I SA/Gl 896/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-11-06
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, nie mająca możliwości zarobkowania i posiadająca zajęte rachunki bankowe oraz udział w spółce, spełnia przesłankę wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, nie mająca możliwości zarobkowania i posiadająca zajęte rachunki bankowe oraz udział w spółce, spełnia przesłankę wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takiej sytuacji, nawet posiadanie niewielkich środków finansowych zdeponowanych w administracji aresztu, w zestawieniu z wysokością zobowiązań (w tym wpisów sądowych), nie stanowi przeszkody do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Pełnomocnik G.P. złożył wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący przebywa w areszcie od października 2005 r., nie osiągnął dochodu od października 2003 r., a jego rachunki bankowe i udział w spółce zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych. Poza prawem do lokalu mieszkalnego nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wcześniej skarżący był już częściowo zwalniany od kosztów sądowych w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych;
W skardze z dnia 27 września 2007 r. pełnomocnik G.P. zwrócił się do Sądu między innymi z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi dołączono pismo przewodnie w tym zakresie oraz wymagany przepisami druk wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym wskazano na skomplikowaną procedurę korespondencji ze skarżącym za pośrednictwem aresztu śledczego. W tych ramach podkreślono, że druk formularza zamieszczony w aktach sprawy toczącej się przed tut. Sądem, tj. III SA/Gl 294/07 zawiera oświadczenie skarżącego w przedmiocie stanu majątkowego i rodzinnego własnoręcznie przez niego podpisane. Dane zawarte w tym oświadczeniu nie uległy zmianie do dnia dzisiejszego. Obecnie zaś wniesiony sformalizowany wniosek jest sygnowany przez pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym.
W uzasadnieniu obecnego wniosku podniesiono, że od dnia 1 października 2005 r. skarżący przebywa w areszcie, nie mając możliwości zarobkowania. Podkreślono także, iż od października 2003 r. skarżący nie osiągnął żadnego dochodu. W związku z windykacją zadłużenia skarżącego toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, w trakcie których zajęto m.in. należące do niego rachunki bankowe oraz udział w spółce z o.o. Według wniosku strona poza lokatorskim prawem do lokalu o pow. 40 m² nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Należało w tym miejscu odnotować, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zainicjowano kilka postępowań ze skarg G.P. W nieodległym terminie, w jednej z tych spraw (sygn. akt I SA/Gl 560/07), rozpoznano wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 października 2007 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Zebrany w tamtej sprawie materiał źródłowy wskazuje jednoznacznie, iż G.P. nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć. W szczególności lokal należący do wnioskodawcy pozostaje niezamieszkany i od dawna nieopłacony, wobec czego wypowiedziano umowę jego najmu. Przedstawiono w tamtej sprawie także zaświadczenie Dyrektora Aresztu Śledczego w Z., według którego "osadzony P.G., s. Tadeusza na dzień 17.09.2007 r. w depozycie tutejszej placówki posiada środki finansowe w wysokości: do dyspozycji – "[...]"złotych, akumulacja – "[...]"złotych. Depozytu wartościowego nie posiada. Nie jest zatrudniony w tutejszym areszcie".
Z kolei w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 294/07 wykazano zajęcie udziału w sp. z o.o.
Wpis w rozpatrywanej sprawie wynosi "[...]"zł, w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 294/07 – "[...]"zł, zaś w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 560/07 – "[...]" zł.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Intencją wnioskującego było w tej sprawie uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.).
Odnosząc te spostrzeżenia do rozpatrywanego stanu faktycznego, uznano, że powyższa przesłanka zachodzi w stosunku do skarżącego. Skarżący pozostaje bowiem w areszcie, nie mając żadnych możliwości zarobkowania. Ponadto toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, w trakcie których zastosowano środki w postaci przede wszystkim zajęcia należącego do niego udziału w spółce, postępowania dotyczące kwot znacznie przekraczających jego możliwości płatnicze, podobnie zresztą jak wpis, jaki zobowiązany jest on uiścić w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 294/07, najwyższy spośród znanych w procedurze sądowoadministracyjnej. Ta ostatnia okoliczność sprawia, że zdaniem rozpoznającego wniosek bez znaczenia pozostaje, iż wnioskodawca posiada pewne środki "zakumulowane" w administracji aresztu śledczego, skoro ich wysokość w zestawieniu z wysokością wszystkich wspomnianych zobowiązań, w tym do uiszczenia wpisów sądowych, jest wręcz minimalna.
W wyniku poczynionych wyżej rozważań orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło