I SA/Gl 993/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-01-11

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w sytuacji, gdy zobowiązany powołuje się na trudną sytuację finansową, osobistą i majątkową, a także na fakt bycia pokrzywdzonym przez funkcjonariuszy państwowych, mimo posiadania majątku, do którego można skierować egzekucję?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji może być umorzone tylko w przypadkach ściśle określonych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) lub fakultatywnie na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., gdy nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Trudna sytuacja finansowa, osobista czy majątkowa zobowiązanego, ani fakt bycia pokrzywdzonym, nie stanowią samoistnych przesłanek obligatoryjnego umorzenia. W sytuacji, gdy zobowiązany posiada majątek (np. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego), do którego można skierować egzekucję, a wierzyciel wnosi o jej wszczęcie, brak jest podstaw do umorzenia postępowania, nawet jeśli stan majątkowy zobowiązanego jest trudny, o ile nie ma charakteru definitywnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec A. J. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGSP. A. J. wnioskował o umorzenie postępowania ze względu na trudną sytuację finansową, osobistą i majątkową oraz fakt bycia pokrzywdzonym przez funkcjonariuszy państwowych. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na brak przesłanek z art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a., zwłaszcza w kontekście posiadania przez zobowiązanego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, do którego można skierować egzekucję.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 23, dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1, art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, dalej u.p.e.a.) postanowieniem z dnia [...] ([...] ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] (Nr [...]) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. J. (dalej jako strona, zobowiązany) na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]) z dnia [...] obejmujących zaległości z tytułu składki na ubezpieczenie, społeczne, zdrowotne oraz składki na FP i FGSP za maj 2009 r. Prezentując dotychczasowy przebieg postępowania organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec strony na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C.. Powyższe tytuły wykonawcze obejmowały należności o łącznej kwocie [...] zł. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny w dniu [...] dokonał czynności polegającej na spisaniu protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego. Do protokołu zobowiązany złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, ze względu na sytuację finansową opisaną w sporządzonym protokole oraz sytuację osobistą, życiową i majątkową, a także ze względu na to, że posiada status pokrzywdzonego. Po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego, organ I instancji w dniu [...] wydał postanowienie (Nr [...]) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na nieistnienie przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania, zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] strona podnosiła, że w związku z fałszywym oskarżeniem został pokrzywdzony i poszkodowany przez funkcjonariuszy państwowych. W następstwie tych działań i zaniechań został trzykrotnie pozbawiony wolności i pracy, co spowodowało narastającą wielkość jego zadłużenia u wielu podmiotów wraz z następującym lawinowo zubożeniem, grożącym wykluczeniem społecznym i utratą podstaw egzystencji. Strona w zażaleniu wywodziła, że w chwili obecnej dochodzi swoich praw, w związku z czym uwikłany jest w wiele procesów, co uniemożliwia mu wykonywanie pracy na własne utrzymanie. W związku z powyższym wnosił o umorzenie postępowania. Organ odwoławczy rozpatrując przedmiotowe zażalenie wydał w dniu [...] postanowienie (Nr [...]), którym uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ze względu na konieczność rozważenia wydania postanowienia z uwzględnieniem art. 59 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym organ egzekucyjny w dniu [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał postanowienie (Nr [...]), którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W zażaleniu na ww. postanowienie strona podtrzymała swoje poprzednie stanowisko podkreślając, że wskazane w nim "dowody i fakty pozostają w mocy". W szczególności zobowiązany podkreślał, że w dalszym ciągu stosuje się wobec niego przemoc urzędniczą i ekonomiczną, pomimo tego, że zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek nastąpiło wskutek popełnionych wobec niego przestępstw przez funkcjonariuszy. Nadmienił, że toczy się cywilne postępowanie sądowe, które jest na etapie rozpoznania w Sądzie Apelacyjnym w K., gdzie stroną pozwaną jest komornik. Zobowiązany oświadczył, że obecnie pozostaje bez pracy i środków do życia, na skutek zastosowanej wobec niego przemocy i przestępstw zastosowanych przez funkcjonariuszy sprawiedliwości. Zobowiązany twierdził, że ma problem z podjęciem pracy ze względu na wiek, zadłużenie oraz konkurencję na rynku pracy. Wyjaśnił, że wznowił działalność gospodarczą dokonując jedynie urzędowych czynności rejestrujących, lecz z braku środków pieniężnych, przychodów oraz pracy nie był w stanie opłacić usług księgowych i prowadzić ewidencji przychodów i rozchodów. Wyjaśnił, że nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej i faktycznie jej nie wykonuje w rozumieniu art. 13 pkt 4 w związku z art. 6 ust 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie zlikwidował działalności gospodarczej, gdyż miał nadzieję na zawarcie umów współpracy, zleceń w późniejszym terminie. Oświadczył, że posiada pojazd marki Citroen XM, który stanowił i stanowi narzędzie do wykonywania pracy oraz mieszkanie, które jest zadłużone na skutek przestępstw, które zostały popełnione wobec niego przez "funkcjonariuszy sprawiedliwości". Wskazał, że w stosunku do wierzyciela jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C. skierował pismo do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. Do zażalenia zobowiązany dołączył kserokopię apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie o sygnaturze [...], kserokopię zawiadomienia Prokuratury Rejonowej S. w S. z dnia 12.01.2016 r. sygn. akt [...] oraz wezwanie WSA w Gliwicach z dnia 21.03.2016 r. do przedłożenia urzędowego formularza dotyczącego wniosku o przyznanie pomocy. Organ II instancji odnotowywał, że przy piśmie z dnia 4 kwietnia 2016 r. Dyrektor ZUS, przekazał do [...] Urzędu Skarbowego w K. 34 sztuki dalszych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległość z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie łącznie [...] zł celem prowadzenia egzekucji oraz wniósł o wszczęcie egzekucji z nieruchomości. Rozpoznając zażalenia organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdzał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Umorzenie następuje wtedy, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Przeszkody takie mogą wystąpić w każdym stadium postępowania egzekucyjnego, a więc zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, w jej toku, jak i po zakończeniu egzekucji (wyrok WSA w Poznaniu – sygn. akt I SA/Po 1619/15). W dalszej kolejności organ odwoławczy wyliczał przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. oraz wskazywał, że art. 59 § 2 stanowi, iż postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ odwoławczy podkreślał, że istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie egzekucyjne z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Zdaniem organu z brzmienia powyższych norm wynika, że wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w § 1 obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast zaistnienie okoliczności wymienionej w § 2 może, lecz nie musi, skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy zauważał, że zobowiązany we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wskazał, żadnych przesłanek zawierających się w artykule 59 § 1 u.p.e.a., które mógłby stanowić podstawę jego umorzenia. Organ wyjaśniał, że strona powoływała się przede wszystkim na okoliczności związane ze złą sytuacją finansową, osobistą, życiową i majątkową, które jednak nie stanowią podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślał, że w art. 59 § 1 u.p.e.a. ustawodawca skonstruował zamknięty katalog przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania, co oznacza, że organ egzekucyjny nie może wydać postanowienia w tym zakresie w przypadku, gdy żadna z tych przesłanek nie wystąpi. Analiza treści art. 59 § 1 wskazuje natomiast, że przepis ten nie zawiera żadnej przesłanki odnoszącej się do stanu majątkowego i finansowego skarżącego. Organ odwoławczy akcentował również, iż organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] przeanalizował zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie organów, w świetle ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego przepis ten również nie znajdzie zastosowania w sprawie. Organ odwoławczy podkreślał, że zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest nie tylko uprawniony, ale także zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, po pierwsze, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz po drugie, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. W wyroku z dnia 5 czerwca 2008 r. WSA w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 1453/07) wskazał, że umorzenie możliwe jest, gdy w ogóle nie można ustalić żadnego majątku zobowiązanego. Organ odwoławczy podkreślał, że z akt sprawy wynika, iż zobowiązany posiada majątek, jakim jest ograniczone prawo rzeczowe w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K., do którego można skierować skuteczną egzekucję. Organ odwoławczy nadmienił, że wierzyciel pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. wyraził zainteresowanie środkiem egzekucyjnym jakim jest egzekucja z nieruchomości, a pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. wniósł o jej wszczęcie. Reasumując organ II instancji wskazał, że powoływana przez skarżącego trudna sytuacja finansowa, na obecnym etapie postępowania nie uzasadnia umorzenia postępowania egzekucyjnego i tym samym brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia. W skardze na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] strona (dalej jako skarżący) na podstawie treści art. 3 § 2 pkt 2, 3, § 3 w związku z art. 50, art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżał powyższe postanowienie w całości, czego jednak skarżący nie szerzej nie uzasadniał. Jednocześnie skarżący wnioskował o ustanowienie dla Niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia rzetelnej skargi z uzasadnieniem na ww. krzywdzącą decyzję organu II instancji, oraz w celu prowadzenia niniejszej sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. Skarżący podkreślał, że nie jest prawnikiem, a jego konstytucyjne prawa w związku z art. 67 Konstytucji RP i innymi Prawami Człowieka nie są respektowane. Skarżący, określając się mianem osoby pokrzywdzonej przestępstwami urzędniczymi i prokuratorsko-sądowymi, wnosił o przyznanie mu prawa pomocy w całkowitym zakresie, wskazując przy tym, że postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. (sygn. akt IV SA/GI 174/16) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przyznał mu prawo pomocy, a Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla Niego pełnomocnika z urzędu. Skarżący wnosił przy tym o to, aby w przedmiotowej sprawie reprezentował go ten sam pełnomocnik, albowiem problematyka obu spraw jest powiązana i wzajemnie komplementarna oraz, że przemawiają za tym względy ekonomiki procesowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego przy piśmie z dnia 1 grudnia 2016 r. podtrzymał skargę, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez błędną ocenę przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego; naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez dokonanie przez organ egzekucyjny błędnej oceny przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem pełnomocnika organy egzekucyjne winny były wnikliwiej zbadać stan zadłużenia skarżącego, w tym wystąpić do Spółdzielni Mieszkaniowej oraz uwzględnić fakt przekazania przez wierzyciela 34 nowych tytułów wykonawczych opiewających na łączną kwotę [...] zł. oraz przeprowadzić kalkulację stanowiącą podstawę do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym ewentualnie uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu odwoławczego. Stan faktyczny sprawy jest w znacznej części bezsporny, a jako że został zaprezentowany przy okazji opisywania stanowisk stron oraz organów brak jest w ocenie Sądu konieczności jego powielania. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia jakie w tym przedmiocie poczyniły organy podatkowe. Istota sporu sprowadza się do oceny zgodności z prawem odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9. na żądanie wierzyciela; 10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zgodnie zaś z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienia powyższych przepisy wskazują na to, że w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z przesłanek wymienionych w § 1 art. 59 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast ewentualny fakt zaistnienia okoliczności, o której mowa w § 2 wskazuje na to, że organ może, ale nie musi, umarzać postępowania egzekucyjnego. Sąd orzekający po analizie akt sprawy podziela stanowisko organów i podkreślał, że we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ani w dalszym toku postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, skarżący nie wskazał, żadnych przesłanek odpowiadających przesłankom obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których stanowi art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarżący w swoich wywodach, w tym tych zawartych we wniosku o umorzenie postępowania, a także w zażaleniu na postanowienie o odmowie umorzenia, wskazywał przede wszystkim na okoliczności związane z jego złą sytuacją finansową, osobistą, życiową i majątkową, te jednak nie stanowią podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a. skonstruował bowiem zamknięty katalog przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może umorzyć postępowania w żądanym przez skarżącego przedmiocie, albowiem żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w analizowanej sprawie. Sąd orzekający podziela stanowisko organów obu instancji, które stwierdziły brak podstaw do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego o jakim mowa w przepisie art. 59 § 2 u.p.e.a., a który co należy jeszcze raz podkreślić stanowi, że postępowanie może być umorzone w przypadku stwierdzenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Skoro zaś wierzyciel pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r., a więc przed rozstrzygnięciem wydanym w pierwszej instancji, wniósł o skierowanie egzekucji do "nieruchomości" skarżącego w postaci spółdzielczego lokalu mieszkalnego, to niewątpliwie organ egzekucyjny umarzając postępowanie egzekucyjne naruszyłby prawo. Mając przy tym na uwadze wywody pełnomocnika należy stwierdzić, że na obecnym etapie nie sposób było przesądzić, że wydatki egzekucyjne w takiej sytuacji przewyższą koszty egzekucyjne. Co więcej także strona skarżąca nie wykazała, że taka okoliczność będzie miała miejsce. Zdaniem Sądu orzekającego, w stanie faktycznym i prawnym sprawy, na stanowisko organów nie mógł też wpłynąć fakt przesłania organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela kolejnych 34 tytułów wykonawczych w kwocie łącznej [...] zł, albowiem ewentualna egzekucja takiej kwoty, wobec istnienia możliwości skierowania egzekucji do nieruchomości nie dawała podstaw do przyjęcia zasadności umorzenia postępowania w realiach prawnych i faktycznych na moment orzekania w sprawie przez organu obu instancji. Poza sporem jest to, że istotą umorzenia postępowania jest jego definitywne przerwanie, w tym uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz jednoznaczne przesądzenie o tym, że w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w toku postępowania egzekucyjnego, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Należy również podkreślić, że zasadą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest przy tym nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do podjęcia działań i skorzystania ze środków przewidzianych w ustawie egzekucyjnej, by ten cel zrealizować. Skoro zaś skarżący posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego i skoro wierzyciel, przed rozstrzygnięciem zdecydował o nakierowaniu egzekucji także na ten substrat majątku strony, to Sąd orzekający podziela pogląd organów obu instancji co do tego, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zauważenia wymaga przy tym także i to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga nie tylko stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne, ale i stwierdzenia, że stan ten ma charakter trwały, czego w świetle okoliczności sprawy nie sposób było na moment orzekania w sprawie przez organy obu instancji stwierdzić. Przesądza o tym, już tylko bezsporny faktu posiadania przez skarżącego prawa własności do wspominanego ograniczonego prawa rzeczowego w postaci mieszkania spółdzielczego. Sąd podkreśla, że w przypadku zmiany okoliczności faktycznych w sprawie brak przeszkód do wystąpienia z kolejnym wnioskiem i umorzenie postępowania ezgekucyjnego. Natomiast w realiach faktycznych i prawnych sprawy oraz niezależnie od trudnej i podnoszonej w toku postępowania sytuacji strony nie sposób było definitywnie przesądzić o zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o postanowienia art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Tym samym Sąd podzielając stanowisko organu odwoławczego oraz ze względów wyżej wyrażonych stwierdza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia wskazanych w skardze oraz piśmie pełnomocnika z dnia 1 grudnia 2016 r., a także innych, przepisów prawa, w stopniu, który winien skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Skoro zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło