II SA/Gl 1027/06
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-02-26
Skład orzekający: Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy wniesiona do sądu administracyjnego poprzedzona została skutecznym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy podlega odrzuceniu, jeśli nie została poprzedzona skutecznym wezwaniem organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Skuteczne wezwanie musi być skierowane do właściwego organu gminy i stanowić żądanie usunięcia naruszenia prawa, a nie np. prośbę o odpowiedź na pytania czy odstąpienie od podjęcia uchwały. Wezwania skierowane do organów spoza gminy (np. Wojewody) nie spełniają tego wymogu.Stan faktyczny
Skarżący J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Miasta C. dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi złożył pisemne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący przedstawił listę skierowanych wezwań, jednak sąd uznał, że żadne z nich nie spełnia wymogów skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Ewa Krawczyk, , , po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...]roku – Nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę.
Pismem datowanym na dzień [...]roku skarżący J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Miasta C. wymienioną w sentencji postanowienia w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta C. w części dotyczącej wprowadzenia ograniczenia powierzchni sprzedaży do 400 m² dla sklepów spożywczych oraz postanowienia o przeznaczeniu terenu obok marketu [...] na cele mieszkaniowe.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 21 grudnia 2006 roku, skarżący został wezwany do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi do Sądu złożył pisemne wezwanie do usunięcia naruszenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, a jeżeli tak - do podania, czy uzyskał odpowiedź organu Gminy C. na to wezwanie i kiedy zostało mu ono doręczone.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w przepisanym 7 dniowym terminie wskazał, iż przed wniesieniem skargi do Sądu skierował następujące pisemne wezwania do usunięcia naruszenia prawa:
1. do Przewodniczącego Rady Miasta C.– w dniu [...]r.;
2. do Prezydenta Miasta C. – w dniu [...]r.;
3. do Przewodniczącego Rady Miasta C. – w dniu [...]r.;
4. do Biura Rady Miasta C. – w dniu [...]r.;
5. do Wojewody [...] w K. – w dniu [...]r.;
6. do Przewodniczącego Rady Miasta C. – w dniu [...]r.;
7. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. – w dniu [...]r.;
8. do Urzędu Miasta C. – w dniu [...]r.
Jednocześnie skarżący poinformował, iż do w/w pism otrzymał odpowiedź tylko od Wojewody [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zwanej dalej w skrócie u.s.g. statuuje zasadę, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ust. 2 tego artykułu wskazuje jedynie, iż zasada ta nie znajduje zastosowania w sytuacji, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił.
Rozpoznając sprawę, Sąd w pierwszej kolejności dokonał analizy, czy
w sprawach, których przedmiotem była skarga na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...] roku oznaczoną numerem [...], a jakie uprzednio zawisły przed tut. Sądem, nie doszło do oddalenia skargi, co wobec redakcji przywołanego wyżej przepisu art. 101 ust. 2 ustawy u.s.g. przekreślałoby możliwość rozpoznania niniejszej sprawy. Sytuacja taka jednakże nie miała miejsca. Wskazać bowiem należy, iż w sprawie zawisłej pod sygnaturą akt II SA/Gl 143/06 ze skargi [...]Sp. z o.o., z którą połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę zawisłą pod sygnaturą akt II SA/Gl 690/06 ze skargi Wojewody [...] doszło do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w części [...] tekstu Studium stanowiącego załącznik nr [...] (§[...] pkt. [...] uchwały) w zakresie bliżej wskazanym w sentencji tegoż wyroku. Wprawdzie skarga [...]Sp. z o.o. w W. została oddalona, niemniej jednak należy zauważyć, iż powodem takiego rozstrzygnięcia w stosunku do skarżącej spółki był fakt, iż nie wykazała ona w postępowaniu naruszenia własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Innymi słowy, skarżąca [...]Sp. z o.o. nie wykazała, że wskutek podjęcia uchwały przez Radę Miasta C. został naruszony jej własny, indywidualny interes albo uprawnienie, a tym samym by doszło do ograniczenia lub pozbawienia przez tę uchwałę jej własnych uprawnień. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie jest to sytuacja objęta dyspozycją przywołanego wyżej ust. 2 przepisu art. 101 u.s.g. Ocenę taką zdaje się potwierdzać stanowisko SN wyrażone w tezie postanowienia tegoż Sądu z 26 VI 1992 r., III ARN 30/92 (niepubl.), głoszącej, że: Jeżeli w ust. 2 art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym [u.sam.gmin. - G. J.] (...) stwierdza się, iż przepisu ust. 1 tegoż artykułu "nie stosuje się" wówczas, gdy "w sprawie" orzekał już uprzednio sąd administracyjny i skargę oddalił, rozumieć to należy w ten sposób, iż sąd orzekł już merytorycznie w sprawie konkretnych interesów lub uprawnień naruszonych przez uchwałę organów samorządu terytorialnego, nie zaś "w sprawie tej uchwały". Z kolei w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem pod sygnaturą akt II SA/Gl 35/06 ze skargi tego samego skarżącego, tj. J. M., T. M., A. G., J. B., A. B., Z. M., H. M., A. W., R. W., W. W., N. S., W. S., B. M., Z. T., S. T. na uchwałę Rady Miejskiej C. z dnia [...]r. – Nr [...] skarga została prawomocnie odrzucona.
Wobec powyższego, Sąd następnie przystąpił do zbadania, czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego poprzedziło wezwanie Rady Miejskiej
w C., a zatem organu Gminy C., który podjął kwestionowany akt do usunięcia naruszenia prawa, bowiem warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest bezskuteczność uprzedniego takiego wezwania. Wskazać w tym miejscu należy, w ślad za stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie pod sygnaturą akt II SA/Gl 143/06, iż brak jest podstaw do prezentowania stanowiska, by takie wezwanie należało skierować wyłącznie do organu wykonawczego gminy - reprezentującego gminę na zewnątrz, a więc w niniejszej sprawie do Prezydenta Miasta C.. Żaden bowiem przepis prawa, w szczególności zaś art. 101 u.s.g. takiego warunku nie przewiduje. Jak podał skarżący, w sprawie wystosował on następujące pisemne wezwania do usunięcia naruszenia prawa: do Przewodniczącego Rady Miasta C. – w dniu [...]r., Prezydenta Miasta C. – w dniu [...]r., Przewodniczącego Rady Miasta C. – w dniu [...]r., Biura Rady Miasta C. – w dniu [...]r., Wojewody [...] w K. – w dniu [...]r., Przewodniczącego Rady Miasta C. – w dniu [...]r., [...]Urzędu Wojewódzkiego w K. – w dniu [...]r. oraz do Urzędu Miasta C. – w dniu [...]r. W świetle jednakże powyższej argumentacji, przedmiotem oceny Sądu pod kątem prawidłowości i skuteczności uprzedniego wezwania organu Gminy C. do usunięcia naruszenia prawa, mogły być jedynie pisma skierowane przez skarżącego do Przewodniczącego Rady Miasta C. z dnia [...]r., Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r., Przewodniczącego Rady Miasta C. z dnia [...]r. i [...]r., ewentualnie również do Biura Rady Miasta C. z dnia [...]r. i Urzędu Miasta C. z dnia [...]r. Ani bowiem Wojewoda [...], ani też [...]Urząd Wojewódzki w K. nie są organami Gminy C. właściwymi do rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjętą przez Radę Miasta C. uchwałą. I tak, pismo datowane na dzień [...]roku, a adresowane do Prezydenta Miasta C. oraz Przewodniczącego Rady Miasta C. nie mogło być potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. A mianowicie, już na pierwszej stronie tegoż pisma czytamy (...) W związku ze złożonym przez Prezydenta Miasta C. projektem uchwały Rady Miejskiej C. w sprawie uchwalenia w dniu [...]r. Studium ...poniżej przedkładamy ponownie uwagi i zarzuty do istotnych części Studium (...) w formie wytycznych do planów miejscowych zarzucając, iż prezentowany projekt uchwały Rady Miejskiej
w C. w sprawie uchwalenia (...). Zatem, pismo to w swej treści stanowiło w istocie uwagi, zastrzeżenia odnośnie do projektu uchwały, o której mowa
w rozpoznawanej sprawie. Do konstatacji takiej prowadzi również analiza pozostałej treści pisma z dnia [...]roku. Na stronie [...] bowiem zawarty został formalny wniosek o odstąpienie od podejmowania cytowanej wyżej Uchwały Rady Miejskiej
o przyjęciu i zatwierdzeniu "Studium" w zakresie, którego dotyczą zarzuty na sesji
w dniu [...]roku do czasu uwzględnienia zgłoszonych uwag i zastrzeżeń. W świetle zaprezentowanej argumentacji Sąd przyjął, iż pismo strony z dnia [...]roku nie stanowiło wezwania do usunięcia naruszenia prawa organu gminy w związku z podjęciem uchwały przez ten organ, a która w subiektywnym przekonaniu skarżącego naruszała jego interes prawny lub uprawnienie. Pismo to stanowiło wezwanie, ale nie do usunięcia naruszenia prawa, lecz do odstąpienia od podejmowania uchwały, która niosła dopiero potencjalne, a w odczuciu skarżącego – realne zagrożenie naruszenia jego prawnie chronionych dóbr. Wezwania takiego nie stanowiło również pismo skarżącego datowane na dzień [...]r., a skierowane do Przewodniczącego Rady Miasta C.. Pismo to w swej treści stanowiło prośbę o odpowiedź na wszystkie zadane podczas posiedzenia Rady Miasta C. w dniu [...]r. pytania wraz z prośbą o pisemne sprawozdanie z uchwalonego w tym samym dniu Studium. Odnosząc się z kolei do pisma skierowanego również do Przewodniczącego Rady Miasta C. - datowanego na dzień [...]r. wskazać
w pierwszym rzędzie trzeba, iż jego treścią jest wezwanie o usunięcie braków
w uchwale z dnia [...]roku – Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w swej treści nie dotyczy uchwały z dnia [...]roku – Nr [...], która jest przedmiotem zaskarżenia do tutejszego Sądu. Nadto, gdyby wziąć pod uwagę pisma skierowane przez skarżącego do Biura Rady Miasta C. z dnia [...]r. i Urzędu Miasta C. z [...]r., choć nie adresowane do organu Gminy, podkreślić należy, iż również one nie mogłyby stanowić skutecznego wezwania, o którym mowa a art. 101 ust. 1 u.s.g. Mianowicie, pismo z dnia [...]r. stanowi w swej treści odpis skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Miasta C. z dnia
[...]r., natomiast pismo z dnia [...]r. skierowane do Urzędu Miasta C. – wezwanie o usunięcia naruszenia prawa w zakresie dotyczącym uchwały Rady Miasta C. z dnia [...]roku wraz z wnioskiem o uwzględnienie w planie zagospodarowania przestrzennego lokalizacji nowych sklepów spożywczych o powierzchni sprzedaży do 2000 m² i innych obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m²
Z powyższych względów uznać należało, iż skarga wniesiona została do sądu administracyjnego bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, iż gdyby nawet przyjąć,
iż pismo datowane na dzień [...]roku, a skierowane do Prezydenta Miasta C. i Przewodniczącego Rady Miasta C., o którym była mowa wyżej, stanowiło w istocie wezwanie organu Gminy C. do usunięcia naruszenia prawa i poprzedzało etap wniesienia skargi do sądu administracyjnego, skarga podlegałaby wówczas odrzuceniu z innej przyczyny – złożenia jej po upływie przepisanego w tym zakresie terminu. Wskazać bowiem należy, iż jeśli chodzi o termin do wniesienia skargi, to kształtuje się on następująco: w razie odmówienia przez właściwy organ gminy uwzględnienia wezwania – skargę należy wnieść za pośrednictwem tego organu gminy do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o stanowisku organu, natomiast w przypadku braku reakcji organu gminy na wezwanie – w terminie 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. dla załatwiania sprawy w postępowaniu administracyjnym. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 102a u.s.g. nie będzie miał tu zastosowania art. 52 § 3 p.p.s.a.
Tym samym, jeżeliby uznać, że pismo skierowane do Przewodniczącego Rady Miasta C. i Prezydenta Miasta C. z dnia [...]roku stanowiło w swej treści wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to przy uwzględnieniu informacji uzyskanej przez skarżącego, iż w/w pismo pozostawione zostało bez odpowiedzi, ostateczny termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upłynął w dniu [...]roku.
Jedynie na marginesie sprawy należy podkreślić, iż z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które warunkuje skuteczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego, można wystąpić w każdym czasie, a fakt odrzucenia skargi
z powodu niedopełnienia warunku polegającego na wezwaniu organu do usunięcia naruszenia nie stoi na przeszkodzie ponownemu zaskarżeniu tej uchwały przez tę samą osobę, jeśli w późniejszym czasie warunek ten zostanie spełniony.
W świetle powyższych okoliczności, Sąd działając na zasadzie przywołanych przepisów prawa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło