I SAB/Gl 4/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Ż. w przedmiocie wydania dokumentów postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W piśmie z dnia 14 marca 2016 r. K. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Ż. (dalej także: organ). Uzasadniając skargę wskazał on, że sprawa dotyczy "złośliwego odmawiania (...) dostarczenia operatu szacunkowego i innych dokumentów związanych z podatkiem od nieruchomości przy prowadzeniu działalności gospodarczej". Wskazał również, że "sprawa dotyczy podatków za 2013, 2014, 2015, 2016 rok". Skarżący stwierdził też, że niedostarczenie przez organ rzeczonego operatu uniemożliwia mu odniesienie się do sprawy. Do skargi skarżący dołączył kserokopie: pisma z dnia 22 kwietnia 2015 r. zawierającego żądanie doręczenia mu odpisu opinii biegłego dotyczącej wyceny nieruchomości; postanowienia organu z dnia [...] nr [...] o odmowie przesłania odpisu opinii biegłego w zakresie ustalenia wartości nieruchomości położonych w Ż. przy ul. [...]; pisma z dnia 8 marca 2016 r. zawierającego skierowane do organu żądanie doręczenia zawnioskowanych dokumentów; postanowień organu z dnia [...] o nr [...] oraz [...] o odmowie doręczenia skarżącemu: operatu szacunkowego określającego wartość odtworzeniową nieruchomości sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, inwentaryzacji pomiarowej budynku sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego oraz inwentaryzacji pomiarowej piwnic budynku sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego – postanowienia powyższe dotyczą postępowań podatkowych w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz za 2016 r. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie. Organ podniósł, że w przypadku uznania, że nie załatwił sprawy w terminie, skarżącemu przysługiwało ponaglenie do organu wyższego stopnia, którym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.. Skarżący nie wniósł jednak wymaganego ponaglenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 kwietnia 2016 r. wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wniósł do organu podatkowego wyższego stopnia, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. ponaglenie za wskazane w skardze lata podatkowe, zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej także: O.p.). Odpowiadając w terminie na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 2 maja 2016 r. wskazał, że popiera w całości swoje stanowisko, zawarte w piśmie z dnia 14 marca 2016 r. Do pisma dołączył plik załączników, w tym dokumentów, które załączył już uprzednio do skargi. Wśród nadesłanych pism znajduje się również pismo skarżącego z dnia 5 maja 2015 r. zatytułowane "Ponaglenie" i skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy Ż., w którym skarżący ponownie wezwał ten organ do "niezwłocznego przesłania (...) odpisu opinii biegłego w zakresie ustalenia wartości budowli (...)" – pismo powyższe skarżący złożył "w nawiązaniu do postanowienia z dnia [...]" w którym to postanowieniu organ odmówił skarżącemu przesłania odpisu opinii biegłego w zakresie wartości budowli. Skarżący nadesłał również m.in. pismo z dnia 19 lutego 2016 r. zatytułowane "Skarga kategoryczne zażalenie", adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., w którym skarżący zakwestionował "tryb postępowania Urzędu Miasta i Gminy Ż. (...)". Z akt administracyjnych wynika, że ostatnio wskazane pismo skarżącego dotyczyło postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] nr [...] o wezwaniu strony do udostępnienia przedmiotu oględzin (nieruchomości) w ramach postępowania dotyczącego ustalenia wymiaru podatku za 2015 r. oraz postanowień tego organu z dnia [...] nr [...] i [...] dotyczących wskazania nowego terminu załatwienia sprawy w postępowaniu obejmującym ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2015 r. oraz 2016 r. Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 7 czerwca 2016 r. zwrócono się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o podanie w terminie 7 dni, czy skarżący składał ponaglenie na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. sprawy, dotyczącej wydania dokumentów (w tym operatu szacunkowego) z akt spraw podatkowych, dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2013, 2014, 2015 oraz 2016. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało, że skarżący nigdy nie składał do Kolegium ponaglenia na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. sprawy, dotyczącej wydania dokumentów (w tym operatu szacunkowego) z akt spraw podatkowych, dotyczących podatku od nieruchomości za wyżej wskazane lata podatkowe. Kolegium zaznaczyło natomiast, że ponaglenia złożone zostały przez skarżącego w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. i 2016 r. Sąd ustalił, że sprawy powyższe zawisły pod sygn. akt I SA/Gl 895/16 oraz I SA/Gl 896/16 i dotyczą postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., mocą których stwierdzono niezasadność ponagleń na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. spraw w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz za 2016 r. Nadto, postanowieniami tut. Sądu z dnia 1 sierpnia 2016 r. powyższe skargi zostały odrzucone z uwagi na ich niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przypadku wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności zobligowany jest do zbadania m.in. jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie natomiast do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przepis ten określa procedurę wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, która opiera się na obowiązku uprzedniego wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Obowiązek ten wynika z ogólnego założenia, że sąd administracyjny nie zastępuje organów odwoławczych, a jego działania nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z kolei na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zaznaczyć należy, że żądanie skarżącego dotyczące przesłania dokumentów w postępowaniu podatkowym interpretować należy w kontekście Rozdziału 10 O.p. zatytułowanego "Udostępnianie akt", zawartego w Dziale IV "Postępowanie podatkowe". Z przepisów tego rozdziału (art. 178 O.p.) wynika m.in., że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Do żądania skarżącego zastosowanie znajdują tym samym również przewidziane w O.p. terminy załatwiania spraw. Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie służy z kolei specyficzny środek ochrony praw strony, jakim jest ponaglenie, przewidziany w art. 141 O.p. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przyjęcie, że wyliczenie środków zaskarżenia w treści art. 52 § 2 P.p.s.a. ma charakter przykładowy przesądza o tym, że również ponaglenie z art. 141 § 1 O.p. jest środkiem prawnym, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt I SAB/Łd 1/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność organu złożona bez ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 2 O.p. czyni skargę przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt III SAB/Wa 14/10, publ. Lex nr 565802). Ponadto, w orzecznictwie sądowym akcentuje się, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SAB/Go 39/10, publ. Lex nr 952639). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaakcentować, że z akt postępowania nie wynika, aby skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Ż. w przedmiocie wydania dokumentów wniósł do organu wyższego stopnia, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Za ponaglenie takie nie może zostać w szczególności uznane pismo skarżącego z dnia 5 maja 2015 r., zatytułowane "Ponaglenie" i skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy Ż., które w istocie stanowi ponowne żądanie przesłania skarżącemu odpisu opinii biegłego w zakresie ustalenia wartości budowli, wystosowane do organu w odpowiedzi na otrzymane postanowienie z dnia [...] nr [...] o odmowie przesłania odpisu rzeczonej opinii. Do powyższego pisma skarżącego odniósł się zresztą Burmistrz Miasta i Gminy Ż., wydając w dniu [...] kolejne postanowienie o odmowie przesłania odpisu opinii biegłego (nr [...]). Ponagleniem nie jest również skierowane przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. pismo z dnia 19 lutego 2016 r. zatytułowane "Skarga kategoryczne zażalenie", gdyż dotyczy ono postanowień wydanych przez organ w przedmiocie wyznaczenia nowego terminu załawienia spraw podatkowych (dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości) oraz postanowienia tego organu o wezwaniu strony do udostępnienia przedmiotu oględzin. Zauważyć również należy, że zarówno organ, któremu bezczynność zarzucono jak i organ właściwy do rozpatrzenia ewentualnego ponaglenia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w pismach procesowych kierowanych do tut. Sądu wskazywały, iż w niniejszej sprawie skarżący nie składał ponaglenia na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Miasta i Gminy Ż. sprawy, dotyczącej wydania dokumentów z akt spraw podatkowych. Z uwagi na powyższe, skarga w rozpatrywanej sprawie uznana być musi za niedopuszczalną, co z kolei obliguje Sąd do jej odrzucenia na postawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie tego przepisu Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.