II SA/Gl 1039/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A.P. i J. P. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. działając na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.), udzielił T. K. pozwolenia na użytkowanie inwestycji, polegającej na montażu torowiska dla pilarki taśmowej w budynku gospodarczym wraz ze zmianą sposobu użytkowania części tego budynku na działce nr 1 w J. przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2017 r. skarżący A. P. i J. P. zwrócili się do PINB o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tejże pilarki taśmowej – tartaku, celem uregulowania stanu prawnego tego obiektu. Skarżący podnieśli, że na mocy wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 826/05, inwestor nie legitymuje się pozwoleniem na budowę wobec uchylenia decyzji organów obydwu instancji. Zatem nie spełnia wymagań z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie powinna mieć na celu sprawdzenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji na podstawie art. 61a kpa orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że w związku z uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wznowiono postępowanie, zakończone decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Postępowanie wznowieniowe zakończono decyzją stwierdzającą wydanie decyzji z dnia [...] r. z naruszeniem prawa. Następnie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zakończone decyzją odmowną (vide: prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2561/11). Wreszcie, prowadzone było postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, które zostało prawomocnie umorzone (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 września 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 254/14). Zdaniem organu, nie jest zatem dopuszczalne prowadzenie kolejnego postępowania, zakończonego decyzją o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, które nie zostało uchylone i to z wniosku osób, które nie są stroną takiego postępowania (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Stąd też zachodzi oczywista przeszkoda wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 kpa. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagali się jego uchylenia celem przeprowadzenia przez organ I instancji właściwego postępowania z udziałem stron, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, celem wyeliminowania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, która funkcjonuje pomimo braku pozwolenia na budowę. Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania skarżący podnieśli, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budzi szereg wątpliwości, a w szczególności co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Jednakże zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje pozwolenie na użytkowanie spornego obiektu, które wywołuje skutki prawne, nie jest możliwe zgodnie z art. 16 kpa, merytoryczne ustosunkowanie się do wątpliwości i zarzutów skarżących. Przesłanką odmowy wszczęcia postępowania nie był zaś fakt odmowy przyznania statusu strony. W skardze do sądu administracyjnego A. P. i J. P. domagali się uchylenia postanowień organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Ich zdaniem brak podstaw do kwestionowania przymiotu strony. Sprawa pozwolenia na użytkowanie tartaku nie została zaś rozstrzygnięta żadną merytoryczną decyzją ostateczną. Zatem brak przesłanek z art. 61a § 1 kpa, uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania z ich wniosku z dnia 3 sierpnia 2017 r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Wniosek skarżących zmierzał bowiem do powtórnego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, bowiem bezskuteczne okazały się próby jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja o stwierdzeniu wydania tejże decyzji naruszeniem prawa, nie doprowadziła do wyrugowania aktu z obrotu prawnego. Dopiero wówczas możliwe byłoby ponowne rozpoznanie sprawy o pozwolenie na użytkowanie spornej pilarki taśmowej, które to postępowanie wszczęto na wniosek inwestora, legitymującego się wówczas pozwoleniem na budowę. Wreszcie, skarżący zainicjonowali postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych. Postępowanie to zostało umorzone wobec stwierdzenia, że roboty te nie naruszają przepisów i nie zachodzi podstawa do nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora (vide: wyrok tut. sądu w sprawie II SA/Gl 254/14). W takim stanie rzeczy niedopuszczalne było wdrożenie kolejnego postępowania z inicjatywy skarżących, którego celem było powtórne rozstrzygnięcie sprawy o udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornej pilarki taśmowej. Prawidłowo stwierdziły organy obydwu instancji, że z mocy art. 156 § 1 pkt 2 i art. 16 kpa, decyzja rozstrzygająca merytorycznie wniosek skarżących obarczona byłaby wadą kwalifikowaną, skutkującą nieważnością kolejnej decyzji. Niedopuszczalność wniosku z przyczyn przedmiotowych uzasadniała zatem odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa. Nie można się zgodzić z argumentami skarżących, że sprawa pozwolenia na użytkowanie tartaku po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie została rozstrzygnięta żadną decyzją merytoryczną. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie doprowadziło bowiem do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wydanej w trybie art. 59 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.). Tymczasem wniosek skarżących oparty został na tej samej podstawie prawnej. Zdaniem sądu administracyjnego, skarżący nie będąc inwestorami nie są uprawnieni do złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu w tym trybie. Stąd też wszczęcie postępowania jest niedopuszczalne także z przyczyn podmiotowych. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadniał przepis art. 119 pkt 3 tej ustawy.