I SA/Gl 979/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia oddalić wniosek W dniu [...] 2010 r. doręczono skarżącemu odpis zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 września 2010 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Natomiast w dniu [...] 2010 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając swe żądanie wskazał, iż zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwiema małoletnimi córkami, nie posiada żadnego majątku, a źródło utrzymania jego i jego rodziny stanowią dochody uzyskiwane przezeń [[...] zł brutto tytułem umowy zlecenia] oraz przez jego małżonkę [[...] zł brutto tytułem wynagrodzenia za pracę]. Do powyższego wniosku zostały załączone: kopia wspomnianej umowy zlecenia zawartej ze skarżącym na okres od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2010 r. i określającej wyżej wskazaną kwotę wynagrodzenia, oraz zaświadczenie z dnia [...] 2010 r. o zarobkach jego małżonki wskazujące czas zatrudnienia [do dnia [...] 2010 r.] i średnie miesięczne wynagrodzenie za okres trzech ostatnich miesięcy od dnia jego wystawienia w wysokości [...] zł brutto. Następnie skarżący został wezwany przez referendarza sądowego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych w powyższym wniosku poprzez: 1) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez niego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym [nadesłanie w tym celu odpisu aktualnej umowy, na podstawie której obecnie wykonuje prace zlecone, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy]; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, a w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte – przedstawienie potwierdzającego ten fakt zaświadczenia wystawionego przez bank, informującego o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 3) nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez niego, jego małżonkę (lub ich wspólnego zeznania) oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym; 4) złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez niego w M. przy ul. [...] pod firmą "A" W. K. i poparcie ich stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – zaświadczeniem potwierdzającym ten fakt oraz odpisem ostatnio sporządzonej ewidencji środków trwałych z jednoczesnym wskazaniem dalszych losów tych, które zostały w niej wymienione; w razie kontynuowania działalności – zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami dokumentów dotyczących działalności takich jak: deklaracje na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, ewidencja środków trwałych posiadanych w ramach jego działalności gospodarczej oraz dokumentacja rachunkowa za ów okres (ewidencja przychodów, podatkowa księga przychodów i rozchodów itp.) 5) złożenie wyjaśnień, na podstawie jakiego tytułu prawnego korzysta z lokalu wskazanego w skardze jako jego adres zamieszkania, oraz do kogo należy lokal wyżej wymieniony jako miejsce prowadzonej działalności gospodarczej, jak również poparcie ich – także w przypadku ewentualnej utraty tytułu prawnego do któregoś z wymienionych lokali – stosowną dokumentacją w postaci np. odpisów z ksiąg wieczystych, umów najmu, umów sprzedaży. 6) udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to wysłano skarżącemu w dniu [...] 2010 r. z pouczeniem, iż niezastosowanie się do niego w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Na skutek nie zastania adresata, przesyłkę tę pozostawiono w placówce Urzędu Pocztowego C., a na drzwiach adresata w dniu [...] 2010 r. [i powtórnie - w dniu [...] 2010 r.] umieszczono o tym zawiadomienie. Następnie zwrócono ją nadawcy z adnotacją, iż nie została podjęta w terminie. Skarżący nie ustosunkował się do powyższego wezwania. W dniu 19 listopada 2010 r. doręczono mu odpis postanowienia z dnia 15 listopada 2010 r., którym referendarz sądowy odmówił uwzględnienia jego żądania. We wniesionym w dniu 26 listopada 2010 r. sprzeciwie od tego postanowienia skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia wezwania z dnia 7 października 2010 r., stwierdzając, iż "w rozpatrywanej sprawie nie zostały zachowane warunki do uznania, że [nastąpiło ono] w trybie art. 44 KPA". Jego zdaniem "ażeby doręczenie można było uznać za skuteczne istnieć muszą niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa", tymczasem "w aktach sprawy brak jest (...) zwrotnego potwierdzenia odbioru z którego wynikałaby informacje doręczyciela o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza), o pozostawieniu listu w Urzędzie Pocztowym i możliwości jego odbioru". Do tego pisma nie zostały załączone żadne dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w dalszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, o co wniósł skarżący, stanowi prawo pomocy w zakresie całkowitym, którego przyznanie następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza ostatnio powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która o to wnosi [zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 171/09, Lex nr 552205; z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 430/08, Lex nr 565698; z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 322/08, Lex nr 479084]. Oznacza to, iż wnioskodawca winien podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności uwzględnienia jego żądania [zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 394/08, Lex nr 565703]. Obejmuje to także wykonywanie wezwań do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, które zgodnie z art. 255 p.p.s.a. kieruje się do strony, jeżeli oświadczenia w nim zawarte okażą się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Odnosząc powyższą regulację do sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał zasadności przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oświadczenia zawarte w rozpoznawanym wniosku, jak również złożone na ich poparcie dokumenty są bowiem niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych: przedstawiają one wszak jej wycinek, pozostawiając wątpliwości przede wszystkim w zakresie, o którego uzupełnienie skarżący został bez skutku wezwany przez referendarza sądowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż wbrew twierdzeniu strony wezwanie to należy uznać za doręczone. Podstawę tej kwalifikacji stanowi art. 73 p.p.s.a., który reguluje kwestię doręczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej ani bezpośrednio, o czym stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni [art. 73 § 1 p.p.s.a.]. W oddawczej skrzynce pocztowej [a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe] umieszcza się zaś zawiadomienie o złożeniu tego pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym terminie siedmiodniowym, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu tegoż [art. 73 §§ 2 i 3 p.p.s.a.]. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej [art. 73 § 4 p.p.s.a.]. Dołączona do akt sprawy przesyłka z dnia 7 października 2010 r. została opatrzona adnotacjami doręczyciela, które nie pozostawiają wątpliwości, co do wykonania powyższych czynności. Zgodnie z nimi, jak już wspominano, na skutek nie zastania adresata, przesyłkę tę pozostawiono w placówce Urzędu Pocztowego C. , a na drzwiach adresata w dniu [...] 2010 r. [i powtórnie - w dniu [...] 2010 r.] umieszczono o tym zawiadomienie. Następnie zwrócono ją nadawcy z adnotacją, iż nie została podjęta w terminie. W konsekwencji uznać należy, iż jej doręczenie nastąpiło w dniu [...] 2010 r., a to oznacza, iż siedmiodniowy termin do wykonania powyższego wezwania upłynął skarżącemu w dniu [...] 2010 r. [[...]]. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.