I SA/Ka 2890/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-01-21

Skład orzekający: Anna Apollo, Henryk Wach, Małgorzata Jużków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru (samochodu osobowego) zadeklarowanej przez stronę, a jeśli tak, to czy prawidłowo ustaliły jego wartość celną metodą "ostatniej szansy"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne miały podstawy do zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej samochodu, ponieważ cena podana w fakturze była rażąco niska w stosunku do wartości rynkowej podobnych pojazdów, co potwierdzała opinia rzeczoznawcy. Jednakże, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu błędnego zastosowania stawki podatku akcyzowego przy ustalaniu wartości celnej metodą "ostatniej szansy", co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu zgłoszenia celnego samochodu osobowego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. Organ celny zakwestionował wiarygodność rachunku zakupu z powodu zbyt niskiej ceny pojazdu w stosunku do wartości rynkowej i ustalił wartość celną metodą "ostatniej szansy". Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie prawa, twierdząc, że dokumenty nie zostały obalone, a wartość celna została ustalona nieprawidłowo. Sąd uchylił decyzję z powodu błędów w kalkulacji wartości celnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego kwoty z tytułu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Anna Apollo, Sędziowie: NSA (del.) Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant referent Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...]złotych ) Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania K. C. – prezesa Zarządu "A" Spółka z o.o. w M., utrzymał w mocy Decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] za nieprawidłowe. Zgłoszenie celne dotyczyło samochodu osobowego marki [...], trzydrzwiowego, wyprodukowanego w [...] r., o nr nadwozia [...], nr silnika [...], o pojemności skokowej [...] ccm, przebiegu [...] km, sprowadzonego z Niemiec do Polski. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zmianami ), art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, z późn. zmianami ), art. 4 ust. 1, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 41, poz. 365 ). Organ celny I instancji zakwestionował wiarygodność dokumentów przedstawionych przez stronę, to jest opiewającego na kwotę [...] EUR rachunku zakupu samochodu nr [...] z dnia [...] 2002 r. uznając, że w sposób oczywisty kwota w nim wykazana budziła wątpliwości co do tego, czy nie została zaniżona. O zakwestionowaniu wiarygodności rachunku zdecydowała przede wszystkim zbyt niska cena importowanego pojazdu w stosunku do wartości towarów podobnych oraz fakt braku odzwierciedlenia jego rzeczywistej wartości. Powołując się na art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego Dyrektor Urzędu Celnego w K. określił wartość celną pojazdu metodą "ostatniej szansy" na kwotę [...] EUR. Przyjął zatem wartość rynkową samochodu na podstawie oceny technicznej "Centrum Rzeczoznawcze Motoryzacji, Towaroznawstwa i Rekonstrukcji Wypadków Drogowych" Sp. z o.o. nr [...] z dnia [...] 2002 r. w wysokości [...] zł, którą pomniejszył o 22 % podatku VAT, 3,1 % podatku akcyzowego i otrzymaną w ten sposób kwotę [...] zł podzielił przez aktualny w dniu powstania długu celnego kurs EUR, uzyskując wskazaną wyżej wartość celną samochodu. Jako podstawę prawną swej decyzji, oprócz art. 23 § 7, art. 29 § 1 organ celny powołał art. 13 § 3 i § 4, art. 65 § 4 pkt 2 litera b, art. 70 § 2, art. 85 § 1, art. 222 § 1, art. 262 Kodeksu celnego, jak również art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, ponadto postanowienia ust. 1 pkt d, ust. 5 pkt 1 części pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ). Odwołując się od wskazanej decyzji, K. C. zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem prawa ponieważ "jedynym przypadkiem obalenia dokumentu może być fakt udowodnienia braku jego autentyczności", czego nie uczyniono, podejmując próbę wątpliwości pracownika Urzędu Celnego uznać jako przewidzianą w ustawie uzasadnioną przyczynę nie uznania wartości transakcyjnej jako wartości celnej. Stwierdził on także, iż dług celny zarządzanej przez niego Spółki, która sprowadziła przedmiotowy samochód wynosi według jego wyliczeń [...] zł, a nie [...] zł jak wyliczył to Urząd Celny w K.. Nadto uważał, że wartość celną samochodu należało ustalić przy wykorzystaniu art. 27 § 1 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w K. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Uzasadniając zajęte stanowisko w pierwszej kolejności odwołał się do unormowania art. 85 § 1 Kodeksu celnego w myśl, którego "należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących". Wartością celną towarów jest zaś stosownie do art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy. Dalej podnosił, iż przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając w takim przypadku organy celne do odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej jako wartości celnej ( art. 23 § 7 Kodeksu celnego). Badanie wiarygodności dokumentu zakupu obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nim ceny towaru. Dokument taki nie będzie wiarygodny, gdy podana w nim cena budzi wątpliwości, ponieważ nie odzwierciedla wartości towaru. W niniejszej sprawie zasadniczymi powodami zakwestionowania wartości transakcyjnej sprowadzonego samochodu były wyniki badania technicznego oraz przede wszystkim powołana wyżej Opinia techniczna "Centrum...", według której wartość rynkowa przedmiotowego samochodu ( na rynku polskim ) wynosiła [...] zł, co stanowi równowartość [...] EUR i była 28 – krotnie niższa od wartości wskazanej w fakturze. Organ celny podkreślił także zadeklarowanie przez stronę kosztów transportu pojazdu na odcinku zagranicznym w kwocie [...] EUR ( oświadczenie z dnia [...] 2002 r.), czyli dwukrotnie wyższych niż wartość sprowadzonego samochodu. Zastosowanie, więc w tym przypadku art. 23 § 7 Kodeksu celnego było uzasadnione. Ustalenie wartości celnej samochodu metodą "ostatniej szansy", czyli na podstawie art. 29 tegoż Kodeksu organ odwoławczy uzasadnił treścią studium 1.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO), wskazują że wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej ( Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm.). W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji w swej decyzji nie powołał się na katalogi zawierające notowania cen pojazdów na cyt. "rynku polskim, gdyż brak jest notowań samochodów wyprodukowanych przed [...] r.", a weryfikując cenę wyjściową dla przedmiotowego w sprawie samochodu stwierdził, że została ona przyjęta prawidłowo i nie zachodzi konieczność dokonania jakiejkolwiek korekty. Zasadnym było przyjęcie wartości pojazdu na rynku polskim w kwocie [...] zł z opinii technicznej nr [...] z dnia [...] 2002 r., następnie pomniejszenie jej o 22 % podatku VAT i 3,1 % podatku akcyzowego, a otrzymaną w ten sposób kwotę [...] zł podzielono przez aktualny kurs EUR ([...]), uzyskując wartość celną samochodu w kwocie [...] EUR. Do wymiaru cła przyjęto obniżoną stawkę celną dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. W ocenie technicznej biegły powołał się na notowania rynkowe z katalogu "Super Eurotax" nr [...]/2002. Wyjaśnił także zasadę takowego obliczania wartości celnej towaru, która ma na uwadze jednakowe traktowanie importerów, jak również niemożliwość ustalenia, jakim podatkiem akcyzowym w istocie obciążony był pojazd, którego wartość posłużyła za wyjściową do przeprowadzenia kalkulacji na podstawie art. 29 Kodeksu celnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka ponownie zakwestionował ustalenie wartości celnej wprowadzonego na polski obszar celny używanego samochodu marki [...] wyprodukowanego [...] r. W uzasadnieniu swojej skargi podniósła, że organ odwoławczy bezzasadnie podzielił pogląd organu celnego I instancji co do zasadności zakwestionowania zadeklarowanej przez niego wartości celnej samochodu i ustalenia prawidłowej jego wartości według "metody ostatniej szansy". Zarzuciła, że uczynił to "elastycznie", co w konsekwencji doprowadziło do powstania dużej różnicy pomiędzy wartością przyjętą przez – zbywcę i nabywcę samochodu a wartością określoną przez organ celny. Podniósła, iż wartość samochodu przyjęta przez Urząd Celny nie odpowiada realnej jego wartości i jest rażąco za wysoka. Uznał metodę wyceny samochodu przyjętą przez Urząd za nieprawidłową i niezgodną z przepisami, a dokonane wyliczenie za obarczone błędami rachunkowymi. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. W całej rozciągłości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i argumenty zaprezentowane na jego poparcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ). W myśl art. 85 wyżej cytowanej ustawy, a na mocy ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Rozpatrując skargę złożoną w niniejszej sprawie należy podkreślić, że w pierwszej kolejności należało ustalić czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru zadeklarowanej przez stronę, czy też obowiązane były przyjąć tę wartość z faktury przedstawionej przez skarżącego. W tej kwestii Sąd podzielił stanowisko organów celnych. Zasadnicze znaczenie w tym zakresie ma art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Wyklucza on możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, lub gdy nie zostaną one przez zgłaszającego dołączone. Łącznie zatem muszą wystąpić dwie przesłanki, aby można było kwestionować przedstawioną wartość transakcyjną towaru. Mianowicie, musi wystąpić brak wiarygodności dokumentów ( lub brak samych dokumentów ) oraz wykazanie przez organ celny przyczyn braku wiarygodności owych dokumentów. Konstrukcja przytoczonych wyżej przepisów nakłada na organ celny obowiązek wykazania przyczyn, dla których uznał on przedstawione dokumenty za niewiarygodne. Nadto sformułowanie tego zadania organu celnego w czasie przeszłym oraz nałożenie obowiązku uprzedniego uzasadnienia przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazuje, że postępowanie to powinno poprzedzać stwierdzenie, iż w danym przypadku mamy do czynienia z niewiarygodnym dokumentem, Trzeba także zwrócić uwagę, że występujący w tym przepisie zwrot "z uzasadnionych przyczyn, jest wyrażeniem niedokreślonym, gdyż ustawodawca nie podał jego definicji, a któremu właściwe znaczenie w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na podstawie występującego w takiej sprawie stanu faktycznego. W tym stanie rzeczy np. wykazanie zaniżenia ceny transakcyjnej, może nastąpić jedynie przez porównanie tej ceny z innymi cenami transakcyjnymi stosowanymi na rynku, z którego pochodzi kwestionowany towar. Nie może to być żadną miarą ustalenie intuicyjne, nie poparte dowodami. W niniejszej sprawie organ celny I instancji dokonał takiego porównania, a jako uzasadnioną przyczynę zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazał kwotę [...] EUR, która w jego ocenie była zbyt niska w stosunku do importowanych pojazdów podobnych oraz faktu braku odzwierciedlenia jego rzeczywistej wartości. Wartość rzeczywistą zaś ustalił na podstawie opinii rzeczoznawcy, której zażądał na podstawie art. 70 § 1 ust. 1, art. 74 w związku z art. 7 § 1 ustawy Kodeks celny. Wezwanie dotyczyło opinii rzeczoznawcy z zakresu techniki motoryzacji oraz ruchu drogowego określającej wartość rynkową pojazdu będącego przedmiotem zgłoszenia celnego wraz ze sposobem jej obliczenia. Wezwanie to, zdaniem Sądu wykraczało poza ustawowe uprawnienie organu celnego wynikające z art. 7 § 1 powołanej ustawy. Dokumenty i informacje mające znaczenie dla kontroli celnej, jakich może żądać organ celny, to dokumenty i informacje handlowe ( zobacz Kodeks celny. Komentarz F. Prusak Muza S.A. Warszawa 2000, str. 74 ). Opinia zdaniem Sądu, takim dokumentem nie jest. Ponieważ strona żądaną opinię dostarczyła w terminie, to podlegała ona ocenie jak każdy dowód zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu i mogła stanowić dowód podważający wiarygodność wartości importowanego samochodu. Ustalenie, iż tego typu samochody, jak sprowadzony do Polski, są na rynku polskim 28 – krotnie droższe niż wynikało to z wartości określonej na fakturze i w deklaracji importera było zatem prawidłowo uznane za uzasadnioną przyczynę zakwestionowania wartości transakcyjnej samochodu. Ustalenie to było także, z uwagi na tak znaczną różnicę zestawionych wartości, budziło wątpliwości co do wiarygodności informacji składanych przez importera samochodu marki [...]. Stanowisko takie mieści się w granicach wynikających z art. 23 § 7 Kodeksu celnego i dlatego zdaniem Sądu, organy celne w tym zakresie nie naruszyły obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie nie sposób zatem podzielić zarzuty strony skarżącej decyzję, co do bezzasadnego odrzucenia przez organ celny ceny transakcyjnej sprowadzonego używanego [...]– letniego samochodu bez odniesienia do rynku niemieckiego. Porównanie takie okazało się niemożliwym ze względu na brak katalogów uwzględniających wartości samochodów z lat [...]– tych na rynku niemieckim. Dokonano w to miejsce porównania wartości samochodu z faktury z wartością ustaloną przez rzeczoznawcę. Powołanie się natomiast organu odwoławczego na niemożność ustalenia w katalogach notowanych cen pojazdów na rynku polskim, ze względu na brak notowań samochodów wyprodukowanych przed [...] r. nie można uznać za wiarygodne. Przeczy temu stwierdzeniu treść, znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia [...] 2002 r. firmy "Eurotax Polska" Sp. z o.o. w W., która posiadała katalogi z wartościami pojazdów osobowych z roczników [...]–[...]. Ustalenie powyższe nie miało jednak, zdaniem sądu, znaczenia dla oceny wiarygodności przedstawionego przez stronę dokumentu – opinii technicznej Centrum Rzeczoznawcze (...). Na notowania rynkowe z katalogu "Super Eurotax" nr [...]/2002 powołał się bowiem w tej opinii rzeczoznawca M. T., określając wartość brutto przedmiotowego samochodu na kwotę [...] zł. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru z mocy art. 23 § 7 Kodeksu celnego było ustalenie jego wartości celnej na podstawie art. 29 tego Kodeksu. Co prawda z art. 24 § 1 Kodeksu wynika, że jeżeli wartość celna nie może zostać określona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25 – 28, to jednak w przypadku samochodów używanych zastosowanie art. 29, z pominięciem art. 25 – 28, ma swe uzasadnienie. Art. 25 – 26 Kodeksu celnego odwołują się do towarów identycznych i podobnych sprzedawanych i wprowadzanych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, których wartość celna jest ustalana. W odniesieniu do samochodów używanych trudno jest mówić o samochodach identycznych, a z kolei samochody podobne z uwagi na markę i model również mogą różnić się stopniem zużycia, rodzajem uszkodzeń i innych cech indywidualnych. Art. 27 Kodeksu celnego odwołujący się do metody ceny jednostkowej towarów identycznych i podobnych, może z kolei znaleźć zastosowanie do towarów sprowadzonych do celów handlowych i sprzedawanych w większej ilości, a więc również nie jest to metoda możliwa do zastosowania w przypadku pojedynczych egzemplarzy samochodów używanych. Art. 28 dotyczy natomiast metody wartości kalkulowanej towaru, w której należy uwzględniać takie dane jak : koszty lub wartość materiałów i produkcji, kwotę zysku i kosztów ogólnych, a więc i w tym przypadku nie jest to metoda słuszna do zastosowania w odniesieniu do samochodów używanych, które nie są produkowane jako takie. Trafnie przy tym organy celne wskazały na wyjaśnienia Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO ) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., które zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej ( Dz. U. Nr 80, poz. 908 ). W świetle powyższego wywodu za chybiony należało uznać zarzut bezzasadnego odstąpienia przez organ celny ustalenia wartości celnej sprowadzonego przez importera samochodu w oparciu o zasadę opisaną w art. 27 Kodeksu celnego. W świetle przedstawionych wyżej spostrzeżeń, wątpliwości Sądu budzi jednak zasadność kalkulacji tzw. wartości czystej pojazdu, przez pomniejszenie wartości brutto ( z oceny technicznej ) o podatek akcyzowy według stawki 3,1 %. Stawka ta ustalona została rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 148, poz. 1655 z późn. zm. – załącznik nr 3 Tabela stawek podatku akcyzowego dla niektórych importowanych towarów, poz. 25 pkt 2 ), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., co oznacza, iż ma zastosowanie do importu pojazdów samochodowych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (...) o pojemności silnika poniżej 2.000 cm dokonywanych po tym dniu. Z kolei § 7 a tego rozporządzenia stanowi, iż w przypadku importu samochodów, po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki podatku akcyzowego obliczone wg wzoru (...), ale § 7 a pkt 2 zastrzega, iż stawki podatku akcyzowego, obliczonego zgodnie z ust. 1 nie mogą być wyższe niż stawki, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. Przepis ten wszedł w życie w dniu 9 marca 2002 r. Dla potrzeb niniejszej sprawy podatek ten nie mógł przekroczyć stawki 65 %. Tym samym organ celny błędnie ustalił stawkę podatku akcyzowego w wysokości 3,1 % podstawy opodatkowania, co miało istotne znaczenie dla ustalenia wartości celnej pojazdu. Samochód został wyprodukowany w [...] r., a zgłoszenie miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2002 r., czyli w czasie obowiązywania powyższej nowelizacji. Organ celny nie wyjaśnił dlaczego przyjął właśnie taką stawkę. W tym stanie rzeczy nie można zaakceptować metody stosowanej przez organy celne polegającej na eliminowaniu z wartości rynkowej samochodów sprowadzonych do kraju, po wejściu w życie powołanego rozporządzenia, podatku akcyzowego w wysokości aktualnie obowiązującej dla samochodów do 2 lat od ich produkcji. W tej konkretnej sprawie organ celny dla ustalenia wartości czystej samochodu zastosował stawkę podatku akcyzowego 3,1 %, a stawkę 65 % dla ustalenia należności podatkowych z tytułu importu [...]– letniego samochodu. Nie wyjaśnił jednak dlaczego tak uczynił. Nie ulega wątpliwości, że ustalanie wartości celnej samochodu metodą "ostatniej szansy" jest de facto szacowaniem tej wartości, a poprzez eliminowanie obciążeń podatkowych ( podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego ) ustalanie wartości netto, która w dalszym postępowaniu stanowi podstawę do wymiaru tych podatków z tytułu importu towarów. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, iż w procesie dochodzenia do tzw. "wartości czystej" konieczne jest eliminowanie faktycznych obciążeń podatkowych zawartych w cenie katalogowej pojazdu lub wartości ustalonej przez rzeczoznawcę. Nie można zatem zaakceptować w odniesieniu do samochodów z roczników sprzed 1993 r., tj. sprzed wejścia w życie ustawy o podatku od towarów i usług oraz akcyzowego – pomniejszania wartości rynkowej o podatek VAT według stawki 22 % oraz o podatek akcyzowy według stawki 3,1%, która dotyczy importu samochodów przed upływem 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, tak jak w rozpatrywanej sprawie do samochodu wyprodukowanego w [...] r. Nie istnieją bowiem jakiekolwiek podstawy, aby domniemywać, iż ceny samochodów osobowych, z powyższego rocznika, zawarte w katalogu "Super Eurotax" zawierały w sobie podatek VAT oraz podatek akcyzowy według stawki 3,1%. Jak już wspomniano wyżej, podatek akcyzowy został wprowadzony w 1993 r., w celu wyrównania różnicy między obowiązującym uprzednio podatkiem obrotowym, a podatkiem od towarów i usług według stawki 22 %, przy czym opodatkowanie podatkiem akcyzowym było zmienne w poszczególnych latach podatkowych. W ocenie Sądu kwestia ustalenia wartości celnej jest istotą sprawy w przypadku zasadnego kwestionowania wartości celnej deklarowanej przez stronę i niedopuszczalne jest lakoniczne podanie informacji "wartość pojazdu przyjęto z opinii (...) po odjęciu 22 % podatku VAT i po odjęciu 3,1% podatku akcyzowego", a tak uczyniły to organy celne obu instancji. Mając to wszystko na uwadze za uzasadniony należy uznać pogląd, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 29 § 2 pkt 7 ustawy Kodeks celny, który stanowi, iż wartość celna ustalana z zastosowaniem § 1 nie może być określana na podstawie arbitralnych bądź nieprawdziwych wartości, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i jako taka nie mogła się ostać. Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w zakresie kosztów znajduje uzasadnienie treści art. 200 powołanej wyżej ustawy, bowiem strona skarżąca uiściła tylko należną opłatę sądową w kwocie [...] złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło