I SA/Gl 886/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Anna Rotter, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiotem skargi K. P. (P., dalej "zobowiązany" lub "skarżący") jest postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej "wierzyciel") wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej "wierzyciel") w związku z brakiem zapłaty przez zobowiązanego należności z tytułu opłat abonamentowych przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. (dalej "organ egzekucyjny") tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia [...] r. obejmujący zaległe opłaty za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 maja 2020 r..; odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia wypłacanego przez ZUS został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] r. 2. Skarżący wniósł zarzut w postępowaniu egzekucyjnym – zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Uzasadniając go, oświadczył, iż nie wyraża zgody na zajęcie świadczenia emerytalnego. Podniósł, że Poczta Polska nie świadczy na jego rzecz żadnej usługi oraz, że od ponad 20 lat korzysta z usług sieci kablowej i rozlicza się z operatorem "A". Wskazał, że jest emerytem, pracuje na cały etat i uiszcza należne podatki, co w jego ocenie powinno wystarczyć. 3. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej "u.p.e.a.") w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz .U. z 2020 r. poz. 1689, dalej "ustawa o opłatach abonamentowych"), wierzyciel uznał zarzut zobowiązanego za niezasadny. 4. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie. 5. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "k.p.a.") w związku z art. 18, art. 34 § 3, art. 17 § 1a u.p.e.a. oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z o opłatach abonamentowych, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że obowiązek opłacania abonamentu rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Tymczasem formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników zobowiązany dopełnił dopiero w dniu 18 marca 2021 r. Wierzyciel wyjaśnił, iż nie posiada dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych dotyczącego okresu zaległości wskazanego w tytule wykonawczym [...] co oznacza, iż wszczęta egzekucja była uzasadniona. Dodał, iż z obowiązku wnoszenia opłat za używanie odbiorników nie zwalnia opłacanie rachunków za korzystanie z telewizji kablowej, czy też z satelitarnych platform cyfrowych. Wierzyciel argumentował, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało do zobowiązanego przesłane pismem z dnia 17 lipca 2008 r., a dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłano zobowiązanemu wraz z zaskarżonym postanowieniem. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący oświadczył, iż nie zgadza się z treścią postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. Poinformował, że jest emerytem, płaci podatek powszechny – niezbędny na utrzymanie m.in. KRRiT oraz, że korzysta dobrodziejstwa oglądania telewizji za pośrednictwem sieci kablowej. W jego ocenie, nie powinien zostać przymuszony do finansowania założeń programowych Polskiego Radia i Telewizji, a także opłacania pracowników KRRiT. Do tego służą podatki powszechne. Uzupełniając skargę stwierdził m.in., iż nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. 7. W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w rozpatrywanym przypadku sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia wierzyciela wydanego w przedmiocie zarzutu zgłoszonego przez skarżącego w sprawie egzekucji należności z tytułu opłat abonamentowych. Zarzut ten został sformułowany na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i dotyczy nieistnienia obowiązku. Uzasadniając zarzut, skarżący wskazał, że Poczta Polska nie świadczy na jego rzecz żadnej usługi oraz, że od ponad 20 lat korzysta z usług sieci kablowej i rozlicza się z operatorem "A". Wyjaśnił, że jest emerytem, pracuje na cały etat i uiszcza należne podatki, co w jego ocenie powinno wystarczyć. Uzasadniając zarzuty skargi, poinformował, że jest emerytem, płaci podatek powszechny – niezbędny na utrzymanie m.in. KRRiT oraz, że korzysta dobrodziejstwa oglądania telewizji za pośrednictwem sieci kablowej. W jego ocenie, nie powinien zostać przymuszony do finansowania założeń programowych Polskiego Radia i Telewizji, a także opłacania pracowników KRRiT. Do tego służą podatki powszechne. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2) ustawy o opłatach abonamentowych, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2019 r., poz. 361 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Godzi się również zauważyć, że według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (wyrok z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83; wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek. Przedstawione przez skarżącego argumenty w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku. Zarzuty dotyczące finansowania mediów publicznych, oferty programowej Telewizji Polskiej S.A., czy też okoliczność korzystania wyłącznie z oferty innych niż publicznych nadawców są dla obowiązku uiszczania opłat abonamentowych są irrelewantne. Zatem korzystanie przez skarżącego z telewizji kablowej "A" i uiszczenie z tego tytułu opłat nie zwalnia z ustawowego obowiązku zapłaty opłat abonamentowych. W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Zatem, chcąc uwolnić się od tego obowiązku skarżący zobowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zaprzestaniu używania odbiornika, czyniąc to zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342, obowiązujący od dnia 13 grudnia 2007 r.), tj. poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia, bądź zgodnie z wcześniej obowiązującymi przepisami prawa - § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) stosownie do którego posiadacz książeczki, o której mowa w § 2 ust. 2, powiadamia placówkę operatora publicznego o zmianie nazwiska albo nazwy (firmy), miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia powstania zmiany lub zaistnienia zdarzenia. Analogiczne rozwiązania w tym zakresie przewidywał także obowiązujący wcześniej akt normatywny, tj. § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), jak również aktualnie obowiązujący akt prawny - § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Ponadto zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), wydanego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, dowodem zarejestrowania odbiorników, z zastrzeżeniem § 5, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych (pkt 1) lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych (pkt 2). Zarazem § 5 tego rozporządzenia przesądzał, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1), a operator publiczny w tym terminie z urzędu nadaje posiadaczom tych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny i powiadamia ich o nadaniu tego numeru, przesyłając wspomniane zawiadomienie (ust. 2). Tymczasem na dzień wydania postanowienia w pierwszej instancji brak było dowodów na okoliczność wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika; wierzyciel nie dysponował dowodem wyrejestrowania odbiornika, a skarżący takich dowodów nie przedstawił, co powinien uczynić, skoro podnosi zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że Skarżący dopiero 18 marca 2021 r. wyrejestrował odbiorniki rtv. Z akt sprawy wynika również, że zawiadomieniem z dnia 17 lipca 2008 r. nadano skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...] (który zastąpił książeczkę radiofoniczną numer [...]). Co istotne, skarżący, dokonując w dniu 18 marca 2021 r. wyrejestrowania odbiorników, posłużył się ww. numerem identyfikacyjnym [...] oraz wskazał takie samo miejsce zamieszkania, jakie widnieje na zawiadomieniu o nadaniu indywidulanego numeru indentyfikacyjnego. Reasumując, fakt wyrejestrowania przez skarżącego odbiorników rtv dopiero 18 marca 2021 r., powoduje, że zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres objęty tytułem egzekucyjnym nr [...] z dnia [...] r. nie mógł zostać uwzględniony przez wierzyciela. Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.