I SA/Gl 92/04
WyrokWSA w Gliwicach2004-12-16
Skład orzekający: Anna Wiciak, Beata Kalaga-Gajewska, Ewa Karpińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe może być skutecznie doręczona po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, która została doręczona po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, jest wadliwa. Zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa z upływem terminu przedawnienia, a decyzja wydana po tym terminie, mimo że formalnie wydana przed jego upływem, nie może być skutecznie wykonana, ponieważ organ podatkowy jest nią związany od chwili doręczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. Skarżąca zarzuciła m.in. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, dowolną interpretację przepisów, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał, że decyzja została doręczona po upływie terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Stwierdzono, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędziowie Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...], - stwierdza, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika E. D., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 13 § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. ( Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.).
Przedstawiając stan faktyczny podał, iż w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że strona odliczyła w rozliczeniu za grudzień 1997 r. podatek naliczony wynikający z faktury zakupu ciągnika siodłowego [...], który był przedmiotem kradzieży. Ponadto ustalono, że sprzedawca nie posiadał tytułu prawnego do własności sprzedawanego towaru, a zatem – w ocenie organów podatkowych – umowa sprzedaży omawianego towaru była obarczona wadą nieważności. W tym stanie rzeczy powołując się na § 54 ust. 4 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), pozbawiły stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego.
W skardze z dnia [...] 2004 r. skarżąca E. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciła przy tym dowolną interpretację prawa w zakresie stosowania norm prawa cywilnego do zdarzeń podlegających ocenie według norm prawa podatkowego, nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto wskazała, że skutkiem decyzji jest podwójne opodatkowanie tej samej transakcji, a nadto podniosła brak podstawy prawnej do uznania, że zawarcie umowy sprzedaży z osobą nieuprawnioną powoduje utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Końcowo zaakcentowała, iż decyzja organu odwoławczego została doręczona w dniu [...] r., a więc po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 1997 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał, że na dzień [...] 2004 r. w rozliczeniach skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług figurowała zaległość podatkowa w kwocie [...] zł.
Na rozprawie strona skarżąca nie była obecna, a pełnomocnik organu odwoławczego wnosił o oddalenie skargi i oświadczył, iż w dacie wydania decyzji zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na wstępie zaakcentować trzeba, iż zasadniczą kwestią jaką należy rozważyć jest skuteczność prawna tej decyzji w sytuacji, gdy w sprawie bezsprzeczny jest fakt, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] wydana w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r., została doręczona skarżącej w dniu [...] r., a więc po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tak więc zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r., którego termin płatności przypadał w styczniu 1998 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2003 r. Zaakcentować też trzeba, iż zbyteczna jest analiza przepisów regulujących przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, bowiem organy podatkowe nie wskazały na okoliczności powodujące ewentualne przerwanie biegu terminu przedawnienia, a w odpowiedzi na skargę wręcz wskazały, że na dzień [...] 2004 r. w rozliczeniach skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług figurowała zaległość podatkowa w kwocie [...] zł. Kwota ta stanowi równowartość zaległości podatkowej określonej zaskarżoną decyzją. Nie ulega zatem wątpliwości, iż sporne zobowiązanie za grudzień 1997 r. uległo przedawnieniu z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2003 r.
Natomiast zaskarżona decyzja orzekająca o prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji została co prawda wydana w dniu [...] r. tj. przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 1997 r., jednak jej skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu [...] r., co wynika z pocztowego potwierdzenia odbioru. Oczywistym przy tym jest, iż byt prawny decyzji rozpoczyna się dopiero z chwilą jej doręczenia, bowiem zgodnie z art. 212 ustawy – Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia.
W tym stanie faktycznym i prawnym uzasadniony jest pogląd, iż zaskarżona decyzja rozstrzygała o wysokości zobowiązania podatkowego, które wcześniej wygasło z mocy prawa. Okoliczność ta czyni zarzut skargi w przedmiocie wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia zobowiązania zasadnym. Tak więc decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd uznał, iż rozpatrzenie pozostałych zarzutów skargi stało się zbyteczne.
Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił, orzekając zarazem, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło