I SO/Gl 3/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-10-18

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na stronie skarżącej, a ocena przedstawionych okoliczności należy do sądu. Wnioskodawca wykazał wystarczająco, że jego dochody, pomniejszone o wydatki na leczenie i niezbędne koszty utrzymania, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
F. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury pomniejszanej o zajęcia egzekucyjne, a pozostałą kwotę przeznacza na utrzymanie, wizyty lekarskie i leki. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, medyczną oraz koszty utrzymania. Wcześniej, w analogicznym stanie faktycznym, został już zwolniony od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia [...] 2010 r. F. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie go od kosztów sądowych. W tych ramach skarżący wskazał na przedmiot jego zaskarżenia, którym jest wskazana w sentencji decyzja organu podatkowego. Uzasadniając wniosek odnotował, że jest osobą samotną. Utrzymuje się z emerytury, pomniejszanej o kwotę zajęć egzekucyjnych, otrzymując w rezultacie z tego tytułu kwotę 1246,22 zł. Sumę tę skarżący przeznacza w całości na własne utrzymanie, w tym koszty wizyt lekarskich oraz zakup niezbędnych leków, na który to cel wydaje ok. 200-220 zł. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że cierpi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, schorzenia urologiczne, układu oddechowego oraz gastryczne. F. Z. podkreślił nadto, że w analogicznym stanie faktycznym, postanowieniami z dnia 26 maja 2010 r., został zwolniony od kosztów sądowych. Do obecnie złożonego wniosku dołączono faktury dokumentujące wysokość miesięcznych kosztów za korzystanie z energii elektrycznej (254,08 zł) i za dostawę wody i odprowadzanie ścieków (55,39 zł). Wśród dokumentów źródłowych załączono nadto roczne obliczenie podatku przez organ rentowy (przychód wnioskodawcy za 2009 r. wyniósł 24.445,22 zł). Z kolei nadesłana kopia przekazu pocztowego dokumentuje deklarowany wyżej miesięczny dochód skarżącego. Do wniosku dołączono nadto dokumentację medyczną za lata 2007-2008 potwierdzającą wskazane wyżej schorzenia. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 2 września 2010 r. do akt sprawy nadesłano pismo procesowe wnioskodawcy z dnia [...] 2010 r., w którym oświadczył, że zajmowana przez niego nieruchomość należy do jego żony, z którą od lat pozostałej w faktycznej separacji. F. Z. oświadczył nadto, że nie posiada rachunków bankowych i że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazał nadto, że należności z tytułu mediów reguluje za pośrednictwem poczty. W dalszej kolejności, w przedłużonym terminie, wnioskujący nadesłał inne dokumenty źródłowe, w tym: "potwierdzenie zameldowania na pobyt stały" (wynika z niego, że w nieruchomości zajmowanej przez wnioskodawcę zameldowane są dwie osoby, które nie są z nim spokrewnione), kopie decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej (wnioskodawca zakończył prowadzenie firmy z dniem 1 grudnia 2008 r.) oraz faktury dokumentujące dostawę mediów. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że mocą postanowień referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2010 r. zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych (sygn. akt: I SO/Gl 1/10 i I SO/Gl 2/10). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów wniosek ten został rozpoznany w oparciu o przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wypada w tym miejscu zasygnalizować, że ciężar wykazania, tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, str. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający – wskazanej wyżej przesłanki spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Przenosząc powyższe regulacje na grunt tej sprawy uznano, że wnioskodawca w wystarczającym stopniu wykazał, iż zachodzi wskazana wyżej przesłanka przyznania prawa pomocy. W świetle przedłożonych dowodów, którego wiarygodność nie może być podważona na podstawie całokształtu materiału zgromadzonego w aktach sprawy, wnioskodawca jest bowiem osobą samotną, uzyskującą wprawdzie stały dochód, lecz w wysokości nie pozwalającej na jednoczesne ponoszenie wszystkich niezbędnych wydatków życiowych oraz kosztów sądowych. Trzeba przy tym podkreślić, że część dochodów przeznaczana jest na sfinansowanie leczenia, w tym głównie na zakup niezbędnych leków. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło