I SA/Gl 882/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia w niniejszej sprawie wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł skarżąca Spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) skarżąca wskazała, że w wyniku działania organów podatkowych zablokowano jej wszystkie rachunki bankowe, uniemożliwiając dysponowanie środkami finansowymi. Zajęciu podlegają też wszystkie środki ruchome skarżącej. Z formularza wynika, że kapitał zakładowy Spółki stanowi kwotę 6.000.000,00 zł, wartość środków trwałych wyniosła 448.672,96 zł. W ubiegłym roku obrotowym Spółka poniosła stratę w kwocie 56.585,17 zł. Z formularza PPPr wynika nadto, że Spółka nie posiada rachunku bankowego. W piśmie z dnia 16 września 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych. W tych ramach w szczególności wezwano Spółkę do nadesłania: sprawozdania finansowego wraz z informacją dodatkową za rok obrotowy 2014; bilansu i rachunku zysków i strat za I i II kwartał 2015 r. a w przypadku ich braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres; aktualnej ewidencji środków trwałych; odpisów deklaracji skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie cztery miesiące; odpisów raportów kasowych za cztery ostatnie miesiące; wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont; w sytuacji, gdyby rachunki bankowe zostały zamknięte w okresie ostatnich dwóch lat, należało tę okoliczność wykazać za pomocą stosownych zaświadczeń. Wezwano też skarżącą do udokumentowania podnoszonych w druku PPPr okoliczności, związanych z prowadzoną w stosunku do Spółki egzekucją. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 29 września 2015 r. stwierdziła, że "żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracji. Nie będziemy brali udziału w tworzeniu tej fikcji i dlatego nie wysyłam żądanych dokumentów". Postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zaznaczył, że zaistniały w sprawie stan rzeczy wyklucza przyznanie Spółce prawa pomocy, tym bardziej, że należny w sprawie wpis sądowy stanowi zaledwie 0,022% wartości środków trwałych, zadeklarowanych w druku PPPr. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Spółka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym między innymi zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi zatem wyjątek od zasady ich uiszczania, mający zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy jest to konieczne dla zapewnienia stronie skarżącej prawa do sądu. Z tego powodu strona musi nie tylko uprawdopodobnić, ale i wykazać, czyli udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, publ. LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z wyjątkowego przywileju procesowego, jakim jest przyznanie prawa pomocy, powinien zatem liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777). Podkreślić w związku z powyższym należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie nadesłała jakiegokolwiek dokumentu źródłowego, objętego wezwaniem z dnia 16 września 2015 r. Część dokumentów o które Spółka została wezwana zalicza się przy tym do podstawowego zasobu dokumentacji finansowo – księgowej podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zaistniała sytuacja uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek miarodajnych ustaleń odnośnie sytuacji finansowej Spółki oraz weryfikację jej oświadczeń, zawartych w druku PPPr. Nie sposób zatem przyjąć, że spełniona została w niniejszej sprawie przesłanka przyznania skarżącej prawa pomocy. Tym samym niepodobna uznać, aby Sąd, będący w zakresie orzekania o przyznawaniu prawa pomocy dysponentem środków publicznych, zdecydował o sfinansowaniu z tych środków udziału skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.