I SA/Gl 889/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Anna Rotter, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia (po wznowieniu postępowania) decyzji dotyczącej ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. L. W. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie/e Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium) z 21 kwietnia 2021 r, nr SKO.F/41.4/88/2021/1376 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia (po wznowieniu postępowania) decyzji dotyczącej ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. 2. Stan sprawy. 2.1. Decyzją z 20 listopada 2020 r. nr SKO.F/41.4/738/2020/9972 Kolegium odmówiło skarżącemu, po wznowieniu postępowania, uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z 18 stycznia 2019 r. nr SKO/F//41.4/1414/2018/12224 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z 25 czerwca 2018 r. w przedmiocie ustalenia skarżącemu podatku od nieruchomości za 2017 rok. 2.2. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że ze względów czysto formalnych sprawa nie może zostać merytorycznie rozpatrzona przez organ odwoławczy, z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Kolegium z dnia 20 listopada 2020 r., nr SKO.F/41.4/738/2020/9972 została doręczona stronie w dniu 11 grudnia 2020 r. (potwierdzenie odbioru decyzji w aktach sprawy). Klauzula odwoławcza zawarta w rozstrzygnięciu podaje informację o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od jego doręczenia. Strona wniosła odwołanie w dniu 27 stycznia 2021 r. (dowód w aktach sprawy). Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm. – o.p.). dopuszczają możliwość przywracania terminów zawitych (w tym także terminu do wniesienia odwołania) przy spełnieniu warunków określonych w art. 162 o.p. W pierwszym rzędzie wymagany jest wniosek strony o przywrócenie terminu, następnie uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, złożenie takiego wniosku w nieprzywracanym terminie 7 dniowym oraz dopełnienie czynności dla której termin był ustanowiony. Przy czym warunkiem wstępnym, pozwalającym na ocenę spełnienia pozostałych przesłanek, jest wyraźny wniosek zainteresowanego o przywrócenie terminu. Brak takiego wniosku prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której organ odwoławczy nie dysponuje uprawnieniem do rozstrzygania w tej sprawie. Po analizie akt postępowania stwierdzono, że strona będąc poinformowana o terminie do podjęcia czynności procesowej, dokonała jej z uchybieniem terminu. Jednocześnie nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu wymaganego przepisem art. 162 o.p. W tym stanie rzeczy, ze względu na przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p., Kolegium postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 2.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucono mu: - naruszenie przepisów o.p. określających podstawowe zasady prowadzenia postępowania podatkowego, tj. wzbudzania zaufania podatnika do organów podatkowych, zasady prawdy materialnej oraz obowiązek wszechstronnego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy, - naruszenie przepisów art. 121, 122 i 123 oraz art. 187 o.p. określających podstawowe zasady prowadzenia postępowania podatkowego, tj. wzbudzania zaufania podatnika do organów podatkowych, zasady prawdy materialnej oraz obowiązek wszechstronnego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy i innych. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Kolegium. W uzasadnieniu wskazano, że bezspornym jest, że w dniu 11 grudnia 2020 r. doręczono skarżącemu jedną przesyłką poleconą trzy decyzje z dnia 20 listopada 2020 r. Błędne jest jednak ustalenie Kolegium, że skarżący wniósł na te decyzje odwołania nadając list polecony w dniu 27 stycznia 2021 r., albowiem odwołanie od decyzji (dotyczących lat 2015, 2016 i 2017) z dnia 20 listopada 2020 r. wniósł w terminie listem poleconym nr [...] nadanym w Urzędzie Pocztowym Z. w dniu 28 grudnia 2021 r. (zał. odwołania wraz z potwierdzeniem nadania), a odebrane w dniu 4 stycznia 2021 r. przez Kolegium (zał. wydruk śledzenia przesyłki). Odwołania zostały wniesione w terminie, albowiem 14 dni od daty doręczenia przesyłki upływał w dniu 25 grudnia 2020 r., a ponieważ był to dzień wolny od pracy (podobnie jak 26 i 27 grudnia 2020 r.) i pierwszym dniem roboczym po tym terminie był właśnie dzień 28 grudnia 2020 r., tj. dzień nadania przesyłki przez skarżącego. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3.3. W piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2021 r. skarżący dodatkowo wskazał, że bliżej nieokreślone wskazywane przez Kolegium pismo nazwane odwołaniem albo dotyczyło innej sprawy, albo (co wysoce prawdopodobne) to pismo z dnia 25 stycznia 2021 r. złożone przez niego osobiście w siedzibie Kolegium dotyczące tego samego podatku za ten sam rok lecz odnośnie decyzji Kolegium z dnia 4 stycznia 2021 r. (znak. SKO.F/41.4/953/2020/14051). Wskazał, że pismami z dnia 4 stycznia 2021 r. oraz z dnia 24 lutego 2021 r. wnosił o przeprowadzenie dowodów w sprawie i tych pism również nie należy traktować jako odwołania od decyzji z dnia 20 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Kolegium z dnia 21 kwietnia 2021 r., którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kolegium z dnia 20 listopada 2020 r. 5. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w o.p. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas wydaje postanowienie, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. W kontrolowanej przez Sąd sprawie kwestią bezsporną jest data doręczenia skarżącemu decyzji Kolegium z dnia 20 listopada 2020 r., tj. w dniu 11 grudnia 2020 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 28 grudnia 2020 r. Organ uznał, że odwołanie złożone zostało dopiero w dniu 27 stycznia 2021 r., albowiem w tym dniu wpłynęło do organu pismo skarżącego datowane na dzień 25 stycznia 2021 r. zatytułowane "dot. decyzji Kolegium z dnia 20 listopada 2020 r. nr SKO.F/41.4/738/2020/9974". Tymczasem jako załącznik do skargi, skarżący przedstawił dowód nadania przesyłki w placówce pocztowej, stemplowany datą 28 grudnia 2020 r. z adnotacją "3x odwołanie". W świetle powyższych okoliczności, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu o uznaniu odwołania strony za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu - należało ocenić jako podjęte z naruszeniem art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. W myśl tych przepisów organy podatkowe prowadząc postępowanie podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są tym samym do prowadzenia postępowania w taki sposób, by wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy i do wnikliwego przeanalizowania wpływu ustalonych okoliczności na treść podejmowanego rozstrzygnięcia i ujęcia tego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd podziela w całości i przyjmuje za własną ocenę wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I FSK 1747/20, że wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze odwołania oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy do wniesienia środka odwoławczego został przez stronę zachowany. 6. Mając na uwadze powyższe oraz podnoszoną w sprawie okoliczność nadania odwołania przez skarżącego w dniu 28 grudnia 2020 r., potwierdzoną przedstawionymi dokumentami w postaci potwierdzenia nadania w dniu 28 grudnia 2020 r. do Kolegium przesyłki poleconej z adnotacją ("3x odwołanie") oraz śledzenie przesyłki z którego wynika, że organ odebrał tą przesyłkę w dniu 4 stycznia 2021 r., Kolegium będzie zobowiązane wyjaśnić jednoznacznie termin wniesienia odwołania. Organ ponownie rozważy materiał dowodowy w niniejszej sprawie ze szczególnym uwzględnieniem ww. dokumentów przedstawionych przez skarżącego przy skardze wniesionej w niniejszej sprawie i oceni przy tym ponownie czy odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w przewidzianym prawem terminie, co otworzyłoby drogę do jego merytorycznego rozpoznania. 7. Z tych przyczyn, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.