I SA/Gl 968/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w S. na postanowienie Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia podatku od towarów i usług za październik 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. A Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach (dalej: organ) z [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia podatku od towarów i usług za październik 2017 r. 2. Stan sprawy. 2.1. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach, działając jako organ podatkowy pierwszej instancji, decyzją z [...] r., określił skarżącej: - kwotę różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685, ze zm. –u.p.t.u.). stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości [...] zł, - kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., wykazaną w fakturach wystawionych w październiku 2017 r. w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c pkt 2 u.p.t.u. w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie ustalono, że organ pierwszej instancji wysłał decyzję podatkową z dnia [...] r., na wskazany w pełnomocnictwie PPS-1 adres elektroniczny pełnomocnika na platformie ePUAP. Przedmiotowa decyzja została odebrana przez pełnomocnika w dniu [...] r. W związku z powyższymi ustaleniami termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 21 grudnia 2020 r. Pełnomocnik strony złożył odwołanie poprzez platformę ePUAP. Z treści Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) dla ww. dokumentu jednoznacznie wynika, że przedmiotowe odwołanie zostało sporządzone i nadane w dniu 22 grudnia 2020 r. Dodatkowo w tym samym dniu, tj. 22 grudnia 2020 r, pełnomocnik złożył drugi dokument pod nazwą: "Uzupełnienie odwołania" pełnomocnik nadesłał pismami z dnia 28 grudnia 2020 r. oraz z dnia 28 stycznia 2021 r. załączniki do odwołania. W związku z powyższym organ wydał w dniu 22 lutego 2021 r. postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. W dniu 12 marca 2021 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wraz z ww. wnioskiem pełnomocnik strony złożył ponownie odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] r. Po analizie akt sprawy organ w dniu [...] r. wydał postanowienie, w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 2.2. Postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawi z kolei stwierdził, że ponownie wniesione odwołanie jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu wskazał, że z treści art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm. - o.p.) wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Użycie przez ustawodawcę wyrażenia "stwierdza" oznacza, że w każdym przypadku wniesienia odwołania po ustawowym terminie organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie. Niedopuszczalność odwołania to taka sytuacja, w której obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego. Prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia takiego postępowania w stosunku do decyzji ostatecznej, gdy organ już uprzednio stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i terminu tego, o co wnosiła strona, nie przywrócił. Taki stan zamyka drogę do skutecznego wniesienia ponownego odwołania. 3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucono mu naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 228 o.p. w związku z art. 162 § 1 o.p. oraz z art. 163 § 2 o.p. - poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia, niedopuszczalności odwołania pomimo, że podatnik ze swojej winy nie złożył w terminie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r., a ponadto gdy niezłożenie w terminie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn technicznych i zewnętrznych związanych z awarią komputera pełnomocnika podatnika oraz jednocześnie w związku z brakiem prawidłowego funkcjonowania systemu ePUAP, co uniemożliwiło pełnomocnikowi podatnika w momencie nadania odwołania ustalenia daty otrzymania decyzji z [...]r. i wysłania odwołania w terminie. Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci: - potwierdzenia "Zgłoszenia reklamacji" z dnia 25 maja 2021 r. na okoliczność treści oraz potwierdzenie faktu nieprawidłowego funkcjonowania systemu ePUAP, - zrzutu z ekranu komputera pełnomocnika podatnika (z maja 2021 r.), - zrzutu z ekranu komputera pełnomocnika podatnika (z czerwca 2021r.), - mail z dnia 8 lutego 2021r. do ŚUCS w Katowicach do B.G. ze skanem potwierdzenia złożenia odwołania i jej uzupełnienia - na okoliczność treści oraz potwierdzenie faktu nieprawidłowego funkcjonowania systemu ePUAP w dniu wysyłki odwołania i jego uzupełnienia. W uzasadnieniu skargi wskazano na okoliczności świadczące o braku winy pełnomocnika strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Na koniec podano, że wobec niewyczerpania przez stronę środków zaskarżenia w zakresie odmowy przywrócenia terminu, stwierdzenie niedopuszczalności odwołania było przedwczesne i niezasadne. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4. Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 228 § 1 pkt 2 o.p. 5. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie stanowi jeden ze środków prawnych, który umożliwia weryfikację decyzji podatkowych. To formuła przewidziana w postępowaniu podatkowym, dająca uprawnienie podatnikowi do żądania zmiany lub uchylenia aktów (decyzji) nieostatecznych, które weszły do obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja) jest nieostateczny tak długo, jak długo nie upłynie termin do jego zaskarżenia w postępowaniu instancyjnym (o ile zaskarżenie w takie przewiduje ustawa) poprzez wniesienie odwołania lub zażalenia. Przenosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać trzeba, że od wymienionej powyżej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., strona wniosła odwołanie, które wniesione zostało jednak z uchybieniem terminu, co organ stwierdził postanowieniem z [...] r. W dalszej kolejności strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zgodnie albowiem z treścią art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast w myśl § 2 tego przepisu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Tym samym dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: (1) uchybienie terminowi; (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Zatem jednocześnie z podaniem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przykładowo łącznie z podaniem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - należy złożyć odwołanie. Niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p., stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę - na podstawie art. 169 § 1 o.p. - do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., II FPS 9/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, s. 65). Zatem złożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia jest jego wymogiem formalnym, od dopełnienia którego zależy przyjęcie wniosku o przywrócenie terminu do merytorycznego rozpoznania. Nie jest to zatem ponownie złożone odwołanie, z zakresie którego można rozstrzygać na mocy art. 228 o.p. o jego niedopuszczalności. Nadto zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Powszechnie przyjmuje się, że niedopuszczalność może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Do przyczyn niedopuszczalności o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji (np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, a także nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ naruszył art. 228 § 1 pkt 1 o.p., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Organ odwoławczy wadliwie bowiem stwierdził niedopuszczalność odwołania, które nie zostało wniesione ponownie, lecz stanowiło niezbędny element wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bez którego nie doszło do jego merytorycznego rozpoznania. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie. 7. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis w wysokości (100 zł), kwota (480 zł) tytułem wynagrodzenie pełnomocnika obliczona na podstawie § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687) oraz kwota (17 zł) tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.