I SA/Gl 901/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi L. W., K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 czerwca 2023 r. nr SKO.F/41.4/432/2023/9190 w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na 2023 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia 7 marca 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. SKO.F/41.4/432/2023/9190 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm., dalej: o.p.), po rozpatrzeniu zażalenia K.W. i L.W. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia 7 marca 2023 r. nr [...] w sprawie odmowy uzupełnienia decyzji Prezydenta Miasta J. z 13 stycznia 2023 r. nr [...] co do prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do dokonania ww. czynności. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta J. postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. odmówił uzupełnienia decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 13 stycznia 2023 r. co do prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do dokonania ww. czynności. Od powyższego postanowienia zażalenie złożyli skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 213 § 5 o.p. poprzez odmowę uzupełnienia decyzji z uwagi na to, że od decyzji nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy pouczenie powinno zawierać informacje o braku prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a organ podatkowy nie powinien faktycznie pouczać o braku prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w uzasadnieniu postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach rozpoznając zażalenie wskazało, że Prezydent Miasta J. decyzją z dnia 13 stycznia 2023 r. ustalił podatnikom wysokość podatku od nieruchomości na 2023 r. za nieruchomość położoną w J. W pouczeniu prawnym o przysługującym stronie środku odwoławczym od decyzji organu pierwszej instancji podano, iż odwołanie od zaskarżonej decyzji przysługuje do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.  Pismem z dnia 24 lutego 2023 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o uzupełnienie decyzji, gdyż uznał, że decyzja nie zawiera pouczenia co do możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wniosek nie został podpisany, a pełnomocnik skarżących nie został wezwany o uzupełnienie braków wniosku poprzez jego podpisanie. Prezydent Miasta J. postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. odmówił uzupełnienia decyzji Prezydenta Miasta J. z 13 stycznia 2023 r. co do prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do dokonania ww. czynności. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Kolegium zauważyło, że decyzja wymiarowa zawiera prawidłowe pouczenie co do środka zaskarżenia. Od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości czy podatku rolnym, od której służy odwołanie, nie służy skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji nie ma podstawy prawnej do umieszczania w decyzji informacji o tym, że od decyzji służy skarga do sądu administracyjnego. Nie ma też innego przepisu tworzącego podstawę prawną dla pouczenia o braku możliwości wniesienia skargi, w sytuacjach decyzji od których nie służy skarga do sądu administracyjnego. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 213 § 5 o.p., poprzez odmowę uzupełnienia decyzji z uwagi na to, że od decyzji nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy pouczenie powinno zawierać informację o braku prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a organ podatkowy nie powinien faktycznie pouczać o braku prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w uzasadnieniu postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem pouczenie o braku możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinno znaleźć się w decyzji, a nie w uzasadnieniu postanowienia o odmowie jej uzupełnienia. Dlatego prawidłowym rozstrzygnięciem byłoby uzupełnienie decyzji, a nie odmowa jej uzupełnienia. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od SKO kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że zgodnie z art. 213 § 1 o.p.: "strona może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach." Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania, lecz nie zawierała pouczenia, o tym czy od decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego, czy też taki środek zaskarżenia nie przysługuje. W związku z tym, wniosek o uzupełnienie decyzji był ich zdaniem zasadny. Prezydent odmówił uzupełnienia decyzji, lecz w uzasadnieniu pouczył, że skarga nie przysługuje. Takie pouczenie powinno znaleźć się w zaskarżonej decyzji, a nie w uzasadnieniu postanowienia o odmowie jej uzupełnienia. SKO powieliło błędy Prezydenta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, w toku postępowania, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 168 o.p.: § 1 Podania wnosi się na piśmie lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu podatkowego. (...) § 3 Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokółu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2018 r., sygn. II FSK 389/18 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) "dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis. Brak takiego podpisu oznacza tyle, że określona w treści podania osoba nie złożyła takiego oświadczenia". "Z art. 126 § 1 o.p., który reguluje zasadę pisemności wynika, że sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu podatkowego ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Zasada ta jest skierowana do organu podatkowego. Należy jednak zwrócić uwagę, że na podstawie art. 126 § 4 o.p. pisma kierowane do organów podatkowych mogą być sporządzane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Do opatrywania ich podpisami i pieczęciami stosuje się przepis § 1" (P. Pietrasz w: Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, komentarz do art. 168). Stosownie do art. 169 o.p.: § 1 Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. (...) § 4 Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie wniosek o uzupełnienie decyzji, nie został podpisany, a pełnomocnik skarżących nie został wezwany o uzupełnienie braków wniosku poprzez jego podpisanie. Z tych względów, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Prowadząc ponownie postępowanie organ wezwie pełnomocnika skarżących o uzupełnienie braków wniosku o uzupełnienie decyzji, poprzez jego podpisanie.