I SA/Gl 875/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-05-16
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podziemne wyrobiska górnicze oraz urządzenia i obiekty w nich zlokalizowane mogą być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a jeśli tak, to jak należy ustalić podstawę opodatkowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe błędnie opodatkowały podziemne wyrobiska górnicze jako całość, włączając w podstawę opodatkowania koszty ich wydrążenia i utrzymania. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że same wyrobiska górnicze nie są budowlami w rozumieniu przepisów, a opodatkowaniu mogą podlegać jedynie konkretne obiekty i urządzenia w nich zlokalizowane, pod warunkiem spełnienia definicji budowli. Sąd wskazał na konieczność precyzyjnego ustalenia, które z obiektów i urządzeń spełniają kryteria budowli i jaka jest ich wartość, wykluczając kompleksowe opodatkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy M. określającą A S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Spór koncentrował się na opodatkowaniu podziemnych wyrobisk górniczych oraz urządzeń i obiektów w nich zlokalizowanych. Strona skarżąca kwestionowała sposób ustalenia podstawy opodatkowania, wskazując na błędne włączenie kosztów drążenia wyrobisk oraz brak precyzyjnego określenia, co stanowi przedmiot opodatkowania. Podniesiono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gliwice – Zachód Jacka Pańczyka delegowanego do Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 16.610 (szesnaście tysięcy sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy M. określił wobec A S.A. z siedzibą w K. (zwanej w dalszej części uzasadnienia także Spółką albo A) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż z uwagi na fakt, że podatniczka mimo wezwania nie skorygowała deklaracji oraz nie zapłaciła należnego podatku od nieruchomości za 2004 r. (zaistniała niedopłata), postanowieniem z dnia [...]r. wszczęto postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2004 r.
Następnie organ I instancji stwierdził, że jako podstawę postępowania została przyjęta deklaracja, którą złożyły poszczególne oddziały podatnika, tj. B z dnia 15.01.2004 r., C z dnia 15.01. 2004 r., D z dnia 14.01.2004 r., E z dnia 13.01.2004 r., F z dnia 15.01.2004 r. Deklaracje powyższe zostały przez w/w oddziały tj. A S.A. F, A S.A. B, A S.A. C skorygowane korektami z dnia 16 kwietnia 2004 r.
Ocenę prawidłowości zadeklarowanej przez podatniczkę wysokości zobowiązania podatkowego odniesiono do łącznej kwoty podatku wynikającej z wymienionych powyżej deklaracji. Zaznaczono także, iż dla potrzeb postępowania podatkowego organ podatkowy uwzględnił "inne jeszcze korekty składane przez oddziały podatnika po 16 kwietnia 2004 r. składane do dnia 31 grudnia 2004 r.".
Organ podatkowy ustalił także, iż w dniu 1 października 2004 r. w trybie art. 93 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nastąpiło połączenie A S.A. z G S.A., jednakże skutek połączenia tych dwóch spółek kapitałowych nie znalazł odzwierciedlenia w korekcie deklaracji podatnika, tj. A S.A., albowiem, jak wynika z akt sprawy, spółka, tj. G S.A. ponosiła obciążenie podatkiem od nieruchomości, do którego była zobowiązana do końca 2004 r. W związku z powyższym organ podatkowy nie brał pod uwagę w niniejszym postępowaniu deklaracji złożonej do organu podatkowego przez G S.A. za 2004 r.
W dalszych wywodach Wójt Gminy M. stwierdził, że deklaracje, jak i korekty deklaracji w imieniu A S.A., która była w 2004 r. podatnikiem podatku od nieruchomości składały jej oddziały, które nie były samodzielnymi podatnikami podatku od nieruchomości, co oznacza, że zachowanie podatniczki narusza art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a odpowiedzialność za skutki błędów zawartych w deklaracjach obciąża wyłącznie A S.A.
W wyniku analizy złożonych deklaracji organ I instancji wskazał, że "poszczególne oddziały podatnika w złożonych deklaracjach odpowiednio ustaliły zobowiązanie podatkowe za rok 2004; deklaracja B nie zawierała budowli znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych, a także budowli na powierzchni. Szczegółowe dane co do zobowiązania podatkowego znajdują się w aktach sprawy i stanowią podstawę do ustaleń organu podatkowego".
Organ podatkowy stwierdził, że wysokość zobowiązania podatkowego deklarowana przez podatnika odbiega od ustaleń organu podatkowego, a w tym:
a) budowle – łączna wysokość zobowiązania [...] zł (w tym wyrobiska górnicze – urządzenia i obiekty usytuowane w podziemnych wyrobiskach górniczych – wysokość zobowiązania podatkowego za 2004 r. - [...]zł, wartość deklarowana przez podatnika 0, drogi – wysokość zobowiązania podatkowego [...]zł, nadpłata ustalona na rzecz podatnika, budowle na powierzchni tj. o nr iwent. [...]– wysokość zobowiązania podatkowego na 2004 r. - [...] zł,
b) budynki: łączna wysokość zobowiązania [...] zł (nie stwierdzono nieprawidłowości),
c) grunty: (pozostałe – łączna wysokość zobowiązania podatkowego [...] zł, nie stwierdzono nieprawidłowości, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – łączna wysokość zobowiązania [...] zł, grunt sklasyfikowany jako "Wp" – wysokość zobowiązania podatkowego [...] zł, nadpłata ustalona na rzecz podatnika.
Wójt Gminy M. wyjaśnił także, iż w dniu 29 września 2008 r. organ podatkowy zapoznał podatnika z zebranym materiałem dowodowym, a następnie odniósł się do uwag i wniosków strony. Z tych względów zmieniono pierwotne ustalenia, stwierdzając nadpłatę po stronie podatnika wg ewidencji gruntów i budynków. Podtrzymano natomiast stanowisko organu podatkowego co do opodatkowania (w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) budowli w podziemnym wyrobisku górniczym (tj. budowli o nr inwent. [...]). Wskazano także, iż decyzja niniejsza nie obejmuje budowli o nr inwent. [...], albowiem zgodnie z oświadczeniem podatnika nie jest uregulowany stan prawny gruntów, na których posadowiony jest most. Uznano natomiast uwagę "w przedmiocie braku konieczności opodatkowania elektrycznej linii przesyłowej do szkoły o nr inwent. [...]".
Reasumując organ I instancji stwierdził, że łączna kwota niedopłaty występująca po stronie podatnika wynosi [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że Wójt Gminy M. zawierając w swoim rozstrzygnięciu zapis: "wyrobiska górnicze – urządzenia i obiekty usytuowane w podziemnych wyrobiskach górniczych – wysokość zobowiązania podatkowego za 2004 r. wynosi [...] zł" nie wskazał precyzyjnie czy opodatkowano wyrobiska górnicze czy też znajdujące się w nich budowle. Wyjaśniono jednocześnie, że szczegółowa specyfikacja opodatkowanych w rozpatrywanym przypadku środków trwałych została zamieszczona w załączniku nr 33 do protokołu kontroli sporządzonego przez pracowników Urzędu Gminy M. w dniu 21 maja 2007 r. Przegląd tej specyfikacji wskazuje, że obejmuje ona środki trwałe sklasyfikowane wg Klasyfikacji Środków Trwałych do rodzajów 104, 200, 211 i 221. Wyrobiska górnicze wraz ze zlokalizowanymi w nich budowlami podlegają łącznemu klasyfikowaniu do rodzaju 200 KŚT – budowle dla górnictwa i kopalnictwa (wynika to ze stanowiska Urzędu Statystycznego z L. z dnia 4 grudnia 2006 r.). Wyjaśniono, że B posiada także takie budowle (obiekty budowlane i urządzenia budowlane), których ze względów funkcjonalnych i lokalizacyjnych nie można było powiązać z konkretnym podziemnym wyrobiskiem górniczym (co dotyczy w szczególności tych budowli, które przebiegają naraz przez kilka wyrobisk). Takie budowle są ewidencjonowane jako odrębne środki trwałe klasyfikowane do właściwego rodzaju KŚT, innego niż rodzaj 200 (stąd też zawarte w omawianej specyfikacji środki trwałe z rodzaju 104, 211, 221 KŚT, tj. z lp. 1 i 42-49 są budowlami zlokalizowanymi w podziemnych wyrobiskach górniczych.
Wobec powyższego strona stwierdziła, że organ podatkowy I instancji opodatkował posiadane przez B kapitalne wyrobiska górnicze, jak też umiejscowione w podziemnych wyrobiskach górniczych budowle (obiekty budowlane i urządzenia budowlane).
W dalszych wywodach odwołania zawarto obszerny przegląd orzecznictwa sądowego dotyczącego problematyki opodatkowania wyrobisk górniczych.
Strona podniosła także (odwołując się do wyroku NSA z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 656/06 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1814/06), że "wyrobisko górnicze na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, powinno być traktowane nie jako jednorodny obiekt, lecz jako budowla składająca się z poszczególnych obiektów (urządzeń) funkcjonalnie ze sobą powiązanych" Obiekty te "stanowią część składową wyrobiska górniczego służącego prowadzeniu działalności gospodarczej i właśnie od tych obiektów (urządzeń) winien być naliczony podatek od nieruchomości". W tym kontekście stwierdzono, że nie można uznać, przyjętej przez Wójta Gminy M. wartości "wyrobisk górniczych – urządzeń i obiektów usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych" za prawidłową do wyliczenia ciążącego na A S.A. zobowiązania podatkowego.
W odwołaniu wskazano także na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2004 r., w sytuacji, gdy w dniu 18 kwietnia 2006 r. wydano postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie podatku do nieruchomości w zakresie budowli za rok 2004 r.
Pismem z dnia 18 listopada 2008 r. strona wniosła o dołączenie do akt postępowania odwoławczego wypisu z prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w P. rejestru gruntów dotyczącego gruntów strony oznaczonych jako wody płynące (a więc nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży - zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy - m.in. na osobach prawnych (do których należy m.in. spółka akcyjna), które są:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub jest bez tytułu prawnego.
Opodatkowaniu podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W dalszych wywodach organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji w dniu 3 kwietnia 2006 r. wezwał A S.A. do przedłożenia Wójtowi Gminy M. deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r. od budowli, które do grudnia 2002 r. nie podlegały opodatkowaniu (tj. mostu na rzece W., latarni oświetleniowych na osiedlu [...], linii elektrycznych zasilających latarnie oświetleniowe – osiedle [...], linii kablowej teletechnicznej doziemnej). Pomimo wezwania podatnik nie złożył deklaracji ani też nie wpłacił na konto kwoty podatku, w związku z czym, postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2004 r.
Ponadto postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2006 r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości w zakresie budowli za 2004 r. We wszczętym w ten sposób postępowaniu organ zażądał wykazu budowli znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym. W odpowiedzi na pismo organu podatkowego A S.A. pismem z dnia 18 lipca 2006 r. przesłała wykaz budowli zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych na terenie Gminy M. oraz wykaz budowli wskazanych w postanowieniu Wójta Gminy M. z dnia [...]r.
Ponadto – jak zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. organ podatkowy I instancji przyjął za podatnikiem zadeklarowane przez niego wartości budowli lub ich części, ustalone na dzień 1 stycznia 2004 r., jak również zadeklarowane urządzenia i obiekty usytuowane w podziemnych wyrobiskach górniczych.
W dniu 29 września 2008 r. organ podatkowy I instancji zapoznał stronę z zebranym materiałem dowodowym i odniósł się do uwag i wniosków podatnika, zmienił także pierwotne ustalenia, stwierdzając w oparciu o ewidencję gruntów i budynków po stronie podatnika nadpłatę. Wójt Gminy M. podtrzymał natomiast swoje stanowisko odnośnie opodatkowania budowli wg stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2003 r.
Stwierdzając zasadność i zgodność z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowania obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych zlokalizowanych w wyrobisku górniczym organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie takie znajduje poparcie w poglądach prof. L. E., a także w tezach zawartych w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w znowelizowanym stanie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 656/05 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I SA./Wr 1596/06).
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, A S.A. podniosła zarzut naruszenia art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 200 § 1 oraz art. 233 § 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), tj. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca sformułowała także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 a ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, które miało wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi sskarżąca przedstawiła na wstępie przebieg postępowania w sprawie, a dalej skonstatowała, że kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych po 1 stycznia 2003 r. była już przedmiotem wielu rozważań prowadzonych przez sądy administracyjne. W konsekwencji ukształtowały się w judykaturze poglądy, dla których reprezentatywne są m.in. przywołane przez SKO wyroki: NSA z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 656/05 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I SA./Wr 1596/06. Nie są to jednak jedyne orzeczenia dotyczące omawianej problematyki. Jak bowiem podnoszono już w odwołaniu – w świetle rozważań WSA we Wrocławiu zawartych w wyroku z dnia 9 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3364/02, a przytoczonych przez NSA w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 3 lutego 2006 r. "wyrobisko górnicze na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinno być traktowane nie jako jednorodny obiekt, lecz jako budowla składająca się z poszczególnych obiektów (urządzeń) funkcjonalnie ze sobą powiązanych, tj. szybów, sztolni, linii energetycznych itp. Zdaniem sądów "wskazane obiekty i urządzenia stanowią część składowiska górniczego, służącego prowadzeniu działalności gospodarczej i właśnie od tych obiektów (urządzeń) powinien być naliczony podatek od nieruchomości". Podobne poglądy wyraził także WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1596/06, stanowisko to podzielił również skład orzekający w wyroku tegoż WSA we Wrocławiu z dnia15 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1814/06.
W dalszych wywodach skargi wskazano, iż przedstawione powyżej stanowisko sądów administracyjnych wpisuje się jednocześnie w sygnalizowany przez stronę sposób ujmowania w ewidencjach księgowych A S.A. podziemnych wyrobisk górniczych wraz ze zlokalizowanymi w nich budowlami jako jednorodnych środków trwałych z rodzaju 200 KŚT. Stosowane w tym względzie zasady nie wynikały – jak podkreślił autor skargi – z dowolności, ale znajdowały oparcie w zasadach metodycznych Klasyfikacji Środków Trwałych i potwierdzało je załączone do odwołania pismo z dnia 4 stycznia 2006 r., w którym Urząd Statystyczny w L. stwierdził, że wyrobiska górnicze wraz ze zlokalizowanymi w nich budowlami powinny być klasyfikowane łącznie w grupowaniu KŚT grupa 2 rodzaj 200. Uwzględniając zatem stanowisko sądów administracyjnych, które poddają opodatkowaniu jedynie budowle, a nie same wyrobiska górnicze, trzeba mieć na uwadze konieczność rozgraniczenia konkretnych podlegających opodatkowaniu budowli i precyzyjnego ustalenia ich wartości. Dane zawarte w ewidencji środków trwałych obejmują bowiem zarówno nakłady przypadające na znajdujące się w wyrobiskach budowle, jak też nakłady dotyczące drążenia samych wyrobisk (te ostatnie nie mogą stanowić elementu wartości uwzględnianej przy ustalaniu podstawy opodatkowania).
Kontynuując, wskazano na różnice dotyczące kosztów ponoszonych na inwestycje naziemne i podziemne, podkreślając, że koszty te – jak na przykład zakup nieruchomości, czy też uzyskanie koncesji – nie mogą stanowić przedmiotu opodatkowania. Jak zaznaczył autor skargi w przypadku budowli zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych nie może stanowić przedmiotu opodatkowania samo wyrobisko w postaci przestrzeni w górotworze, gdyż oznaczałoby to konieczność zapłaty podatku nie tylko od wartości samej budowli, ale także od wydatków poniesionych na jej lokalizację (co w przypadku budowli powierzchniowych nie jest uwzględniane).
W dalszych wywodach skargi zaakcentowano, że dla kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli nie ma znaczenia, w jaki sposób zostały one ujęte w ewidencji środków trwałych. Nieistotne w szczególności jest, czy stanowią one odrębny środek trwały, czy też część składową, gdyż przedmiotem opodatkowania w tym podatku nie jest określona grupa środków trwałych, lecz takie obiekty, które ze względu na walory techniczno – użytkowe mieszczą się w definicji budowli zawartej w treści art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zaznaczono także, iż ujęcie lub nieujęcie poszczególnych obiektów w ewidencji środków trwałych nie ma pełnego przełożenia na obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Wskazując na naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zarzucono organom podatkowym niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, głównie zaś podstawy opodatkowania poprzez objęcie podatkiem nie tylko wartości budowli usytuowanych w wyrobiskach górniczych, ale także nakładów przypadających na ich lokalizację. Niezbędne w tym zakresie było, zdaniem skarżącej, ustalenie, co w istocie składało się na ujęte w ewidencji środki trwałe oraz rozważenie, które obiekty składające się na te środki stanowią budowle w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tymczasem Kolegium nie ustosunkowało się w ogóle do podniesionej w odwołaniu argumentacji dotyczącej tej problematyki, co w konsekwencji doprowadziło do opodatkowania wszelkich posiadanych przez stronę w 2004 r. środków trwałych z rodzaju 200 KŚT bez ich weryfikacji pod kątem art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nastąpiło to - jak dalej zaznaczyła skarżąca – z naruszeniem art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej, gdyż Kolegium nie wyznaczyło Spółce siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, co de facto przesądziło o wyłączeniu A z udziału w sprawie. W tym stanie rzeczy pozbawiono stronę możliwości zgłoszenia środków dowodowych zmierzających do wyjaśnienia różnic pomiędzy stanem wynikającym z ewidencji środków trwałych a wartością budowli spełniających kryteria określone w art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (wniosków takich nie złożono także w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż zarzut nieopodatkowania budowli zlokalizowanych w wyrobiskach nie był podnoszony przez Wójta Gminy M. i stał się istotnym elementem sprawy dopiero na skutek wydania rozstrzygnięcia organu I instancji).
W skardze podniesiono także, iż organ II instancji nie odniósł się do wniosków dowodowych zawartych w piśmie strony z dnia 18 listopada 2008 r., złożonym w ślad za odwołaniem. Dotyczyły one konieczności wyłączenia z przyjętej przez organ I instancji podstawy opodatkowania zadeklarowanych przez B gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako wody płynące. Nie jest zatem wiadome, czy organ odwoławczy pominął te dowody, czy też nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej Spółki ze względów merytorycznych.
Abstrahując do wskazanego powyżej naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w 2004 r.) poprzez opodatkowanie gruntów sklasyfikowanych jako wody płynące.
Końcowo, powołując się na poglądy doktryny (w tym stanowisko prof. B. B.) podważające tezy prezentowane w orzecznictwie sądowym wskazano także na naruszenie przez organy podatkowe art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez opodatkowanie budowli znajdujących się w wyrobiskach górniczych. W tym kontekście stwierdzono, że wyrobiska górnicze, jako przestrzeń w górotworze, nie są budowlami w rozumieniu tego przepisu, a budowle w nich usytuowane ze względu na swoje położenie nie spełniają kryteriów definicji zawartej w analizowanej regulacji prawnej.
Skarżąca zaznaczyła także, że Kolegium nie odniosło się do kwestii zawartego w odwołaniu zaskarżenia postanowienia z dnia [...]r. Nr [...], co przesądza o braku kompletności decyzji organu II instancji i stanowi naruszenie art. 233 § 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Nawiązując do zarzutów skargi zaakcentowano, że organ podatkowy przyjął za skarżącą zadeklarowane przez nią wartości budowli lub ich części ustalone na dzień 1 stycznia 2004 r., w tym także zadeklarowane urządzenia i obiekty usytuowane w podziemnych wyrobiskach górniczych, których opodatkowanie jest zgodne z przepisami ustawy podatkowej. Organ odwoławczy wskazał także, iż w jego ocenie, nie zostały naruszone przepisy postępowania, gdyż Wójt Gminy M. zapoznał stronę z zebranym materiałem dowodowym, Spółka wypowiedziała się w przedmiocie sprawy, a zgłoszone przez nią uwagi i wnioski zostały uwzględnione przez organ I instancji. Nadto organ podatkowy I instancji zmienił pierwotne ustalenia zobowiązania podatkowego za 2004 r., stwierdzając w oparciu o ewidencję gruntów i budynków nadpłatę po stronie A. Organ odwoławczy natomiast rozpatrując odwołanie skarżącej uwzględnił postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] r. (art. 237 Ordynacji podatkowej) wydając w tej sprawie decyzję.
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odmówił Gminie M. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. pełnomocnik skarżącej w pełni podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Podkreślił, że w odniesieniu do opodatkowania wyrobisk górniczych oraz działek zajętych pod wody płynące rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji zostały wydane bez dogłębnego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Nadto powołał się na wyrok TK z dnia 13 września 2011 r.
Pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi. Zaakcentował, że decyzja organu I instancji została w całości oparta na wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej z udziałem podatniczki i z uwzględnieniem uwag zgłoszonych do protokołu kontroli podatkowej. Wskazał także, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie stanowiła przedłożona przez stronę ewidencja środków trwałych skarżącej, obejmująca także budowle i obiekty usytuowane w podziemnych wyrobiskach górniczych, a organ nie dokonywał żadnych innych ustaleń, sprzecznych z tą dokumentacją.
Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc że rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powołał się także na wyrok TK, który omówił w swym orzeczeniu pojęcie wyrobiska górniczego, ukierunkowując zakres koniecznego do przeprowadzenia w niniejszej sprawie ponownego postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]r. określającą wobec A S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r.
Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyrobisk górniczych i to zarówno w aspekcie wyznaczenia przedmiotu tego opodatkowania, jak i określenia wartości podstawy opodatkowania. Dodatkowo strona podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do zawartego w odwołaniu zaskarżenia postanowienia z dnia [...] r. ani też do wniosków dowodowych strony zawartych w piśmie z dnia 18 listopada 2008 r. dotyczących konieczności wyłączenia z podstawy opodatkowania zadeklarowanych przez B gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako wody płynące. Wskazała także na niezapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, co uniemożliwiło jej zgłoszenie stosownych wniosków dowodowych.
Negując prawidłowość dokonanego w niniejszej sprawie opodatkowania podziemnej infrastruktury skarżącej Spółka skoncentrowała się na zarzutach dotyczących kwestii właściwego określenia podstawy opodatkowania tak usytuowanych składników jej majątku. W tym zakresie powołała się na fakt, iż na wartości początkowe środków trwałych klasyfikowanych łącznie do grupy 2 rodzaju 200 KŚT – "Budowle dla kopalnictwa i górnictwa", składają się wydatki poniesione zarówno na drążenie wyrobisk, jak i zabudowane w nich wyposażenie, co wyklucza przyjmowanie tak ustalonych wartości jako podstawy opodatkowania budowli.
Organ odwoławczy natomiast, ograniczył się do aprobaty dokonanego przez Wójta Gminy M. opodatkowania obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych zlokalizowanych w wyrobisku górniczym, stwierdzając jego zasadność i zgodność z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poglądami prof. L. E. oraz tezami zawartymi we wskazanych wyrokach sądów administracyjnych.
Odnosząc się do nakreślonych powyżej rozbieżności pomiędzy stronami wskazać należy na wstępie na wnioski wypływające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09. W orzeczeniu tym TK uznał, że art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rozumiany w ten sposób, że nie odnosi się do podziemnych wyrobisk górniczych oraz może się odnosić do obiektów i urządzeń zlokalizowanych w tych wyrobiskach jest zgodny z zasadą ustawowej określoności regulacji podatkowych i zasadą poprawnej legislacji wywodzonymi z art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji Rp.
W uzasadnieniu zaś tego rozstrzygnięcia TK stwierdził jednoznacznie, że niedopuszczalne jest z konstytucyjnego punktu widzenia opodatkowanie podziemnych wyrobisk górniczych, gdyż nie są one obiektami budowlanymi (urządzeniami budowlanymi) w ujęciu ustawy Prawo budowlane, lecz przestrzenią powstałą w wyniku prac górniczych, a w konsekwencji nie mogą być kwalifikowane jako budowle na gruncie ustawy Prawo budowlane. Tym samym nie stanowią one przedmiotu opodatkowania ani samodzielnie (jako wyrobiska w znaczeniu fizycznym) ani wespół ze znajdującą się w nich infrastrukturą (jako wyrobiska w ujęciu kompleksowym). Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że "regulacja przewidująca opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie narusza ustawy zasadniczej, o ile będzie interpretowana jako mogąca odnosić się do obiektów i urządzeń zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych. Sformułowaniem tym Trybunał – jak podkreślono wprost w uzasadnieniu omawianego wyroku - "w żadnej mierze nie przesądził czy rozważane obiekty i urządzenia dadzą się zakwalifikować jako budowle w ujęciu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych", a rozstrzygnięcie tej kwestii uznał za kompetencję organów podatkowych oraz sądów administracyjnych. TK skonstatował także, iż "za budowle w rozumieniu u.p.o.l. można uznać:
1) jedynie budowle wymienione expressis verbis w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w innych przepisach tej ustawy lub w załączniku do niej, będące wraz z instalacjami i urządzeniami obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane, czyli pod warunkiem, że stanowią one całość techniczno-użytkową,
2) jedynie urządzenia techniczne scharakteryzowane w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane lub w innych przepisach tej ustawy albo w załączniku do niej, co – jeżeli urządzenia nie zostały wskazane expressis verbis – wymaga wykazania, że zapewniają one możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, z wyłączeniem jednak: (1) urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi w postaci budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, które to obiekty budowlane nie dają się zakwalifikować jako budowle w ujęciu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz (2) urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi w postaci obiektów małej architektury, przy zastrzeżeniu, że urządzeniami budowlanymi w rozumieniu ustawy Prawo budowlane nie są instalacje"
W tym kontekście TK stwierdził, że "nie jest wykluczone, że o statusie poszczególnych obiektów i urządzeń współdecydować będą inne przepisy rangi ustawowej, uzupełniające, modyfikujące czy doprecyzowujące prawo budowlane". Nadmieniono również, iż "biorąc pod uwagę duże zróżnicowanie obiektów i urządzeń usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych, do których zaliczyć należy m. in.: urządzenia służące do dostarczania świeżego powietrza (lutniociągi), rurociągi do doprowadzania i odprowadzania wody, przewody sieci energetycznej do napędu urządzeń do transportu i urabiania, przenośniki taśmowe lub zgrzebłowe służące do transportu, urządzenia do prowadzenia urabiania kopalin użytecznych oraz obudowy wyrobiska (podporowe i zmechanizowane), konieczne jest precyzyjne rozważenie, czy poszczególne z tych obiektów i urządzeń, ich zespoły bądź też cała rozważana infrastruktura dają się przyporządkować nazwom budowli wskazanym w prawie budowlanym, co nie wydaje się wcale zadaniem łatwym."
TK podzielił jednocześnie pogląd, "że w każdej sprawie podatkowej dotyczącej infrastruktury znajdującej się w podziemnych wyrobiskach górniczych niezbędne jest dokładne ustalenie, które z obiektów i urządzeń można zakwalifikować jako budowle w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co pozwoli wykluczyć ryzyko opierania się w tym względzie na wątpliwych uogólnieniach."
Nie budzi wątpliwości składu orzekającego w niniejszej sprawie, że respektowanie przytoczonych powyżej konstatacji TK oraz konieczność wyeliminowania wspomnianych uogólnień wymaga zrewidowania zakresu przeprowadzonego dotychczas postępowania dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia (z uwzględnieniem przedstawionych przez Sąd uwag i zaleceń) kwestii ewentualnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów i urządzeń znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych. W szczególności zadaniem organu podatkowego będzie ustalenie, które z obiektów i urządzeń usytuowanych pod ziemią spełniają kryteria niezbędne do uznania ich za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dokonując tej kwalifikacji organy podatkowe muszą mieć na uwadze, że - jak stwierdził TK – "jeżeli przyporządkowanie poszczególnych obiektów i urządzeń usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych nazwom budowli wskazanym w prawie budowlanym zakończy się niepowodzeniem, konieczne będzie ustalenie, czy rozważane obiekty i urządzenia dają się zakwalifikować jako urządzenia budowlane w rozumieniu u.p.b., które zarazem są budowlami w ujęciu u.p.o.l. Określając obiekt budowlany, z którym dane urządzenie techniczne pozostaje w związku, oraz badając, czy zapewnia ono możliwość korzystania z takiego obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, należy mieć na uwadze dwie okoliczności. Po pierwsze, skoro podziemne wyrobisko górnicze pojmowane jako przestrzeń (wyrobisko górnicze w znaczeniu fizycznym) nie jest obiektem budowlanym w ujęciu u.p.b., a podziemne wyrobisko górnicze pojmowane jako infrastruktura techniczna (wyrobisko górnicze w znaczeniu technicznym) nie jest obiektem budowlanym przynajmniej w ujęciu u.p.o.l., to bezzasadne będą próby kwalifikowania jakichkolwiek urządzeń jako urządzeń budowlanych przez wykazanie ich niezbędności dla funkcjonowania wyrobiska. Po drugie, przynajmniej w niektórych wypadkach wątpliwości może budzić poszukiwanie związku urządzeń technicznych usytuowanych w podziemnym wyrobisku górniczym z naziemnymi obiektami budowlanymi. Powiązania urządzenia budowlanego z obiektem budowlanym, polegającego na zapewnieniu możliwości korzystania z takiego obiektu zgodnie z przeznaczeniem, nie należy bowiem rozumieć na tyle szeroko, żeby miało ono obejmować zapewnienie możliwości realizowania przez dany obiekt zadań gospodarczych wynikających z jego przynależności do określonego przedsiębiorstwa, którym w analizowanym wypadku jest zakład górniczy".
Nie ulega wątpliwości, że przeprowadzone z uwzględnieniem przedstawionych wyżej kryteriów postępowanie dowodowe musi skutkować jednoznacznym, a przez to podlegającym precyzyjnej weryfikacji określeniem przedmiotu opodatkowania. Ze względu na specyfikę niezbędnych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych organ podatkowy winien, zdaniem Sądu, rozważyć zasadność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, celem ustalenia wykazu (usytuowanych pod ziemią) składników majątku skarżącej, których opodatkowanie nie budzi wątpliwości A S.A. i określenia ewentualnych kwestii spornych. Wykorzystanie takiej formuły procedowania w odniesieniu do obszernego i złożonego stanu faktycznego sprawy może okazać się przydatne nie tylko z uwagi na ekonomikę postępowania, ale także ze względu na akcentowaną przez TK "konieczność precyzyjnego wyjaśnienia podatnikom, jakie względy przemawiały za takim, a nie innym stanowiskiem organów podatkowych, co ma służyć realizacji zasady zaufania jednostki do państwa i stanowionego przezeń prawa, wywodzonej z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego". Ewentualne kwestie sporne ujawnione w ramach owej rozprawy ukierunkują działania organu podatkowego na szczegółowe wykazanie wszelkich przesłanek zakwalifikowania konkretnych (zwłaszcza tych objętych sporem) składników majątku strony do budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w czym konieczne może okazać się ewentualnie skorzystanie z wiedzy specjalnej.
Wyliczenie prawidłowej wysokości podatku od usytuowanych w wyrobiskach górniczych składników majątku skarżącej zakwalifikowanych, z uwzględnieniem przedstawionych powyżej kryteriów, do budowli wymaga właściwego określenia ich wartości. Na mocy bowiem art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania w odniesieniu do budowli stanowi ich wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych.
Wbrew zasadzie przyjętej przez organ I instancji i zaaprobowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wartości omawianych w niniejszej sprawie przedmiotów opodatkowania nie można postrzegać kompleksowo z uwzględnieniem wartości samego wyrobiska (w tym kosztów jego wydrążenia). W ocenie składu orzekającego pozostawałoby to w sprzeczności ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, który w przywołanym powyżej wyroku przesądził, iż wyrobiska górnicze pojmowane jako przestrzenie w nieruchomościach gruntowych lub górotworach nie mogą podlegać opodatkowaniu ani samodzielnie (jako wyrobiska w rozumieniu fizycznym) ani wespół ze zlokalizowanymi w nich urządzeniami (jako wyrobiska w ujęciu kompleksowym), a przedmiotu opodatkowania można jedynie (potencjalnie) upatrywać w konkretnych obiektach i urządzeniach zlokalizowanych w tychże wyrobiskach górniczych. Zdaniem Sądu, nawet w razie wykazania przez organ podatkowy, iż zespół urządzeń technicznych umieszczonych w wyrobisku górniczym tworzy całość techniczno - użytkową i stanowi budowlę, nie ma prawnych możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości całej jej wartości. Skoro bowiem wyrobisko górnicze nie stanowi budowli, to wartość stanowiąca koszt jego wydrążenia i utrzymywania we właściwym stanie nie może być zaliczona do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Nie może być bowiem tak, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania włącza się do podstawy opodatkowania jednego przedmiotu wartość innego składnika majątkowego, nie stanowiącego ze względów wyżej już wyrażonych przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W okolicznościach przedmiotowej sprawy jako błędny jawi się zatem (akcentowany szczególnie stanowczo na rozprawie) pogląd organu odwoławczego, który z faktu zaklasyfikowania przez spółkę spornych obiektów do danej grupy rodzaju 200 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) wyprowadza wniosek, że wartość składników majątku skarżącej wskazana w tej ewidencji stanowi automatycznie podstawę opodatkowania podziemnych budowli. Łączne klasyfikowanie w grupowaniu "KŚT grupa 2 rodzaj 200 – Budowle dla górnictwa i kopalnictwa" wyrobisk wraz ze zlokalizowanymi w nich elementami infrastruktury wyklucza bowiem bezpośrednie przenoszenie ujawnionych w niej wartości składników majątku skarżącej do wyliczenia podstawy podatku od budowli, gdyż ujęta w księgach wartość księgowa jako suma wartości wszystkich kosztów związanych z realizacją inwestycji zawiera także koszty poniesione jeszcze przed aktywowaniem inwestycji i wprowadzeniem jej do ewidencji środków trwałych. Konieczne jest zatem określenie podstawy opodatkowania w taki sposób, aby odnosiła się ona wyłącznie do rzeczywistej wartości danego przedmiotu opodatkowania, tj. obiektu lub urządzenia, a nie obejmowała pozycji wynikających z ogólnych kosztów wytworzenia i użytkowania wyrobiska czy też kosztów związanych z innymi elementami infrastruktury wyrobiska.
Nawiązując do pozostałej argumentacji skargi wskazać należy, że "w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest zatem przepisu, który nakazywałby aby wójt, burmistrz czy prezydent miasta dokonywał wymiaru podatku od nieruchomości, obejmując w jednej decyzji wszystkie posiadane przez podatnika, na terenie danej gminy nieruchomości. Z tego też względu oraz z uwagi na konstrukcję podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym od posiadania rzeczy, sytuacja, w której wobec podatnika zostanie wydana jedna decyzja obejmująca wymiarem wszystkie posiadane przez niego nieruchomości i sytuacja, w której wydanych zostanie kilka decyzji, które łącznie nieruchomości te obejmą, nie ma znaczenia dla rzeczywistej wielkości obciążenia podatkowego, jakie z tytułu podatku od nieruchomości poniesie podatnik za dany rok podatkowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 1067/10, LEX nr 990590). Co do zasady zatem wszczęcie postępowania podatkowego dotyczącego samych budowli (czego dotyczyło postanowienie z dnia 18 kwietnia 2006 r.) było możliwe. Przyjąć zatem trzeba, że postanowieniem z dnia 22 czerwca 2006 r. "rozszerzono" niejako zakres prowadzonego wobec strony postępowania podatkowego i objęto nim wszelkie składniki jej majątku, co oznacza, że decyzja organu I instancji z dnia 10 października 2008 r. (utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją) określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. zapadła po wszczęciu postępowania dotyczącego tegoż zobowiązania. Za niewątpliwe uchybienie uznać jednakże należy nieodniesienie się organu II instancji do argumentacji odwołania dotyczącej tego zagadnienia procesowego. Podobny zarzut można postawić SKO w B. w związku z podnoszoną przez stronę kwestią zasadności wyłączenia spod opodatkowania (wykazanych uprzednio w deklaracji podatkowej) dwóch działek gruntów (o nr 121 i 234/122 ) oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków, z której stosowany wypis strona przedłożyła w toku postępowania odwoławczego, symbolem "Wp" (wody płynące). Odnośnie tych gruntów w decyzji organu I instancji wskazano jedynie: "grunt sklasyfikowany jako "Wp" – wysokość zobowiązania podatkowego – [...] zł – nadpłata ustalona na rzecz podatnika". W piśmie uzupełniającym odwołanie z dnia 18 listopada 2008 r. podniesiono, że organ podatkowy II instancji określając wysokość zobowiązania podatkowego winien uwzględnić, że przedmiotowe grunty nie podlegały w 2004 r. opodatkowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto natomiast lakoniczną konstatację, że organ I instancji "zmienił pierwotne ustalenia zobowiązania podatkowego na 2004 r., np. stwierdzając nadpłatę po stronie podatnika wg ewidencji gruntów i budynków".
Jak więc wykazano kwestia opodatkowania omawianych gruntów (które z mocy art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości) nie jest precyzyjnie przedstawiona w rozstrzygnięciach organów obu instancji i w istocie (zważywszy nadto, że akta administracyjne sprawy nie zawierają deklaracji podatkowej złożonej przez stronę) nie sposób jednoznacznie zweryfikować, czy wspomniane grunty zostały opodatkowane, czy też nie (ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ zobowiązany będzie do precyzyjnego i jednoznacznego przedstawienia
i omówienia tej kwestii w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia).
Podzleć również należy twierdzenie strony skarżącej, że organ odwoławczy nie dopełnił wymogów wynikających z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wyznaczył stronie 7-dniowego terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Niedopatrzenie to jednak (wbrew argumentacji skargi) nie uniemożliwiło stronie składania stosownych wniosków dowodowych, co zresztą podatniczka uczyniła w piśmie z dnia 18 listopada 2008 r., przedkładając odpis z ewidencji gruntów i budynków.
Przedstawione powyżej rozważania Sądu odnoszące się do problematyki prawidłowego zakwalifikowania infrastruktury podziemnych wyrobisk górniczych do przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości należnym od budowli oraz sposobu ustalenia wartości tych obiektów i urządzeń wskazują, iż wyczerpana została przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), który stanowi, że Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), a także wtedy, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wyrobisk górniczych traktowanych kompleksowo jako przedmiot opodatkowania stanowi, mające niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 1 a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wadliwa interpretacja wspomnianego przepisu doprowadziła także do niewłaściwego ukierunkowania postępowania dowodowego, którego istotne braki organ podatkowy zobowiązany będzie uzupełnić z uwzględnieniem przedstawionych przez Sąd rozważań i zaleceń. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu właściwy organ winien precyzyjnie przedstawić kwestię opodatkowania gruntów oznaczonych symbolem "Wp", jak również respektować wymogi wynikające z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją uwzględnienia skargi jest także orzeczenie o wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej (art. 200 tej ustawy) kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło