I SA/Gl 888/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. A Sp. z o.o. w N., wezwana uprzednio do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych (druk PPPr z dnia 6 sierpnia 2013 r.), akcentując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, której przyczyną jest zmiana przepisów dotyczących podatku od gier. Spółka uzasadniając wniosek skupiła się na argumentach związanych z trudnościami branży (obniżenie przychodów) i jej samej, spowodowanej zmianą przepisów. Spółka zaznaczyła, że eksploatuje obecnie ok. [...] automatów, co stanowi 7% stanu sprzed zmiany przepisów, brak jej środków na bieżące funkcjonowanie, wydatki przekraczają dochody. Majątek trwały spółki składa się głównie z automatów do gry i w zasadzie jako towar jest na rynku bezwartościowy. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 2.500.000,00 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 4.657.599,66 zł. W ubiegłym roku obrotowym odnotowała stratę w wysokości 888.485,30 zł. Wnioskująca zdeklarowała nadto, że posiada dwa rachunki bankowe, których saldo wynosi 0 zł; odnotowano przy tym, że oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 8.737.023,95 (rachunek nr [...]) zł i 8.734.119,33 zł (rachunek nr [...]). Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r., dokonawszy uprzednio wstępnego badania wniosku pod kątem warunków formalnych oraz co do treści, referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez nadesłanie: 1) odpisu sprawozdania finansowego skarżącej (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej) za rok obrotowy 2012; 2) nadesłanie odpisu sprawozdania finansowego za okres od stycznia 2013 r. do lipca 2013 r., a w przypadku jego braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres (zestawienie zmian w kapitale własnym, rachunek przepływów pieniężnych itp.); 3) aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej; 4) odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2012; 5) odpisu deklaracji skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy; 6) odpisu raportów kasowych skarżącej za trzy ostatnie miesiące; 7) wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W razie, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić zaświadczenia wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty. W odpowiedzi Spółka oświadczyła (patrz pismo z dnia 26 sierpnia 2013 r.), że bilans i rachunek zysków i strat za 2012 r. będzie mogła nadesłać po zakończeniu badania i weryfikacji przez biegłego rewidenta. Jednocześnie z uwagi na znaczne obciążenie zespołu księgowego, sprawozdanie finansowe za okres od stycznia do lipca 2013 r. zostanie przekazane do 6 września 2013 r., po uprzednim zakończeniu pracy przez biegłego rewidenta. Przy ww. piśmie nadesłano plik dokumentów, w tym: kopię zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 r.; wydruki historii posiadanych rachunków bankowych za okres od maja do lipca 2013 r.; kopie dokumentów potwierdzających zajęcia zabezpieczające i tytuły egzekucyjne; aktualną ewidencję środków trwałych; odpisy deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy; odpisy raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w chwili obecnej przed Wydziałem I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach toczą się 23 postępowania zainicjowane przez A Sp. z o.o. w N. W dniu 6 września 2013 r. (data wpływu do biura podawczego Sądu) do spraw o sygn. akt I SA/Gl 898/13 do I SA/Gl 900/13 wpłynęła dokumentacja źródłowa Spółki, w tym sprawozdania finansowe za rok 2012 oraz za okres od stycznia do lipca 2013 r. Na gruncie tego ostatniego ustalono, co następuje. Spółka na dzień 31 lipca 2013 r. osiągnęła za okres od stycznia do lipca br. zysk w kwocie 227.096,67 zł. Wartość aktywów obrotowych na dzień 31 lipca br. wyniosła 7.635.420,46 zł, w tym środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych w kwocie 1.762.229,62 zł. Z kolei wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach oznaczono w kwocie 333.904,62 zł. Należy również odnotować, że w 20012 r. Spółka poniosła stratę w kwocie 1.289.183,83 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Wypada w punkcie wyjścia wyjaśnić, że w toku rozpoznania wniosku wykorzystano materiały źródłowe dołączone do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 898/13. Stwierdzono bowiem, że są to dokumenty znane rozpoznającemu wniosek z urzędu, oraz że mają doniosłe znaczenie dla podjętego tutaj rozstrzygnięcia, wszak obrazują aktualną sytuację finansową Spółki. Przyjdzie za Naczelnym Sądem Administracyjnym zauważyć, że "dokumenty obrazujące przeszłą sytuację majątkową wnioskodawcy są nieistotne, gdyż uzasadnieniem przyznania prawa pomocy jest teraźniejsza niemożność strony w partycypowaniu w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego" (por. postanowienie z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II FZ 307/10; LEX nr 663396). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne, referendarz sądowy uznał, że Spółka nie wykazała spełnienia ww. przesłanki przyznania prawa pomocy. Uzasadnienia tej konstatacji należy upatrywać na kilku płaszczyznach przywołanego wyżej stanu faktycznego. Po pierwsze, stwierdzono, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie obecnie rozpoznanego wniosku Spółka posiadała aktywne środki obrotowe w łącznej kwocie 1.762.229,62 zł, w tym w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 333.904,62 zł. Środki te stanowią wielokrotność wysokości wpisu sądowego w tej sprawie. Po wtóre, zdaniem referendarza sądowego, Spółka przedstawiła w druku PPPr i dalszych dokumentach źródłowych (nadesłanych do akt tej sprawy i spraw o sygn. akt I SA/Gl 898/13 do I SA/Gl 900/13) tylko te okoliczności stanu faktycznego, które mogłyby przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy. Ustalono bowiem, że stan kasy na dzień 31 lipca 2013 r. wyniósł 6.792,24 zł (patrz raport kasowy za okres od 1 do 31.07.2013 r. "KAS Kasa główna"). Oznacz to ni mniej ni więcej, że pozostała kwota płynnych środków obrotowych, będąca różnicą pomiędzy kwotą 333.904,62 zł i 6.792,24 zł, czyli 327.112,38 zł, znajduje się na rachunkach bankowych. Tymczasem w druku PPPr oświadczono, że ich stan wynosi "0.00 zł", a z nadesłanych do tych akt dokumentów wynika, że saldo dwóch – w świetle oświadczeń Spółki rachunków bankowych – wynosi 38.919,66 zł. Na gruncie przybliżonego wyżej zestawienia środków, rozpoznający wniosek uznał, że Spółka posiada jeszcze inne rachunki bankowe, które nie zostały ujawnione na potrzebę rozpoznania niniejszego wniosku. W tej części rozważań należy nadto zwrócić uwagę, że fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania z niego przez Spółkę. Po trzecie, Spółka pomimo deklarowanych trudności finansowych funkcjonuje na rynku gospodarczym i na bieżąco reguluje swoje zobowiązania, co więcej w okresie od stycznia do lipca br. odnotowała zysk w kwocie 227.096,67 zł. Wypada nadto zaakcentować, że część ze wspomnianych zobowiązań stanowią należności z tytułu opłat sądowych ponoszonych na rzecz innych sądów administracyjnych (patrz raporty kasowe). Po czwarte, nawiązując do deklarowanej przez Spółkę straty za rok ubiegły, należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Po piąte, "niekorzystna dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej" (cyt. za: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 436/11, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). W toku rozpoznania wniosku nie stracono z pola widzenia ilości postępowań sądowych zainicjowanych przez Spółkę przed tutejszym Wydziałem. Jednakowoż akcentowane wyżej nieścisłości oraz stan środków pieniężnych Spółki na dzień 31 lipca 2013 r., nie pozwoliły na uwzględnienie jej wniosku, wziąwszy nawet pod uwagę konieczność poniesienia kosztów sądowych przez stronę we wszystkich 23 sprawach. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.