I SA/Gl 94/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Madej (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej z dnia 11 lutego 2013 r. o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. p o s t a n a w i a odrzucić wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. oddalono skargę w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 14 maja 2012 r. stwierdzono prawomocność tego orzeczenia, gdyż żadna ze stron nie złożyła od niego skargi kasacyjnej. W pismach z dnia 23 lipca 2012 r., nadanych dnia 30 lipca 2012 r., skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. oraz o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Ów ostatni wniosek został oddalony postanowieniem z dnia 10 września 2012 r., natomiast zażalenie skarżącej na to postanowienie odrzucone postanowieniem z dnia 8 października 2012 r. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 476/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił kolejne zażalenie strony – na postanowienie z dnia 8 października 2012 r. W konsekwencji postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2013 r., przyjmując, że wniosek ów został złożony po terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 10 kwietnia 2012 r. Pismem z dnia 11 lutego 2013 r., nadanym w dniu następnym, skarżąca złożyła zażalenie na postanowienia z dnia 28 stycznia 2013 r., w jego ramach wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu nawiązała jednak do okoliczności związanych z uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 10 września 2012 r. Utrzymywała w szczególności, iż dowiedziała się o tym fakcie dopiero z uzasadnienia postanowienia z dnia 8 października 2012 r., którym to zażalenie odrzucono, gdyż ze względu na jej zły stan zdrowia zażalenie nadała osoba trzecia. W związku z tym, po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie z dnia 28 stycznia 2013 r., co nastąpiło postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II GZ 204/13, Sąd wezwał skarżącą do sprecyzowania w terminie 7 dni, czy wniosek zawarty w tym zażaleniu stanowi kolejny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r., zgodnie ze sposobem, w jaki zatytułowała go skarżąca, ewentualnie wniosek o zmianę postanowienia z dnia 10 września 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r., czy też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 10 września 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r., jak wynika to z uzasadnienia wniosku z dnia 11 lutego 2013 r. Wezwanie opatrzono rygorem przyjęcia, że wniosek ten, stosownie do jego tytułu, jest kolejnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. Wezwane zostało doręczone w dniu 5 lipca 2013 r., lecz skarżąca na nie nie odpowiedziała. Tym samym zgodnie ze wspomnianym rygorem zarządzeniem z dnia 31 lipca 2013 r. przyjęto, że skarżąca w ramach pisma z dnia 11 lutego 2013 r. po raz kolejny wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że kwalifikacja wniosku o przywrócenie terminu zawartego w zażaleniu z dnia 11 lutego 2013 r. nastręcza trudności. Skarżąca wnosi bowiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, podczas gdy w uzasadnieniu pisma próbuje usprawiedliwić brak winy w uchybieniu innego terminu, do wniesienia zażalenia na postanowienie na postanowienie z dnia 10 września 2012 r. Sąd próbował rozstrzygnąć te wątpliwości, kierując wezwanie do strony, lecz nie zostało ono wykonane. Dlatego zgodnie z rygorem wskazanym w wezwaniu przyjął interpretację najbardziej odpowiadającą jej intencjom wynikającym z osnowy jej wniosku, czyli tej jego części, która poświecona jest wyrażeniu żądania. Uznał zatem, że skarżąca domaga się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym kontekście odnotować należy, że postanowieniem z dnia 10 września 2012 r. oddalono już poprzedni taki wniosek oraz że orzeczenie to stało się prawomocne, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego wyżej postanowienia z dnia 7 maja 2013 r. Oczywiście, fakt ten nie stoi na przeszkodzie złożeniu ponownego wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek ów podlegać musi jednak odrębnej ocenie tak co do warunków jego dopuszczalności, jak i ewentualnie okoliczności mających go uzasadniać, których zresztą skarżąca w kolejnym wniosku nie wskazała. Przypomnieć zatem trzeba, że stosownie do art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Niewątpliwie w niniejszej sprawie termin ów nie został zachowany. Czynności, dla której termin ten był zakreślony, skarżąca dokonała w dniu 30 lipca 2012 r. – wtedy wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. oraz złożyła pierwszy wniosek o przywrócenie terminu. Najdalej więc w tym dniu przyczyna uchybienia musiała ustać, natomiast rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu został nadany w dniu 12 lutego 2013 r. Zaznaczyć należy również, że termin, którego przywrócenia skarżąca się domaga, upłynął 10 kwietnia 2012 r., co stwierdzono prawomocnym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. Tymczasem w myśl art. 87 § 5 P.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Możliwość przywrócenia uchybionego terminu została więc ograniczona rocznym terminem liczonym od dnia uchybionego terminu (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 259/12, LEX nr 1145176). Odstępstwo od tej zasady może nastąpić tylko "w przypadkach wyjątkowych". Innymi słowy, muszą wystąpić nadzwyczajne okoliczności, które wykluczyły złożenie wniosku w normalnym terminie i jednocześnie uzasadniają przywrócenie terminu i co za tym idzie destabilizację sytuacji procesowej ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, LEX nr 1120780). Niewątpliwie ocena, czy tego rodzaju względy zachodzą, wymaga przyjęcia co najmniej tak surowych kryteriów, jak te, które uzasadniałyby przywrócenie terminu zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., tj. ocenę, iż wnioskodawca uchybił terminowi bez swojej winy. Należy więc ustalić, czy strona, mimo zachowania najwyższej staranności procesowej, istotnie nie była w stanie z obiektywnych, nieprzezwyciężalnych powodów wcześniej złożyć wniosku o w tym zakresie. Bezsprzecznie takie powody w sprawie nie wystąpiły, jeżeli zważyć, że skarżąca składała już wcześniej wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, który została oddalony prawomocnym postanowieniem z dnia 10 września 2012 r. Ponowny wniosek w rozpatrywanym zakresie jest zatem nie tylko spóźniony, ale i niedopuszczalny, a taki wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 88 P.p.s.a.