II SA/Gl 1027/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w sprawie nałożonej grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. W urzędowym formularzu druku wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazał, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. od [...] r., bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego dochodu. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, lecz zawarta została między nimi w [...] r. umowa o rozdzielności majątkowej. Skarżący jest właścicielem połowy lokalu mieszkalnego o powierzchni całkowitej 49,41 m2 oraz połowy samochodu osobowego. Nie posiada oprócz tego żadnego innego majątku ani oszczędności czy przedmiotów, których wartość przekraczałaby kwotę 3.000 euro. Otrzymuje natomiast dodatek mieszkaniowy w wysokości 140 zł miesięcznie. Skarżący zwrócił również uwagę na swój zły stan zdrowia. Na skutek wezwania referendarza sądowego mającego na celu uprawdopodobnienie okoliczności podniesionych we wniosku skarżący nadesłał do Sądu pismo z dnia [...] r., w którym wskazał, że obszerne wyjaśnienia oraz stosowne dokumenty zostały przez niego złożone do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1028/12, w której również wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, zaś w ustawowym terminie skarżący wniósł od tego postanowienia sprzeciw, w którym podkreślił ponownie, że nie posiada żadnego dochodu. Przedłożone przez skarżącego do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1028/12, dokumenty, których kserokopie sporządzono do akt niniejszej sprawy potwierdzają, że jest on zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna od [...] r. i nie posiada od [...] r. prawa do zasiłku oraz, że przyznano mu decyzją z dnia [...] r. prawo do dodatku mieszkaniowego w kwocie 141, 39 zł miesięcznie. Zawiadomienie z Sądu Rejonowego w B. potwierdza zaś tytuł prawa własności ½ części lokalu mieszkalnego. Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za [...] r. oraz zaświadczenie organu podatkowego z [...] r., z których wynika, że w ramach dochodu "z innych źródeł" uzyskał on w [...] r. kwotę 8.824,70 zł. Załączył również dokumentację medyczną potwierdzającą, że cierpi on na schorzenia kardiologiczne, a także związane z kręgosłupem oraz, że bezskutecznie ubiegał się o świadczenie rehabilitacyjne. Nadesłano również faktury i rozliczenia opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 Ppsa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 199 Ppsa każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Tymczasem instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od tej zasady, który znajduje zastosowanie jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. To na wnioskodawcy spoczywa zaś obowiązek należytego wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa w tym zakresie. Przenosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jego osoby zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie udzielając wystarczającej odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, w tym przede wszystkim brak jakiekolwiek informacji odnośnie dochodu osiąganego przez jego małżonkę. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy, małżonkowie, mimo ustanowienia rozdzielności majątkowej, mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 390/10 dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem wezwanie wystosowane przez referendarza sądowego, w myśl art. 255 Ppsa, kieruje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości i rodzi ono po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy i wezwanie o jego uzupełnienie ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W konsekwencji niewykonanie wezwania czy też jego niepełne wykonanie (jako to miało miejsce w niniejszej sprawie) nie usuwa mankamentów wniosku, co więcej ukazuje je w jeszcze bardziej niekorzystnym świetle. Nie tylko uniemożliwia ono bowiem weryfikację twierdzeń skarżącego, ale nawet może wzmocnić zastrzeżenia co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Należy zaakcentować, że Sąd nie kwestionuje twierdzeń R.S., że jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Sąd nie posiada natomiast informacji, skąd skarżący czerpie środki finansowe na utrzymanie się. Wszak wskazana przez niego kwota dodatku mieszkaniowego ma charakter celowy i przekazywana jest na konto zarządcy domu. Pieniądze te nie pokrywają całych kosztów związanych z opłatami za mieszkanie, w tym za media. Przede wszystkim zaś nie są przeznaczane na żywność czy podstawowe środki czystości. Oznacza to, że skarżący korzysta z również jakiejś innej formy pomocy finansowej. Brak dodatkowego oświadczenia w tym zakresie uniemożliwia prawidłowe ustalenie przez sąd relacji między jego dochodami a wydatkami. Zauważyć wymaga, że analogiczne stanowisko zajął tut. Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1028/12, wydając w dniu 10 grudnia 2012 r. postanowienie odmawiające R.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W świetle tych okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji, w oparciu o treść art. 246 § 1 pkt 1Ppsa.