I SO/Gl 3/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Suleja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, renciści, którzy wykazują niskie dochody i posiadają zajęty majątek, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, pomimo posiadania karty kredytowej z wysokim limitem i samochodu osobowego?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, renciści o niskich dochodach, których majątek został zajęty w związku ze znacznymi zaległościami, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych. Sąd uznał, że ich dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a wątpliwości dotyczące karty kredytowej zostały wyjaśnione poprzez wykazanie, że koszty jej obsługi ponosi syn wnioskodawców. Posiadanie samochodu osobowego, który został zajęty w ramach zabezpieczenia, nie wyklucza przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, B. S. i R. S., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazali, że są rencistami o niskich dochodach, a ich majątek został zajęty. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadanie karty kredytowej z wysokim limitem i samochodu osobowego. Wnioskodawcy wnieśli sprzeciw, wyjaśniając, że koszty karty kredytowej ponosi ich syn, a samochód jest zajęty przez komornika.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawców od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. i R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: zwolnić wnioskodawców od kosztów sądowych. B. S. i R. S. w ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 19 maja 2015 r. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wskazanej w sentencji niniejszego postanowienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Skarga na tę decyzję wpłynęła do Sądu później i została zarejestrowana pod sygn. I SA/Gl 613/15. Uzasadniając ww. wniosek wskazali, że oboje są rencistami i z tego tytułu otrzymują świadczenia, które stanowią ich jedyne źródło przychodu. Odnotowali przy tym, że ww. świadczenia są obniżone z powodu decyzji organu podatkowego o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają żadnego innego źródła dochodu, a ich stan zdrowia nie pozwala na podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawcy nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Ich łączny dochód w gospodarstwie domowym stanowi kwota 1.073,37 zł. Do druku PPF dołączono potwierdzenie wypłaty świadczenia rentowego R. S. w kwocie 651,78 zł oraz wyciąg z rachunku bankowego B. S., z którego wynika, że wysokość jej świadczenia rentowego wynosi 421,59 zł. Pismem z dnia 29 maja 2015 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawców do uzupełnienia ich wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: 1) nadesłanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego oraz zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości położonej w D. przy ul. [...]; dodatkowo należało przybliżyć relacje łączące te osoby oraz wskazać w jaki sposób osoby te ewentualnie kształtują sytuację materialną i finansową wnioskującej; 2) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów zobowiązań i stałych wydatków (należało wykazać np. kredyty, pożyczki, raty leasingowe, alimenty, czynsze najmu, dzierżawy, wysokość kosztów ponoszonych na nieruchomości , koszty leczenia, rehabilitacji, ubezpieczenia majątku, itp); w tych ramach należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; należało także wskazać jakim zakresie w ponoszeniu tych opłat partycypują inne osoby; 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez wnioskującą i pozostałe osoby pozostające/zameldowane (zamieszkałe) w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 4) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2014 r.; wskazano, że ten punkt wezwania dotyczy również osób pozostających/zameldowanych (zamieszkałych) w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi wnioskodawcy nadesłali pismo z dnia 9 czerwca 2015 r. wraz z plikiem dokumentów źródłowych. Ustosunkowując się do poszczególnych punktów ww. wezwania wnioskodawcy oświadczyli, że zamieszkują w mieszkaniu należącym do ich syna, na dowód czego - ich zdaniem - przedstawiają odpis z księgi wieczystej. Wnioskodawcy wskazali, że nie są w stanie przedłożyć żadnych dokumentów obrazujących skalę ponoszonych przez nich wydatków. Zeznali przy tym, że nie przechowują faktur ani rachunków. Wśród dokumentów źródłowych nadesłano: wyciągi z rachunku bankowego R. S. za okres od 1 marca do 31 maja 2015 r. (wynika z nich m.in., że do rachunku bankowego przypisana jest karta kredytowa VISA GOLD z limitem do kwoty 11.300,00 zł oraz że regularnie dokonywane są spłaty zadłużenia na karcie; łącznie z tego tytułu uiszczono w omawianym okresie kwotę 10.513,68 zł); liczne zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych oraz inne dokumenty poświadczające o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym; zawiadomienie o wpisie hipoteki w księdze wieczystej; dokumentację medyczną potwierdzającą, iż wnioskująca jest trwale częściowo niezdolna do pracy; informację z CEIDG, z której wynika, że wnioskodawca zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 15 lutego 2014 r.; kopie decyzji podatkowych związanych z niniejszym postępowaniem; zeznanie PIT-36L (wynika z niego, że w 2014 r. R. S. z tytułu działalności gospodarczej uzyskał dochód w kwocie 3.294,83 zł); dokumenty, z których wynika, że pod dozór wnioskodawcy pozostawiono samochód osobowy marki Mercedes-Benz S400 rok prod. 2004 oraz inne dokumenty potwierdzające deklarowane przez wnioskodawców dochody z tytułu świadczeń rentowych. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że R. S. regularnie spłaca zadłużenie na karcie kredytowej i z tego tytułu dokonuje transakcje bankowe, których wartość znacznie przewyższa wspólne dochody wnioskodawców. Podkreślił, że z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego R. S. wynika, że zasadniczą część transakcji obciążeniowych saldo karty kredytowej stanowią transakcje płatnicze na stacjach benzynowych. Ponadto wytknął wnioskodawcom, że w druku PPF nie wspomnieli o posiadanym przez nich samochodzie osobowym marki Mercedes-Benz S400, którego wartość może przekroczyć kwotę 3000 euro wskazaną w pkt 7.2.2. druku PPF. W sprzeciwie, złożonym w terminie do dokonania tej czynności, wnioskodawcy polemizując z twierdzeniami referendarza wskazali, że spłata zadłużenia na karcie kredytowej, transakcje płatnicze kartą na stacjach benzynowych oraz posiadanie samochodu osobowego marki Mercedes-Benz S400 nie stanowią okoliczności, które wykluczają przyznanie prawa pomocy. W ocenie wnioskodawców przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie wzięto pod uwagę, że zakup benzyny przy wykorzystaniu karty kredytowej nie odzwierciedla w żaden sposób ich wydatków prywatnych. Karta kredytowa przypisana jest bowiem do konta R. S. "fizycznie", ale wykorzystywana jest do płatności dokonywanych przez jego syna, który od dawna jest osobą upoważnioną do ww. rachunku. Podnieśli, że są to zakupy związane z jego potrzebami, a ta forma płatności bezgotówkowej utrzymywana jest ze względu na tanią obsługę ww. karty zaproponowaną przez bank kilkanaście lat temu. Ponadto wskazali, że częstotliwość zakupów paliwa oraz sumy wydatkowane na ten cel jednoznacznie wskazują, że nie mogą stanowić wydatków dwojga rencistów, bo wielokrotnie przewyższają ich dochody i wszelkie potrzeby w tym zakresie. Podnieśli, że wnioskodawca nie dokonuje spłaty tej karty, a wszelkie koszty jej obsługi i użytkowania ponosi syn. Dalej wyjaśnili, że wartość samochodu, o którym wspomniał referendarz na dzień dzisiejszy wynosi maksymalnie 15.000,00 zł. Ponadto w dniu 4 czerwca 2013 r. dokonano zajęcia zabezpieczenia na ww. pojeździe, dlatego nie mogą w żaden sposób nim dysponować. Do sprzeciwu załączyli kserokopie protokołu zabezpieczenia z dnia 4 czerwca 2013 r. samochodu osobowego marki Mercedes-Benz S400 oraz zarządzenia zabezpieczenia z dnia 28 maja 2013 r. a także trzy potwierdzenia przelewów dokonanych z rachunku M. S. na rachunek R. S.i tytułem "spłata karty" na łączną kwotę 10.513,68 zł. Wpis od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 9 kwietnia 2015 r. wynosi 2.318,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 ppsa obejmującym, np. zwolnienie od opłat sądowych, następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu argumentacja zaprezentowana przez wnioskodawców w sprzeciwie oraz analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy pozwala uznać, że wskazana wyżej przesłanka zwolnienia od opłat sądowych w stosunku do wnioskodawców zachodzi. Osiągają oni wprawdzie stały dochód z tytułu świadczeń rentowych, lecz jego wysokość jest nieznaczna. Ponadto działalność gospodarcza wnioskującego jest obecnie zawieszona. Wnioskodawcy udowodnili, że ich majątek został zajęty w związku ze znacznymi zaległościami. Nadto wyjaśnili wątpliwości referendarza sądowego dotyczące karty kredytowej VISA GOLD przypisanej do rachunku bankowego R. S. dokumentując, że koszty jej obsługi i użytkowania ponosi jego syn. Wprawdzie wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dokumentów obrazujących koszty utrzymania ich gospodarstwa domowego, ale z pewnością kwota uzyskiwanych przez nich dochodów wystarcza na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych, w tym wydatków związanych z leczeniem. Reasumując, z oceny całokształtu zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w stosunku do wnioskodawców zachodzi przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło