I SA/Gl 985/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-04-20
Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Paweł Kornacki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez Pocztę Polską S.A. może stanowić podstawę do uznania zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV, jeśli zobowiązany twierdzi, że wyrejestrował odbiornik w latach dziewięćdziesiątych, ale nie posiada dowodu tego wyrejestrowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest wystarczającą podstawą do uznania zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV. Ciężar udowodnienia skutecznego wyrejestrowania odbiornika spoczywa na zobowiązanym, a brak takiego dowodu, w połączeniu z faktem zarejestrowania odbiornika i otrzymywania wezwań do zapłaty, pozwala na wszczęcie postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. M. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznające zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Skarżący podnosił, że nie został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co w jego ocenie oznacza, że wyrejestrowanie odbiornika w latach dziewięćdziesiątych jest skuteczne i nie istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych RTV. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego oraz na skuteczne wysłanie zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki,, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel, organ) postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...]) działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, dalej ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., K.p.a.) w związku z art. 144 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia J. M. (dalej jako zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. (Nr [...] ) wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty zobowiązanego w sprawie postępowania egzekucyjnego uznano za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor COF stwierdził, że wniesione zażalenie nie może zostać uwzględnione bowiem podnoszone w nim zarzuty nie są zasadne. Prowadzone przez wierzyciela postępowanie wywołane zarzutami doprowadziło do zebrania całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i rozpatrzenia go zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. Wierzyciel w sposób wnikliwy i całościowy rozpatrzył wniesiony przez stronę zarzut dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych (od numeru [...] do numeru [...] z dnia [...] r., uznając zarzut za niezasadny.
Dyrektor COF podkreślił, że organ stwierdza, istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej wskazując, że strona dokonała rejestracji odbiorników rtv, a rejestracja jest prawnie skuteczna, czego zobowiązany nie negował, albowiem sam podkreślał, że dopiero od 1990 roku nie używał odbiornika telewizyjnego.
Organ wskazał, że podnoszona przez stronę okoliczność rzekomego wyrejestrowania odbiorników nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym, znajdującym się w posiadaniu organu, nie została ona również udowodniona przez zobowiązanego.
W ocenie Dyrektora COF organ l instancji rozpatrując zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku prawidłowo uznał roszczenia za nieuzasadnione podkreślając, że zobowiązany nie wykazał, iż w latach dziewięćdziesiątych nie ciążył na Nim obowiązek opłat abonamentowych oraz nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność podnoszonych zarzutów. Zdaniem organu z uwagi na powyższe należało uznać, że obowiązek nie wygasł, ponieważ odbiorników nigdy nie wyrejestrowano.
Podkreślono również, iż w zaskarżonym postanowieniu zobowiązany został poinformowany, że obowiązek rejestracji odbiorników rtv, a następnie opłacania abonamentu rtv wynika z mocy przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania, które może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń rtv.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podkreślił, że na mocy powołanych przepisów to wierzyciel jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co jednak nie oznacza, iż strona jest zwolniona z współdziałania i wyjaśniania okoliczności faktycznych sprawy w szczególności tych z których wywodzi dla siebie korzystne skutki. Organ wskazał, że na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym udowodnienie dokonania faktu wyrejestrowania odbiorników rtv leży po stronie zobowiązanego. Organ odwołał się przy tym do tezy wyroku z dnia 11 lipca 2002 r. sygn. akt SA/Po 788/00 (Biul.Skarb.2002, Nr 6, s. 25), w której NSA stwierdził, iż "Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Ogólna reguła dowodowa z art. 6 K.C., która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi i z danego faktu skutki prawne."
Dyrektor COF stwierdził, że powyższa argumentacja znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 15 października 2014 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt. I SA/Gl 697/14) gdzie Sąd stwierdził, iż zarejestrowanie odbiornika, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy o obowiązku uiszczania opłat za jego używanie - ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, dalej też ustawa abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Zdaniem organu zarejestrowanie odbiorników rtv, czego zobowiązany nie negował oraz nieprzedstawienie dokumentu świadczącego o dopełnieniu przez Niego obowiązku wyrejestrowania odbiorników rtv, stanowi wystarczającą przesłankę obowiązku uiszczenia opłat za używanie odbiorników rtv, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Podkreślono, że do dnia wydania niniejszego postanowienia wierzyciel nie odnotował na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] wyrejestrowania odbiorników rtv. Wierzyciel stwierdził, że niedokonanie wymaganych formalności wyrejestrowania odbiorników rtv, a w konsekwencji nieuregulowanie istniejącego zobowiązania, było bezpośrednią przyczyną do żądania wykonania zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej, tj. z nakazu art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia według uregulowań tej ustawy i przekazanie do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R., w dniu 3 lutego 2014 r. przedmiotowych tytułów wykonawczych.
W kwestii zarzutu braku powiadomienia zobowiązanego przez Pocztę Polską S.A. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wierzyciel w pierwszej kolejności wyjaśniał, że na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych oraz w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., zmieniające zasady rejestracji odbiorników Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do dnia 13 grudnia 2008 r.), na podstawie jego § 5 ust. 2, do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych.
Podkreślono, że wierzyciel szczegółowe wyjaśnienia w zakresie nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych, przedstawił zobowiązanemu w zaskarżonym postanowieniu.
Zaakcentowano, że powiadomienie zobowiązanego zostało dokonane w wymaganym terminie, a zatem strona jest nadal zarejestrowanym abonentem. Zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia wskazanego wyżej dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Nie oznacza to jednak, iż w niniejszej sprawie nie ma dowodu zarejestrowania odbiornika przez stronę, takim bowiem dowodem obecnie jedynym i wyłącznym w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia, do których zobowiązany należy, jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników, stanowiące dowód w niniejszej sprawie.
W ocenie Dyrektora COF postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalają w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, że obowiązek co do należności objętych tytułami wykonawczymi istnieje, bowiem zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiowo-telewizyjnych, został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, a samo zawiadomienie zostało przesłane w dniu 16 maja 2008 r.
Zdaniem Dyrektora COF w świetle treści § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych za w całości chybiony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przepisów zawartych w art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) przez Pocztę Polska S.A. poprzez brak jak należy rozumieć zastosowania tych przepisów, przy powiadamianiu użytkowników o nadaniu im indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podkreślał, że rozporządzenie wyraźnie normowało sposób wykonania przez Pocztę obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników poprzez nadanie ich z urzędu i jedynie przesłanie zawiadomienia. Jest to więc tryb swoisty, inny niż przyjęty w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. W przypadku nadawania indywidualnych numerów identyfikacyjnych Poczta Polska S.A. nie była zobowiązana ani też uprawniona do wydawania decyzji administracyjnych. Poczta Polska SA. była wyłącznie zobowiązana do dokonania technicznej operacji nadania indywidualnych numerów, poprzez przeniesienie dotychczasowych abonentów legitymujących się imiennymi książeczkami do systemu informatycznego generującego indywidualne numery i do powiadomienia o fakcie nadania indywidualnego numeru. W ocenie organu potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt l SA/GI 518/14.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podkreślał, że przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Stosownie natomiast do brzmienia przepisu art. 7 ust. 3 ww. ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.
Zdaniem organu z przedstawionych regulacji wynika, że obowiązek rejestracji odbiorników rtv, a następnie opłacania abonamentu rtv rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Powyższe powoduje, że twierdzenie strony, iż niepowiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oznacza, że wyrejestrowanie przez zobowiązanego odbiornika w latach dziewięćdziesiątych jest skuteczne, a odbiornik nie został zarejestrowany w trybie § 5 ust. 2 powołanego Rozporządzenia, pozostaje bezzasadne. Wierzyciel podkreślał, że w sytuacji rzekomego nieotrzymania przedmiotowego zawiadomienia użytkownik dbający o swoje interesy winien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. Nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia użytkownika odbiorników do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, w sytuacji kiedy nie dokonał abonent ich wyrejestrowania, a rozpatrywana sprawa takiej sytuacji dotyczy.
Wyjaśniono, że Poczta Polska przechowuje w systemie informatycznym dane pozwalające na wydruk duplikatu Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych będącego użytkownikiem odbiorników zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej, który został przekazany zobowiązanemu zaskarżonym postanowieniem.
Wskazano również, iż w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel nie uznając zarzutu dotyczącego nieistnienia egzekwowanego obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych działał w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym nie naruszając art. 7 K.p.a, gdyż wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników rtv, wnoszenia opłat za abonament rtv oraz zgłaszanie w urzędzie operatora wyznaczonego zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta.
W skardze na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] r. J. M. (dalej jako skarżący) wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia zarzucał, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa tj. § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podkreślał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa albowiem operator publiczny, w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2013 r. Prawo pocztowe, nie spełnił w sprawie, która jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia niewątpliwej i jednoznacznej dyspozycji przepisów § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Operator publiczny z urzędu nadając indywidualny numer identyfikacyjny skarżącemu jako posiadaczowi imiennej książeczki, o jakiej mowa ust. 1 § 5 powołanego Rozporządzenia nie powiadomił skarżącego o nadaniu tego numeru i nie przesłał zawiadomienia określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia ani też w inny sposób nie powiadomił skarżącego o nadaniu numeru.
Strona akcentowała, że podnoszone w zaskarżonym postanowieniu jak również postanowieniu utrzymanym w mocy kwestie na okoliczność rzekomego powiadomienia skarżącego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w posiadaniu organu, co potwierdza fakt, że pomimo wielokrotnie powtarzanej przez kilka lat prośby skarżącego, organ nie przesłał żadnego dowodu powiadomienia skarżącego o nadaniu przedmiotowego numeru.
Autor skargi w dalszej jej części wywodził, że zarejestrowany przez skarżącego w latach siedemdziesiątych odbiornik telewizyjny w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej, wobec faktu że od lat dziewięćdziesiątych nie posiadał i nie używał odbiornika, wyrejestrował posiadany i użytkowany w latach 1970-1990 w placówce Poczty Polskiej w R. przy ul. [...] . Z powodu upływu długiego okresu czasu skarżący nie dysponuje i w latach 2007-2012 nie dysponował dowodem wyrejestrowania odbiornika, którego mógłby przedłożyć Poczcie Polskiej S.A. w związku z przesłanymi w latach 2007-2012 zawiadomieniami dotyczącymi opłat z tytułu abonamentu rtv. W odpowiedzi na pisma Poczty Polskiej S.A skarżący zwracał się z prośbą o przesłanie jakiegokolwiek dowodu powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego co miało dla skarżącego, ze względu na wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego, istotne znaczenie istnienia lub nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty z tytułu abonamentu rtv.
Skarżący podkreślał, że do powiadomienia Go o nadaniu numeru o jakim mowa wyżej Poczta Polska S.A w sposób jednoznaczny i niewątpliwy była zobowiązana dyspozycją przepisów § 5 ust. 2 Rozporządzenia, co w przypadku wyrejestrowania w latach dziewięćdziesiątych odbiornika telewizyjnego i nie odnotowania tego faktu przez Pocztę Polską S.A oraz nie posiadania przez skarżącego dowodu potwierdzającego ten fakt miało istotny wpływ na istnienie lub nieistnienia obowiązku uiszczenia opłat z tytułu abonamentu rtv i w przypadku istnienia takiego obowiązku co potwierdzałoby zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, skutkowałoby podjęciem przez skarżącego odpowiednich czynności dla skutecznego wyrejestrowania odbiornika. W przypadku powiadomienia skarżącego przez Pocztę Polską S. A o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w określonym wyżej powołanym rozporządzeniem terminie tj. do 13 grudnia 2008 r. oznaczałoby, że odbiornik telewizyjny nie został zgodnie ze zgłoszeniem skarżącego w latach 1990-tych wyrejestrowany i niezależnie od przyczyny, "po stronie lub Poczty Polskiej S.A", już w 2008 r. skarżący ponowiłby czynności niezbędne do skutecznego wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego zarejestrowanego w latach 1970-tych, a którego od lat 1990-tych skarżący nie używał i nie posiadał.
Zdaniem skarżącego niepowiadomienie Go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oznaczało, że wyrejestrowanie przez skarżącego odbiornika w latach 1990-tych jest skuteczne i odbiornik nie został zarejestrowany w trybie określonym w § 5 ust. 2 wyżej powołanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., który w sposób wyraźny i jednoznaczny stanowi, że rejestracja odbiorników, dla których do dnia wejścia w życie rozporządzenia dowód zarejestrowania odbiornika stanowi w formie imiennej książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiornika, winna jednocześnie spełniać warunek nadania, przez operatora publicznego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, indywidualnego numeru identyfikacyjnego i o nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, co zresztą w sposób pełny i jednoznaczny przywołane jest w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podkreślał, że oczywiście błędną, a wręcz żenującą dla firmy wyspecjalizowanej w przesyłkach jaką jest Poczta Polska S.A. jest stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia "że przedmiotowe rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia". Skarżący podnosił, że przedmiotowe rozporządzenie posługuje się pojęciem "...powiadamia użytkownika..." k.c. co według słownika języka polskiego oznacza przekazuje wiadomość użytkownikowi o nadaniu numeru.
Autor skargi wywodził, że powołane przepisy § 5 ust. 2 rozporządzenia w sposób jednoznaczny stanowią: "O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia" k.c. Tak więc zarejestrowanie odbiornika w trybie o jakim mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia wymagało nie tylko nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego ale jednocześnie o nadaniu numeru powiadomienia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zdaniem skarżącego, wobec faktu nie powiadomienia Go o nadaniu numeru identyfikacyjnego w ustalonym w prawie terminie, od dnia 13 grudnia 2008 r. w świetle prawa i stanu faktycznego nie był On i nie jest posiadaczem zarejestrowanego odbiornika, gdyż Poczta Polska S.A nie dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego zgodnie z obowiązującym prawem - wyżej powołanym rozporządzeniem i zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2008 r. o opłatach abonamentowych nie istnieje obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej za odbiornik telewizyjny, którego skarżący nie używa i nie posiada od lat 1990-tych i w tych latach dokonał jego wyrejestrowania, bowiem zgodnie z wyżej powołanym art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie z dnia 21 września 2015 r. skarżący odnosząc się do stanowiska Dyrektora COF zawartego w odpowiedzi na skargę podtrzymał zawarte w niej stanowisko. Skarżący podkreślał, że swoją skargę opiera wyłącznie na tym, iż zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym w okresie od 13 grudnia 2008 r. do dnia 16 września 2015 r. nie posiadał i nie posiada zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego oraz na fakcie braku powiadomienia Go o nadaniu z urzędu numeru ewidencyjnego co oznacza naruszenie dyspozycji § 5 ust. 2 Rozporządzenia. Skarżący wskazywał na sprzeczności w twierdzeniach organu oraz podkreślał, że podany sposób powiadomienia za pomocą zwykłej przesyłki przeczy istocie powiadomienia.
W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 21 września 2015 r. Dyrektor COF przy piśmie z dnia 15 października 2015 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odnosząc się do kwestii braku otrzymania załącznika do postanowienia z dnia 2 marca 2015 r. wskazał, że duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 16 maja 2008 r. został załączony do przedmiotowego postanowienia, a ponadto znajduje się w aktach sprawy przesłanych do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Stan faktyczny sprawy jest po części sporny, ale jako, że został zaprezentowany przy okazji opisywania stanowiska strony oraz organu brak jest w ocenie Sądu konieczności jego powielania. Sąd za prawidłowe uznał ustalenia jakich dokonał organ w tym przedmiocie i przyjął jej jako własne.
Mając na uwadze istotę sporu przyjdzie wskazać, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Mając na uwadze zarzuty strony skarżącej przyjdzie podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników rtv, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Do skarżącego, będącego użytkownikiem odbiorników rtv, których rejestracji dokonał jak sam twierdził w toku postępowania "w latach 70-tych", powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 16 maja 2008 r. zostało przesłane i jak twierdzi Poczta Polska nie odnotowano zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane zobowiązanemu. Mając na uwadze zarzuty skargi Sąd podkreśla, że aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Mając na uwadze treść zgłaszanych zarzutów: nieistnienie obowiązku z powodu zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] w R. oraz fakt nie otrzymania numeru identyfikacyjnego wydanego w oparciu o Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) należy wskazać, że zgodnie art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (t. j. Dz. U. z 2014, poz. 1204) na posiadaczach odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych spoczywa obowiązek rejestrowania używanych odbiorników, a następnie obligatoryjny obowiązek regulowania opłat od zarejestrowanych odbiorników. Z kolei w momencie zaprzestania używania odbiorników, legalny brak kolejnych opłat musi uprzedzić czynność wyrejestrowania. Urząd pocztowy obowiązany jest do wyrejestrowania odbiorników rtv, tylko wówczas, jeśli abonent zgłosi ich brak lub trwałe uszkodzenie urządzeń uniemożliwiające natychmiastowy odbiór programów. W świetle zarzutów i twierdzeń strony podkreślenia wymaga to, że Poczta Polska S.A nie posiada dokumentu stanowiącego o dopełnieniu przez skarżącego formalności wyrejestrowania odbiorników rtv zarejestrowanych pod adresem ul. [...],[...] R., na książeczce rtv nr [...] (indywidualny numer identyfikacyjny [...] ). Także skarżący nie przedstawił dowodu dokonania skutecznego wyrejestrowania odbiorników rtv.
Sąd podziela zatem pogląd organu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak dokumentu stanowiącego o wyrejestrowaniu odbiornika telewizyjnego dopuszczał wszczęcie egzekucji administracyjnej.
Mając na uwadze przedmiot sporu przyjdzie wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4. błąd co do osoby zobowiązanego,
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Żadne inne powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Ze względów wyżej wyrażonych Sąd za bezzasadny uznaje zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych.
Mając na uwadze zarzuty skargi przyjdzie podkreślić, że skarżący nie wykazał, że doprowadził do skutecznego zgłoszenia w urzędzie pocztowym zaprzestania użytkowania odbiornika rtv. Sam skarżący wskazał przy tym, że z uwagi na upływ czasu nie posiada stosownej dokumentacji potwierdzającej fakt wyrejestrowania odbiornika rtv. Na podkreślenie zasługuje przy tym to, że zarówno na etapie zgłaszania zarzutów, jak i w zażaleniu zobowiązany nie kwestionował faktu dokonania rejestracji odbiorników rtv jeszcze w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku. Wskazać zatem przyjdzie, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie regulowała ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz. 307). Ustawa ta została uchylna przez ustawę z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114 ze zm.), której postanowienia w przedmiocie rejestracji odbiorników uchyliły z kolei przepisy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204). Jednak ani przepisy tej ostatniej ustawy ani rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie dają podstaw do uchylania się przez zobowiązanego od obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za sporny okres. Jak wskazano Poczta Polska dysponuje dowodem nadania numeru identyfikacyjnego, natomiast strona nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiorników rtv. Poczta Polska nie odnotował również zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Zauważyć także przyjdzie, że sam skarżący w skardze potwierdził fakt otrzymywania w latach 2007-2012 zawiadomień dotyczących opłat z tytułu abonamentu rtv, a co m. in. potwierdza stanowisko Poczty Polskiej co do faktu wcześniejszej rejestracji odbiornika rtv oraz brak jego skutecznego wyrejestrowania i to zarówno przed jak i po nadaniu numeru ewidencyjnego w dniu 16 maja 2008 r.
Sąd podziela pogląd Dyrektora COF, że to na skarżącym ciążył obowiązek skutecznego zgłoszenia faktu wyrejestrowania odbiornika rtv i przedstawienia na tę okoliczność stosownych dowodów.
Ze względów wyżej wyrażonych brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia kontrolowanego postanowienia Dyrektora COF.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło