I SA/Ka 1645/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz Sędziowie NSA Anna Wiciak Ewa Karpińska /spr./ Protokolant Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. przy udziale - sprawy ze skargi A. D. - PPUH "A" na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia należności podatkowych w podatku od towarów i usług - umarza postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. D., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] określającą przybliżoną kwotę uszczuplenia w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. w szacowanej wstępnie kwocie [...] zł oraz orzekającą o zabezpieczeniu tej kwoty na majątku podatnika. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołała art. 233 § 1 pkt 1 i art. 33 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Przedstawiając stan faktyczny podała, iż z uwagi na znaczną kwotę zobowiązania podatkowego organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 33 ustawy - Ordynacja podatkowa. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie przepisów procesowych oraz zasady swobodnej oceny dowodów, wobec wskazania w uzasadnieniu decyzji wyłącznie trudności w egzekucji przypuszczalnej kwoty zaległości podatkowej. Zaakcentował, że sama kwota zaległości nie jest podstawą do wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku przed wydaniem decyzji. Organ odwoławczy nie uznał argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Izba Skarbowa powołała się na treść art. 33 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz stwierdziła, iż w sprawie pojawiły się wątpliwości co do zaspokojenia ewentualnego zobowiązania podatkowego. Podała przy tym, iż "zarówno wysoka kwota szacowanego wstępnie zobowiązania podatkowego, jak i geneza wystąpienia już stanowi podejrzenie uchylania się od dobrowolnego uiszczenia, ewentualnie wymierzonego później decyzyjnie, uszczuplenia podatkowego". Dodała, że sama prawdopodobna kwota podatku od towarów i usług nie stanowi sama w sobie podstawy do dokonania zabezpieczenia, jednak "ten sposób zapobiegliwości organu podatkowego, daje jakąś gwarancję późniejszego odzyskania należności podatkowych Skarbu Państwa". Końcowo zaznaczyła, że ocena poparta została ustaleniami dokonanymi na bazie dokumentów źródłowych, będących w posiadaniu organów podatkowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił przy tym naruszenie: art. 33 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez nie wskazanie dowodów uzasadniających twierdzenie, że zobowiązanie może nie zostać wykonane, art. 191 poprzez określenie przybliżonej kwoty zobowiązania w sposób nie mający oparcia w zebranym materiale dowodowym oraz art. 210 § 4 poprzez nie wykazanie faktów uznanych za udowodnione, które stanowiły podstawę określenia przybliżonej kwoty zobowiązania. W uzasadnieniu zaakcentował, iż organy podatkowe nie wskazały żadnych dowodów uzasadniających obawę co do wykonalności ewentualnego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, posługując się jedynie ogólnikowymi stwierdzeniami, a niczym nie sprawdzone domniemania nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku. Podkreślił też, iż uzasadnieniem takiej decyzji nie może być wyłącznie sama kwota ewentualnego zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sygn. I SA/Ka 1103/03 z uwagi na podobieństwo tych spraw. Na rozprawie skarżący nie był obecny, a pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Dodał, iż w dniu [...] r. została utrzymana w mocy decyzja określająca wysokość zobowiązania, co spowodowało, że decyzja dotycząca zabezpieczenia ex lege wygasła. W wykonaniu zobowiązania Sądu do nadesłania w terminie 7 dni dowodu doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. dotyczącej podatku za listopad 2002 r., Izba Skarbowa przy piśmie z dnia [...] r. nadesłała kserokopię potwierdzenia odbioru decyzji wymiarowej Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r., z którego wynika, że decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] r.. Dodała, iż przedmiotowa decyzja została uchylona w postępowaniu odwoławczym, a w jej miejsce została wydana nowa decyzja określająca zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. (?), która została utrzymana w mocy w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż mimo że skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), to jednak podlegała rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Przechodząc do meritum sprawy na wstępie zaakcentować trzeba, iż podstawę prawną orzeczenia organów podatkowych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Działu III Rozdziału 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) regulujące zasady zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. W tej kwestii kluczowe znaczenie ma przepis art. 33 § 1 tej ustawy, który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, (...) jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym i dokonuje czynności, których skutkiem jest utrata prawa własności do majątku. Z kolei art. 33a § 1 pkt 2 stanowi, że decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż decyzja o zabezpieczeniu wygasa z mocy ustawy z chwilą doręczenia stronie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, przy czym bez wpływu na fakt wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu na majątku pozostają rozstrzygnięcia podjęte w postępowaniu odwoławczym. Wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe umożliwia bowiem prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a wniesienie odwołania - co do zasady - nie wstrzymuje wykonania decyzji (art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej). Dodać też trzeba, iż wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu z chwilą doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowe jest bezwarunkowe i ostateczne, co oznacza, iż uchylenie decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym nie skutkuje reaktywowaniem decyzji o zabezpieczeniu na majątku. Przenosząc powyższe spostrzeżenia na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, iż zaskarżona decyzja o zabezpieczeniu na majątku skarżącego przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. wygasła z mocy prawa w dniu 30 września 2003 r., bowiem - jak wynika z akt sprawy - Urząd Skarbowy w K. wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...], w której określił prawidłowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 30 września 2003 r., co wynika z pocztowego potwierdzenia odbioru przesłanego przy piśmie procesowym Izby Skarbowej z dnia [...] r.. Oceny tej nie może zmienić fakt, że - jak wynika z informacji zawartej w wymienionym piśmie procesowym - przywołana decyzja wymiarowa została uchylona w postępowaniu odwoławczym. Tak więc już w dacie sporządzenia odpowiedzi na skargę ( [...] r.) decyzja o zabezpieczeniu na majątku nie funkcjonowała w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy uznać trzeba, że przedmiot postępowania sądowego nie istnieje, a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Działając zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 160 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd umorzył postępowanie sądowe.