie niektórych wydatków pozwolą na wygenerowanie przyszłych, aczkolwiek niepewnych kosztów sądowych. Należy w tym miejscu zauważyć, że nie wszystkie koszty ponoszone w rzeczonym gospodarstwie noszą znamiona wydatków stałych i niezbędnych np. wydatki na samochód, internet i koszty kredytów. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło