I SA/Gl 950/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji p o s t a n a w i a wniosek oddalić W skardze z dnia 26 września 2008 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] wydaną w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności A. P. jako członka zarządu spółki akcyjnej A za jej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) z tytułu naliczonego, pobranego a nie odprowadzonego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń ze stosunku pracy za m-ce styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień i październik 2002 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 116 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez złamanie zakazu retroakcji, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 w zw. z art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania mimo braku ku temu stosownej podstawy prawnej, wniósł o jej uchylenie oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący powołał się na podeszły wiek, trudności zdrowotne oraz okoliczność dokonania już zajęcia z otrzymywanej emerytury w trybie postępowania egzekucyjnego. Podkreślił też, iż nie posiada żadnego majątku, a na jego utrzymaniu pozostaje 10 letni syn i jego niepracująca matka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) [dalej: p.p.s.a.], po przekazaniu sądowi skargi sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem niemającym zastosowania w tej sprawie). Analiza ustawowych przesłanek wymaganych dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na tle okoliczności faktycznych, jakie zaistniały w niniejszej sprawie, oraz ich ocena prawna prowadzą do wniosku, że nie istnieją w rozpatrywanej sprawie podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wynika z treści uzasadnienia skargi, rozpatrywany wniosek umotywowany został w głównej mierze merytoryczną wadliwością samej decyzji, która stała się przedmiotem skargi. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że w aktualnym stanie prawnym tego rodzaju przesłanka nie może stanowić skutecznej podstawy uwzględnienia wniosku, bowiem przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i nie wymienia wśród nich jego wadliwości. Zatem rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (post. NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M,Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 61 p.p.s.a.], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61, to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. II OZ 184/05 niepubl.). Podkreślić też trzeba, iż przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są też identyczne z tymi, które stanowiły podstawę do przyznania prawa pomocy (post. NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., FZ 38/04, niepubl.). A zatem warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Najdobitniej wyraził to NSA w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Przy czym jako akceptowalne uzasadnienie należy rozumieć wywód przywołujący konkretne twierdzenia oraz zawierający precyzyjne wskazanie dowodów na ich poparcie. W niniejszej sprawie na uzasadnienie wniosku powołano okoliczności podeszłego wieku, trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego utrzymywania syna i konkubiny, braku majątku i zajęcia otrzymywanych świadczeń emerytalnych w drodze postępowania egzekucyjnego. Te jednakże argumenty nie mogą uzasadniać przychylenia się do wniosku. Pierwsza grupa argumentów dotycząca sytuacji osobistej i zdrowotnej nie wyczerpuje ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Odnosząc się natomiast do drugiej grupy argumentów zauważyć należy, iż także nie uzasadniają one możliwości spowodowania powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, iż choć dla zainicjowania samego postępowania incydentalnego dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji niezbędny jest wniosek strony, to przy jego rozpatrywaniu należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności w nim podniesione, a ponadto także te, które wynikają z całości akt sprawy. Zarazem z uwagi na ich nieostry charakter konieczna jest ich indywidualizacja w odniesieniu do stanu faktycznego konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Analiza treści wniosku, akt administracyjnych oraz materiału zebranego w postępowaniu sądowym nakazuje przyjąć, że żadna z określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek – w ich rozumieniu przedstawionym powyżej – nie może być uznana za spełnioną. Jak strona sama wskazała w skardze i powtórzyła w druku PPF nie posiada żadnego majątku z którego mogłaby być prowadzona egzekucja administracyjna. Zaś otrzymywane świadczenie emerytalne jest już obciążone do kwoty [...] zł potrąceniami w trybie bezegzekucyjnym na podstawie złożonego przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz potrąceniami należności niealimentacyjnych na podstawie zajęć egzekucyjnych dokonywanych przez komornika sądowego. Przyjąć więc należy, iż w zaistniałej sytuacji obecnie brak jest możliwości wykonania zaskarżonej decyzji, co powoduje iż tym samym nie można mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Te sytuacje musiałyby być bowiem następstwem wykonania zaskarżonej decyzji, co – jak wynika z materiału dowodowego zebranego w aktach sądowych w postępowaniu wpadkowym dotyczącym przyznania prawa pomocy nie ma miejsca. Końcowo zauważyć należy, iż ewentualne uchylenie zaskarżonego aktu wskutek jego sądowej kontroli powoduje z kolei obowiązek organów podatkowych zwrotu ściągniętych należności z ewentualnym oprocentowaniem w sytuacji gdyby takowe ściągnięcie miało miejsce. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.