II SA/Gl 1009/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-03-24
Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Aneta Majowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy, prawidłowo oceniło zgodność ustaleń organu pierwszej instancji z przepisami prawa materialnego i czy samo przeprowadziło merytoryczne postępowanie odwoławcze, czy jedynie skontrolowało decyzję organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy, nie przeprowadziło merytorycznego postępowania odwoławczego, a jedynie skontrolowało decyzję organu pierwszej instancji. Nie dokonało własnej oceny materiału dowodowego, w tym wyników analizy urbanistycznej, ani nie odniosło się w sposób wyczerpujący do zarzutów odwołania. Ponadto, organ odwoławczy nieprawidłowo posłużył się pojęciem "okapu" przy ustalaniu wysokości elewacji frontowej, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego. Wskazane uchybienia proceduralne i materialne uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Postępowanie administracyjne było wielokrotnie prowadzone i uchylane przez Kolegium z powodu braków formalnych i merytorycznych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieprawidłowe przeprowadzenie analizy urbanistycznej, błędne ustalenie parametrów zabudowy oraz brak oceny wpływu inwestycji na środowisko. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. R. (G.), J. G. (G.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 20 maja 2024 r. nr SKO.4103.51.2024 w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 12 lutego 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżących solidarnie 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2022 r. E. J. oraz T. W., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. S.C w W. (dalej zwani "inwestorami") wystąpili do Prezydenta Miasta C. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...] obręb [...] położonej w C. przy ul. [...] dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych (do dwóch lokali mieszkalnych) w zabudowie bliźniaczej.
W dniu 3 czerwca 2022 r. Prezydent Miasta C. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu wnioskowanych przez inwestorów warunków zabudowy. Jednak na skutek odwołania wniesionego przez A. R., J. G. oraz E. S. Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium przychyliło się bowiem do zarzutów odwołujących dotyczących braku szczegółowego uzasadnienia ustalenia poszczególnych parametrów w sposób inny niż średnia wartość na obszarze analizowanym. Podniosło także brak weryfikacji ważności warunków technicznych dotyczących projektowania i wykonania przyłączy (wod-kan. i sanit.) oraz utratę ważność warunków przyłączenia do sieci gazowej.
W toku ponownie prowadzonego postępowania inwestorzy w celu uzupełnienia wniosku przedłożyli wstępną opinię w zakresie możliwości zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, a także warunki przyłączenia do sieci gazowej. Następnie zaś zmienili wniosek, wskazując wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej do 5 m, dach dwuspadowy lub wielospadowy o kącie nachylenia połaci do 45° i wysokości kalenicy głównej do 8m, kierunek kalenicy głównej w dostosowaniu do bryły budynku. Ponadto przeprowadzono analizę urbanistyczno-architektoniczną obejmującą 14 zabudowanych nieruchomości, w tym 12 położonych przy ul. [...], 1 przy ul. [...] i 1 przy ul. [...].
Następnie decyzją z dnia 31 stycznia 2023 nr [...] Prezydent Miasta ustalił wnioskowane warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak i ta decyzja na skutek odwołań wskazanych poprzednio osób została uchylona przez Kolegium (decyzja organu odwoławczego z dnia 9 listopada 2023 r. nr [...]), a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako powód uchylenia wskazano m.in. pominięcie w analizie urbanistycznej nieruchomości przy ul. [...].
W dniu 12 lutego 2024 r. Prezydent Miasta C. wydał kolejną, pozytywną dla inwestorów decyzję, oznaczając ja numerem [...] Odwołanie zaś od niej wniosły te same co poprzednio osoby.
Postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. organ I instancji z urzędu sprostował swoją decyzję w zakresie ustalenia geometrii dachu. Wskazał, że sprostowanie dotyczy oczywistej omyłki. Ustalanie: "geometra dachu - dach dwuspadowy lub dwuspadowy...." zastąpiono ustaleniem: "geometra dachu - dach dwuspadowy lub wielospadowy....". Ponadto już po przekazaniu odwołania organ I instancji poinformował Kolegium, że na postanowienie o sprostowaniu nikt nie wniósł zażalenia.
Tym razem odwołanie nie przyniosło oczekiwanego przez wnoszące je osoby rezultatu, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 20 maja 2024 r. nr SKO.4103.51.2024 Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji.
Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji i zarazem nie podziela zarzutów odwołania.
Kolegium przybliżyło także przebieg dotychczasowego postępowania. Stwierdziło, że wnioskowany teren nie jest objęty aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym jest niezabudowany i niezagospodarowany, a w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowanie przestrzennego miasta C. (uchwała nr [...] z dnia [...] r.) sklasyfikowany jest w strefie terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN.
Kolegium odniosło się do przeprowadzonej przez organ I Instancji analizy urbanistycznej. Stwierdziło m.in. że obszar analizowany wyznaczono na podstawie art. 61 ust. 5a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. w odległości ok. 90 m od granic terenu inwestycji. W granicach zaś obszaru analizowanego występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Ostatecznie analizą objęto 16 działek, w tym również nieruchomość położoną przy ul. [...]. Kolegium uznało przy tym za prawidłowe włączenie do analizy działki nr ewid. [...] i realizowanych na niej budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej – w stanie surowym zamkniętym. Według Kolegium za uznaniem takiego działania za prawidłowe przemawiać ma zacytowane w uzasadnieniu decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, wedle którego możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, a parametry, cechy i wskaźniki dla planowanej zabudowy (tj. linia zabudowy, powierzchnia zabudowy, szerokość i wysokość elewacji frontowej, geometria dachu) określono zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ odwoławczy odniósł się też do ustalenia kalenicy głównej na poziomie 8 m, zauważając, że w tym zakresie organ I instancji wziął przede wszystkim pod uwagę najbliższą zabudowę. Ustalona wysokość kalenicy głównej nie jest przy tym wysokością maksymalną. W obszarze analizowanym jest pięć budynków wyższych od wnioskowanego, a zlokalizowane najbliżej (tj. ul. [...], [...], [...]) mają wysokość około 8,5-9 m. Co prawda, według odwołujących budynki przy ul. [...]. i [...] są niższe niż 8 m, jednak według danych Urzędu Miasta pierwszy budynek ma wysokość 8,45 m, zaś drugi około 9m. Wbrew zatem twierdzeniom odwołujących planowany budynek nie będzie stanowił dominanty w analizowanym obszarze.
Kolegium, nawiązując do wskazań ze swojej poprzedniej decyzji z dnia 21 września 2022 r. nr [...], podniosło także, że parametry zabudowy ustalono w oparciu średnie wartości występujące w obszarze analizowanym.
Kolegium wskazało ponadto na postanowienie organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r., prostujące z urzędu określenie geometrii dachu, według którego ustalenie: "geometria dachu - dach dwuspadowy lub dwuspadowy..." zastąpiono ustaleniem: "geometria dachu - dach dwuspadowy lub wielospadowy...". Zastrzegło jednocześnie, że sprostowanie to nie było przedmiotem kontroli Kolegium. Żadna bowiem ze stron nie wniosła na nie zażalenia.
W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie poprzedził wyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem całego materiału dowodowego stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wydana zaś przez ten organ decyzja zawiera należyte uzasadnienie faktyczne i prawne. Końcowa zaś organ odwoławczy wskazał, że decyzja ta została wydana prawidłowo
W skardze na powyższą decyzję Kolegium wniesionej przez A. R. i J. G. ("skarżący") zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. i art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania skarżących;
2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, a także poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, na skutek odmowy dokonania jakiejkolwiek oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko.
W skardze zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i §§ 4-6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: rozporządzenie MI) poprzez przyjęcie, że zamierzenie inwestycyjne spełnia warunki określone w wymienionych przepisach, podczas gdy w szczególności (a) analiza urbanistyczno-architektoniczna poprzedzająca wydanie zaskarżonej decyzji została przeprowadzona nieprawidłowo i powierzchownie, (b) intensywność zabudowy oraz powierzchnia biologicznie czynna ustalone w zaskarżonej decyzji nie są możliwe do spełnienia na przedmiotowym terenie w kontekście pozostałych parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania przyjętych przez organ pierwszej instancji;
2) § 7 rozporządzenia MI poprzez:
- posłużenie się przy orzekaniu co do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki pojęciem nieznanym rozporządzeniu MI;
- oznaczenie i ustalenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki w sposób nieprawidłowy, przy czym sposób wyznaczenia tego parametru - przede wszystkim przez posłużenie się sformułowaniem gzyms lub okap (zamiast attyka) - nie jest zgodny z brzmieniem przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia MI;
3) § 8 rozporządzenia MI przez uznanie, że geometria dachu została ustalona odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym, podczas gdy wyznaczone parametry geometrii nie spełniają kryterium "odpowiedniości";
4) § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589) poprzez ustalenie powierzchni biologicznie czynnej bez należytego uzasadnienia i bez możliwości zrealizowania wskaźnika tej powierzchni na przedmiotowej działce;
5) § 4 ust. 1 rozporządzenia MI przez brak określenia w metrach odległości linii zabudowy (na przedmiotowym terenie stanowiącej przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich) od linii rozgraniczającej pas drogowy ul. [...].;
6) § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ustalenie ilości miejsc parkingowych mających być zapewnionych przez inwestora bez jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie, w tym sposobu ustalenia przyjętej ilości miejsc postojowych oraz zaniechanie wskazania, gdzie istnieje możliwość zrealizowania przez inwestora tych miejsc postojowych;
7) art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. przez przyjęcie, że planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko i na tej podstawie wyłączyć analizę zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi, o których mowa w tym przepisie, obejmującymi w szczególności przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1094 ze zm.), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2024, poz. 54 ze zm.) i ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( t.j. Dz.U. 2023, poz. 1336 ze zm.).
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawiony został wywód zmierzający do wykazania zasadności podniesionych w niej zarzutów oraz wadliwości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie: t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., zwanej dalej jak dotychczas u.p.z.p.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm. zwanego dalej Rozporządzeniem). W realiach rozpoznawanej sprawy przepisy u.p.z.p. oraz Rozporządzenia zastosowano w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia wniosku przez inwestora (wniosek z 6 kwietnia 2022 r.) tj. w brzmieniu uwzględniającym m.in. zmiany wprowadzone w drodze ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1986) oraz w § 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2399).
W pierwszej kolejności zgodzić się należy z zarzutem skargi dotyczącym nieuprawnionego posłużenia się przez organ I instancji pojęciem okapu przy oznaczeniu i ustaleniu wysokości elewacji frontowej. Ustawa o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym w art. 61 ust. 7 pkt 4 u.p.z.p. oraz rozporządzenie w § 7 ust. 1 przewidują, że ma być wyznaczona "wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki" i nie posługują się pojęciem "okapu". Okap to dolna, pozioma krawędź dachu, zwykle wysunięta przed płaszczyznę elewacji (por. https://pl.wikipedia.org/wiki/Okap_(budownictwo)). Okap jest zatem częścią dachu a nie częścią elewacji frontowej budynku, której wysokość ma wyznaczyć organ w decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2020 r. sygn. II OSK 61/19 oraz wyroki WSA w Bydgoszczy z 7 maja 2024 r. sygn. II SA/Bd 1349/23, 18 października 2023 r. sygn. II SA/Bd 916/23, z 21 lutego 2023 r. sygn. II SA/Bd 944/22). Tymczasem Kolegium nie dostrzegło, że organ I instancji w sentencji zaskarżonej decyzji pojęciem "okapu" pomimo, że pozostaje to w sprzeczności ze wskazanymi wyżej przepisami u.p.z.p. i Rozporządzenia.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało na postanowienie organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r. prostujące z urzędu określenie geometrii dachu, według którego "geometria dachu - dach dwuspadowy lub dwuspadowy...." zastąpiono ustaleniem "geometria dachu- dach dwuspadowy lub wielospadowy" Zastrzegło jednocześnie, że sprostowanie to nie było przedmiotem kontroli Kolegium. Żadna bowiem ze stron nie wniosła na nie zażalenia. Jednak w ocenie Sądu obowiązkiem Kolegium było dokonanie oceny, czy po sprostowaniu ustalenie dotyczące geometrii dachu w świetle wyników przeprowadzonej analizy urbanistycznej jest zgodne z § 8 Rozporządzenia. Czy taką weryfikację Kolegium przeprowadziło z uzasadnienia decyzji nie wynika. Co prawda na stronie 10 uzasadnienia Kolegium "w ślad za organem I instancji" zauważyło m.in. że geometrię dachu ustalono wg. § 8 Rozporządzenia. Zaś nieco dalej Kolegium wskazało, że ustalając ten parametr organ I instancji wziął przede wszystkim pod uwagę zabudowę zlokalizowaną najbliższej w stosunku do terenu inwestycji m.in. budynki przy ul. [...] oraz [...] Jednak w części tekstowej analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji w części dotyczącej geometrii dachów budynki pod tym adresami nie zostały wskazane. W kontekście tych niedostatków części tekstowej analizy w decyzji Kolegium zabrakło rozważań, które pozwalałaby stwierdzić, że organ odwoławczy dokonał własnej oceny zgromadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego i stwierdził zgodność ustaleń dotyczących geometrii dachu z § 8 Rozporządzenia.
W ocenie Sądu wskazane wyżej braki w zakresie samodzielnych rozważań Kolegium dotyczą także pozostałych parametrów zabudowy ustalonych w decyzji organu I instancji. Przeprowadzenie tych rozważań było niezbędne, zwłaszcza ze względu na wyniki analizy stanowiące załączniki do decyzji, w których cechy zabudowy na terenie poszczególnych działek objętych tą analizą zostały przedstawione jedynie wybiórczo. Co prawda w aktach sprawy znajdują się materiały, wytworzone w ramach prowadzonej analizy urbanistyczne w tym. m.in. tabela zawierająca informacje o cechach zabudowy poszczególnych działek sporządzona przez uprawnionego urbanistę, czy dokumentacja zdjęciowa dotycząca poszczególnych działek. Jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy Kolegium zapoznało się z treścią tych dokumentów.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że dla Kolegium postępowanie odwoławcze jawi się przede wszystkim jako kontrola decyzji organu I instancji. Tymczasem rolą organ odwoławczego jest powtórne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co powinno znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tego organu. Braki w tym zakresie nie mogły pozostać nie zauważone przez Sąd zwłaszcza w kontekście nie wystarczającego odniesienia przez Kolegium do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego Sąd doszedł do wniosku, że została ona wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem wskazanych dotychczas przepisów k.p.a. (dotyczy to także utrzymanej w mocy decyzji I instancji).
Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania, w tym art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757).
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw (34 zł), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe rozważania, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło