I SO/Gl 6/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 października 2010 r. A.R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że jego miesięczny dochód brutto wynosi 4.418,85 zł, zaś koszty utrzymania jego czteroosobowej rodziny oraz opłaty związane z eksploatacją kamienicy wynoszą około 3.569,00 zł. Wskazał, że na koszty utrzymania kamienicy składają się: "podatek od nieruchomości wraz z prądem i wywozem śmieci 1000 zł, podatek skarbowy 376 zł, woda w/w nieruchomości 450 zł, konserwacja kamienicy 500 zł." Z kolei do kosztów utrzymania jego rodziny należy zaliczyć: czynsz za mieszkanie (520 zł), opłatę za garaż (65 zł), gaz (90 zł), energię elektryczną (157 zł), przedszkole (300 zł), kredyt hipoteczny (410 zł), kredyt samochodowy (477 zł). Wnioskodawca zaakcentował przy tym, że wskazany przez niego dochód z tytułu najmu za miesiąc wrzesień 2010 r. jest kwotą wahliwą i w zależności od ilości wynajętych lokali użytkowych lub zdarzeń losowych może ulec pogorszeniu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójką dzieci. A.R. oświadczył, że posiada udział we własności kamienicy, mieszkanie o pow. 79,5 m2 oraz garaż o pow. 16 m2. Jedynym źródłem dochodu w ww. gospodarstwie jest wspomniany wyżej dochód wnioskodawcy z tytułu najmu. W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia, pismem z dnia 9 listopada 2010 r., wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia – w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, tj.: 1) nadesłanie kopii tytułu prawnego do lokalu położonego w C. przy ul. [...], jak również nieruchomości wymienionych w pkt 7.1 druku PPF z dnia 27 października 2010 r.; 2) nadesłanie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącego i pozostałych osób będących w gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz firmowych z okresu ostatnich czterech miesięcy. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić aktualne potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 3) nadesłanie kopii dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy z tytułu najmu nieruchomości wraz z dokumentem wykazującym udział w posiadanej kamienicy; w tych ramach należało wykazać m.in. pozycje kosztowe związane z wynajmem, które zostały wymienione w druku PPF; 4) nadesłanie kserokopii zeznania podatkowego na potrzebę podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009, uwzględniającego ewentualnie prowadzoną działalność gospodarczą albo zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego, iż zeznania takie nie zostały złożone (ten punkt wezwania dotyczy wnioskującego i pozostałych osób będących w gospodarstwie domowym); 5) wykazanie wysokości stałych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym m.in.: opłaty czynszowe, ubezpieczenia, dostawy mediów, itp. Do ww. kosztów należało zaliczyć wydatki związane z realizacją obowiązku przedszkolnego dzieci oraz wydatków związanych z utrzymaniem samochodu, w tym kredytu (np. za pomocą kopii układu ratalnego bądź kopii umowy kredytowej); 6) złożenie wyjaśnień dotyczących formy zapłaty należności z tytułu dostawy mediów w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego. Wyjaśnienia te winne być wsparte stosownymi dokumentami źródłowymi (np. za pomocą zlecenia przelewu bankowego, dowodu wpłaty gotówkowej, inne). W wezwaniu pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie się do jego treści, bądź do wyznaczonego terminu, może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Odpowiadając na wskazane wyżej wezwanie wnioskodawca nadesłał plik dokumentów, w tym: korektę zeznania o wysokości dochodu osiągniętego przez wnioskodawcę w roku 2009 (PIT-36; dochód do opodatkowania – 20.359,28 zł) wraz z informacją o odliczeniach (PIT/0), wyciągi z księgi wieczystej dokumentujące udział wnioskodawcy we własności nieruchomości położonej w C. przy [...] wraz z testamentem powołującym wnioskodawcę do spadkobrania i postanowieniem Sądu Rejonowego w C. w tym zakresie, potwierdzenie wpłaty gotówkowej kwoty 1.984,00 zł tytułem "podatku miejskiego IV rata 2010 r." (należność uiszczona przez Administrację Nieruchomości L., T., A.R.), fakturę dokumentującą dostawę wody i odprowadzenie ścieków wystawioną na rzecz ww. Administracji na kwotę 1.541,25 zł, dowód wpłaty kwoty 400 zł na rzecz A C. Sp. z o.o., faktura VAT za usługi kominiarskie (odbiorcą usług jest ww. Administracja) na kwotę 416,23 zł, umowa ubezpieczenia nieruchomości położonej w C. przy [...] (suma ubezpieczenia 1.100.000,00 zł), pokwitowanie wpłaty kwoty 353,00 zł na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. dokonanej przez wnioskodawcę tytułem "PPE za okres 10 rok 2010", dowód wpłaty kwoty 526 zł na rzecz spółdzielni mieszkaniowej tytułem opłaty czynszowej, bankowe potwierdzenia transakcji dokumentujące zapłatę za dostawę gazu na kwotę 185,36 zł (zlecający R.R., ul. [...], C.; tytułem: R.A., [...],[...] C., nr ew. [...] faktura [...]) oraz dostawę energii elektrycznej na kwotę 157,99 zł, zaświadczenie dokumentujące podnoszoną wcześniej wysokość opłat z tytułu uczęszczania jednej z córek do przedszkola, akt notarialny dokumentujący okoliczność zakupu przez wnioskodawcę i jego małżonkę mieszkania o pow. 79,50 m2 (umowa z dnia 15 stycznia 2007 r.), harmonogram spłat umowy o kredyt hipoteczny (miesięczna rata w kwocie 410,55 zł) wraz z potwierdzeniem wpłaty tej należności za październik 2010 r., akt notarialny dokumentujący zakup przez wnioskodawcę i jego małżonkę garażu o pow. 16,24 m2 (umowa z dnia 16 maja 2007 r.), potwierdzenie wpłaty z tytułu czynszu za garaż w kwocie 65,38 zł, pierwszą stronę umowy kredytu zaciągniętego przez wnioskodawcę i jego małżonkę na zakup samochodu marki Volkswagen Passat Wariant 1.9 TDI (miesięczna rata w kwocie 472,77 zł) oraz kopię polisy ubezpieczenia tego samochodu. Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 1.500,00 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W ramach urzędowego formularza wniosku A.R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż po myśli art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanka warunkująca przyznanie wspomnianego dobrodziejstwa procesowego została określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. I tak przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Stosownie z kolei do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Strona może więc, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed wniesieniem skargi; wówczas wniosek rejestrowany jest w repertorium "SO" (§ 72 ust. 1 zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego nr 11 z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych) i pod tą sygnaturą podlega rozpoznaniu. Wziąwszy więc pod uwagę przytoczoną wyżej przesłankę zastosowania dobrodziejstwa procesowego, jakim niewątpliwie jest przyznanie prawa pomocy, w konfrontacji ze zgromadzonym materiałem źródłowym uznano, że A.R. nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. W toku rozpoznania wniosku zrodziło się bowiem podejrzenie, iż podejmując działania związane z obecnie rozstrzygniętym wnioskiem, realizowane przecież świadomie, A.R. kierował się założeniem, aby przedłożyć tylko te dowody, które przemawiają na rzecz jego wniosku, ukrywając te mniej korzystne z omawianego punktu widzenia. Potwierdzenia przyjętej wyżej konkluzji należy upatrywać przede wszystkim w tym, że wnioskodawca konsekwentnie unika wskazania stanu posiadania i ewentualnych możliwości zarobkowych jego małżonki. Pomimo wezwania nie nadesłano zeznania podatkowego R.R. za rok 2009 ani zaświadczenia właściwego Naczelnika urzędu skarbowego, że zeznanie takie nie było złożone. Do wniosku nie nadesłano także wyciągów z rachunku bankowego małżonki skarżącego, który niewątpliwie posiada w B S.A., o czym świadczą przedłożone potwierdzenia transakcji dokumentujące zapłatę m.in. za media. Godzi się odnotować, że art. 255 P.p.s.a., który miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Nie bez znaczenia dla przyjętego tutaj rozstrzygnięcia jest stan posiadania wnioskodawcy. Należy tutaj wspomnieć o kamienicy, której wartość oszacowano na kwotę 1.100.000,00 zł (udział wnioskodawcy w 3/10 części, tj. około 330.000,00 zł). Do składników majątkowych należy zaliczyć mieszkanie o wartości 189.000,00 zł (stan na dzień 15 stycznia 2007 r.) oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu o wartości 20.000,00 zł (stan na dzień 16 maja 2007 r.). W tych ramach warto odnotować, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż sam fakt posiadania majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro istnieje możliwość jego obciążenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). W kontekście rzeczonych nieruchomości wypada wszak jedynie na marginesie odnotować, że ilekroć w dokumentacji źródłowej pojawia się nazwisko żony skarżącego to jako adres jej zamieszkania wskazana jest nieruchomość położona w C. przy ul. [...] (?). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.