I SA/Ka 1495/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędziowie NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Eugeniusz Christ, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. (W.) na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego oddala skargę; Izba Skarbowa w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], skierowanym do M. W. (reprezentowanego przez matkę K. W.) i doręczonym w dniu [...] r., stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł, obejmującej zaległość podatkową za 2001 r. i zaległość podatkową z tytułu nieuregulowanych zaliczek za okres od stycznia do kwietnia 2002 r. oraz umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej zaległości z tytułu nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od łącznej kwoty wypłat za miesiące od stycznia do czerwca 2002 r. w łącznej kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 228 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Uzasadniając postanowienie Izba Skarbowa stwierdziła, że Urząd Skarbowy w M., swoją decyzję z dnia [...] r., nr [...], doręczył w dniu [...] r. pełnomocnikowi podatnika K. W. (na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] r. i zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej), zatem termin do złożenia odwołania upłynął w dniu [...] r. Tymczasem podatnik odwołał się od powyższej decyzji pismem z dnia [...] r., a więc ustawowy termin czternastodniowy do wniesienia odwołania (w rozumieniu art. 223 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej) nie został dotrzymany. Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że odwołanie nie zawierało prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższe postanowienie, skierowane przez M. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach, skarżący wskazał na swój pobyt w Areszcie Śledczym w Z. oraz pogorszenie kontaktów z pełnomocnikiem, jako na okoliczności mające wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto ponownie wniósł o umorzenie zaległości z tytułu nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od łącznej kwoty wypłat za miesiące od stycznia do czerwca 2002 r. w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., nr [...], została złożona przez M. W. do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r. i winna była zostać rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 §1 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot i z zachowaniem terminu. Izba Skarbowa w K. uznała, że doręczenia pełnomocnikowi skarżącego M. W. doręczenie decyzji nastąpiło z dniem [...] r. i od tej daty rozpoczął bieg 14 dniowy termin określony art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który zakończył się w dniu [...] r., zaś odwołanie zostało złożone w administracji Aresztu Śledczego w Z. dnia [...] r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r., co wynika z potwierdzenia odbioru na karcie 23 akt sprawy administracyjnej, przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę. Tak więc należy uznać, że odwołanie M. W. od powyższej decyzji z dnia [...] r. nie zostało wniesione z zachowaniem 14 dniowego terminu przewidzianego art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej (odwołanie nie zawierało przy tym prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia na podstawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej). Przepis art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej ustanawia bowiem obowiązek doręczenia pisma pełnomocnikowi, jeśli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika. Z tego powodu skutek prawny doręczenia powstaje po dokonaniu tej czynności wobec pełnomocnika, a doręczenie takiego samego pisma stronie ma skutek tylko informacyjny. Nadaje to pełnomocnikowi pierwszoplanową rolę procesową. Trzeba ponadto zaznaczyć, że pominięcie pełnomocnika w czynnościach procesowych, co przede wszystkim dotyczy wadliwego zakresu doręczeń pism, należy traktować tak samo jak pominięcie strony, które stanowi podstawę wznowienia postępowania. Z kolei wina w wyborze osoby pełnomocnika obciąża skarżącego M. W., jako mocodawcę. Także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zawarty dopiero w skardze na zaskarżone postanowienie, nie mógł być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowym, w którym złożono skargę na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).