I SA/Ka 2939/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-04-02

Skład orzekający: Ewa Karpińska, Krzysztof Stanik, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może obniżyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez kontrahenta, który nie dokonał wymaganego zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik VAT?
Ratio decidendi
Podatnik nie może obniżyć podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez kontrahenta, który nie dokonał wymaganego zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnik VAT. Brak takiego zgłoszenia powoduje, że faktury wystawione przez nieuprawniony podmiot nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z § 54 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. D. "B" na decyzję Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Podstawą decyzji było ustalenie, że skarżąca odliczyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez Spółkę z o.o. "A", która nie dokonała wymaganego zgłoszenia rejestracyjnego. Skarżąca kwestionowała to ustalenie, twierdząc, że zgłoszenie zostało dokonane. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA, mimo że skarga została wniesiona przed wejściem w życie tej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska Sędzia NSA Krzysztof Stanik Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant Halina Modliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 roku przy udziale --- sprawy ze skargi Z. D. "B" w B. na decyzję Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług: oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. po rozpatrzeniu odwołania Z. D. utrzymała w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 2, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm.) i § 1 pkt 4, § 36 i § 54 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156 poz. 1024), decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za: 1) [...] 1998 r. - nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł, 2) [...] 1998 r. – zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do stwierdzonych w sprawie okoliczności faktycznych. W tych zaś ramach wskazano, że w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż podatniczka zaewidencjonowała w rejestrach zakupów, prowadzonych dla celów podatku od towarów i usług oraz odliczyła w deklaracjach VAT-7 za [...] i [...] 1998 r. podatek naliczony w kwotach: [...] zł ([...] ) i [...] zł ([...]), wynikający z faktur wystawionych przez Spółkę z o.o. "A" z siedzibą w G.. W wyniku odrębnego postępowania kontrolnego ustalono, że Spółka "A" nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w trybie art. 9 w nawiązaniu do art. 46 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W konsekwencji podatek naliczony wykazany w wystawionych przez nią fakturach, dokumentujących sprzedaż towarów i usług, zgodnie z § 54 ust. 4 pkt. 1 lit. a powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego nabywcy. W dalszej kolejności przedstawiono argumentację odwołania, którą zarzucono podjęcie wadliwego rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, iż błędnie ustalono, że Spółka "A" nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego do podatku od towarów i usług. Odnosząc się zatem do powyższej argumentacji wskazano, iż kwestia nie dokonania zgłoszenia rejestracyjnego przez Spółkę "A" została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu podatkowym, zakończonym ostateczną decyzją oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę podzielając stanowisko organów podatkowych. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Z.D., która wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Na poparcie tego żądania wskazano, iż ustalenia organów podatkowych, w zakresie nie dokonania przez Spółkę "A" zgłoszenia rejestracyjnego w trybie art. 9 ustawy o podatku od towarów i usług, były błędne. Skarżąca rozpoczęła współpracę z kontrahentem będąc pewną, iż Prezes Zarządu Spółki "A", będący jednocześnie pełnomocnikiem skarżącej, dokonał zgłoszenia rejestracyjnego zarówno prowadzonej przez nią firmy jak i Spółki. Skoro skutecznie tego dokonał w stosunku do prowadzonej przez nią firmy to uzasadnione jest twierdzenie, że dokonał również zgłoszenia rejestracyjnego Spółki. Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. skarżąca złożyła plik "dokumentów uzupełniających", mających w jej ocenie potwierdzić słuszność zarzutów w kwestii dokonania zgłoszenie rejestracyjnego przez Spółkę "A". Ta okoliczność spowodowała, że Sąd odroczył rozprawę, po zobowiązaniu skarżącej do złożenia drugiego egzemplarza dla organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wbrew zawartym w niej zarzutom zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została w niniejszej sprawie pod rządami ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.), to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w punkcie wyjścia zauważyć należy, że spór między stronami sprowadza się w istocie do kwestii czy kontrahent skarżącej - Spółka z o.o. "A" dokonała zgłoszenia rejestracyjnego, bowiem brak tego zgłoszenia stanowił podstawę do jej wydania. Przechodząc zatem do meritum niniejszej sprawy zauważyć należy, iż zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.) podatnicy są obowiązani, przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3. Z kolei ust. 3 stanowi, iż podatnicy zwolnieni od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ust. 1 i 6 mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne. Równocześnie treść art. 9 ust. 2 wskazuje, iż Urząd Skarbowy potwierdza zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1. Treść przepisów § 36 i 37 rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156 poz. 1024 z późn. zm.), zastrzega prawo do wystawiania i otrzymywania faktur VAT wyłącznie dla zarejestrowanych podatników podatku od towarów i usług. Konsekwencje wystawienia faktury VAT przez nieuprawnionego tj. nie zarejestrowanego podatnika określa § 54 ust. 4 pkt. 1 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. Powołany wyżej przepis stanowi, iż w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi, wystawionymi przez podmiot nie istniejący lub nie uprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Organy podatkowe we wcześniejszych, ostatecznych decyzjach adresowanych do Spółki "A", powołując się na ustalenia poczynione w trakcie kontroli, rozstrzygnęły, iż nie dokonała ona zgłoszenia rejestracyjnego. Wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy zobowiązany był do uwzględnienia wynikających z nich postanowień, bowiem funkcjonowały one w obrocie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, w wyroku z dnia 23 marca 2001 r., sygn. akt I SA/ Ka 59/00, dokonał oceny decyzji Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego C., adresowanej do Spółki z o.o. "A", dotyczącej określenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r., począwszy od kwietnia do grudnia włącznie. Sąd podzielając argumentację organów podatkowych, stwierdził m.in., że Spółka "A" nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego i nie można przy tym uznać za skuteczne jej twierdzeń , iż zgłoszenie to zostało złożone w dniu [...] 1997 r., bowiem nie dysponuje żadnym dowodem potwierdzającym ten fakt (str. 6 uzasadnienia ). Analogiczny pogląd wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 marca 2004 r. o sygn. akt i SA/Ka 521/03, dotyczącym rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1999 r.. W tym stanie niniejszej sprawy nie można uznać za trafny zarzut strony skarżącej, iż zgłoszenie rejestracyjne zostało złożone przez Spółkę "A" w dniu [...] 1997 r., bowiem do skargi nie dołączyła dowodu potwierdzającego ten fakt, a złożony na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. plik dokumentów "uzupełniających" również go nie zawierał. Dodać należy, iż w powołanych wyżej wyrokach Sądów oraz decyzjach organów podatkowych rozstrzygnięto, że Spółka "A" nie dokonania zgłoszenia rejestracyjnego. W sumie zatem, mając na względzie dotychczasowe rozstrzygnięcia organów podatkowych, ocenę zawartą w powołanych wyrokach Sądów oraz brak nowych dowodów negujących wcześniejsze ustalenia, nadto treść wyżej cytowanego § 54 ust. 4 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., skład orzekający uznał za zasadne pozbawienie skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez Spółkę "A", która nie była uprawniona do wystawiania faktur VAT. W tym stanie sprawy Sąd , działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami admini- stracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło