I SA/Gl 92/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuiszczonej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za wrzesień 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą A sp. z o.o. w B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę od nieuiszczonej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za wrzesień 2011 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten pełnomocnik Spółki skierował na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołał się również na art. 61 § 3 wspomnianej ustawy. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że Spółka działa w branży budowlanej i przed wszczęciem wobec niej postępowań kontrolnych nie miała żadnych problemów z płynnością finansową. Zaś w wyniku kontroli organów skarbowych "odwrócili się" od niej podwykonawcy i została praktycznie wyłączona z rynku robót budowlanych, wskutek czego obecnie wstrzymano wszelkie prace przy inwestycji budowy domów jednorodzinnych. Zaznaczył przy tym, że z uwagi na stopień zaawansowania tych robót sprzedaż domów jest obecnie ekonomicznie nieuzasadniona. Zdaniem pełnomocnika skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do nieodwracalnych następstw w postaci likwidacji środków służących prowadzonej działalności gospodarczej i likwidacji jej majątku. Nadto pełnomocnik skarżącej wskazał na współpracę Spółki z kontrahentem, będącym wystawcą faktur, których możliwość zaliczenia do kosztów prowadzonej działalności dotyczy zaskarżona decyzja. W jego ocenie przedmiotowy wniosek uzasadnia także długotrwałość sądowej weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięć organów podatkowych oraz grożące nieodwracalne straty w postaci likwidacji majątku Spółki. Na marginesie pełnomocnik skarżącej wskazał, że aktualną sytuację ekonomiczną Spółki przedstawia załączony do skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącej powtórzył sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: |Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast na | |podstawie art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu| |lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. | Wskazać przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09). Ponadto zaznaczyć przyjdzie, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że uzasadnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w znacznej części odnosi się do sytuacji skarżącej powstałej na skutek wszczętych postępowań kontrolnych dotyczących rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania w związku z ujęciem w nich transakcji z jednym z kontrahentów skarżącej, a skutkującej "odwróceniem się" podwykonawców. Tymczasem kwestia ta, jako niezwiązana z ewentualnymi skutkami zaskarżonej decyzji mającymi wypełniać ww. przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, nie może odnieść zamierzonego skutku. Odnosząc się do argumentacji związanej z potencjalną likwidacją majątku Spółki w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że podniesiona okoliczność nie pozwala na udzielenie ochrony tymczasowej, albowiem z akt sprawy wynika, że w tym samym dniu, w którym została wniesiona skarga, Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Niezależnie zatem od wyniku toczącego się postępowania upadłościowego przyjdzie stwierdzić, że wniosek taki oznacza, że organy Spółki, niezależnie od kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zdecydowały się na jej likwidację. Tym samym nie znajduje uzasadnienia twierdzenie pełnomocnika Spółki, że to brak wstrzymania doprowadzi do likwidacji jej majątku. Nie sposób bowiem przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji przez tut. Sąd uchroniłoby Spółkę od konieczności likwidacji jej majątku. Odnosząc się zaś sytuacji finansowej Spółki, wskazanej na marginesie, a odsyłającej do dokumentów złożonych w postępowaniu o udzielenie prawa pomocy zauważyć należy, że udzielenie ochrony tymczasowej nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12). Tymczasem z załączonych do wniosku o prawo pomocy dokumentów wynika, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Spółki obejmowało ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach skarżącej, przy czym w przypadku dwóch nieruchomości gruntowych oraz lokalu stanowiącego odrębną własność Spółki, hipoteki te ustanowiono bądź tylko w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 29 lipca 2017 r. dotyczące należności z tytułu podatku od towarów i usług, bądź też w oparciu o te zarządzenia zabezpieczenia oraz w związku z wydanym dopiero w dniu 7 grudnia 2017 r. zarządzeniem zabezpieczenia dotyczącym należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Jedynie w przypadku jednej nieruchomości gruntowej nastąpił wpis hipoteki przymusowej w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia dotyczące należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. W odniesieniu do samochodów stanowiących majątek Spółki również podstawą do dokonania wpisów do rejestrów zastawów skarbowych były zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, jak i podatku dochodowego od osób prawnych. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie odniosłoby skutku, albowiem majątek Spółki wskazany w oświadczeniu objęty jest (poza jedną działką) postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym należności innych niż objętych zaskarżoną decyzją. Jednocześnie Sąd miał na uwadze również i to, że Spółka pomimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na skutek utrzymania w mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2018 r. prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 7 maja 2018 r. ostatecznie uiściła wpis w nn. sprawie (oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 93/18) niezależnie od braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji.