II SA/Gl 1048/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-01-22
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odstępstwie od przepisów techniczno-budowlanych, wydane na podstawie art. 9 Prawa budowlanego, wiąże organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, nawet jeśli w międzyczasie zmienił się stan prawny?Ratio decidendi
Postanowienie wydane na podstawie art. 9 Prawa budowlanego wiąże organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, ma obowiązek weryfikacji takiego postanowienia, zwłaszcza w przypadku zmiany stanu prawnego, która może wpłynąć na jego aktualność i zastosowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę garażu. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na brak zgody sąsiadki. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, kwestionując zastosowanie postanowienia o odstępstwie od warunków technicznych. WSA w Gliwicach oddalił skargę inwestora, a NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, wskazując na wiążący charakter postanowienia o odstępstwie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy, skarżąca sąsiadka wniosła odwołanie, zarzucając samowolę budowlaną i naruszenie jej interesów. WSA w Gliwicach uchylił decyzję organu II instancji, a następnie NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W kolejnym postępowaniu WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje i postanowienie, wskazując na wadliwość projektu zagospodarowania działki oraz nieprawidłowe zakwalifikowanie inwestycji jako rozbudowy.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie Starosty G. z dnia [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie Starosty G. z dnia [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Starosta [...] odmówił W. G. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę garażu na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że projektowana rozbudowa ma być usytuowana na przedłużeniu istniejącego budynku garażu w granicy z działką [...], a właścicielka działki [...]I. P. nie wyraziła zgody na taką lokalizację.
W odwołaniu od tej decyzji inwestor podniósł, że S. G. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 3 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002, Nr 75, poz. 690 ze zm.), które umożliwiało wykonanie projektowanej rozbudowy garażu bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami. Odmowa udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na brak zgody sąsiadki stanowi zatem naruszenie prawa. Zgoda taka nie jest bowiem wymagana, co zostało potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P.11/2000. Inwestor zakwestionował także stanowisko właścicielki sąsiedniej nieruchomości dotyczące uciążliwości jaką spowoduje projektowana rozbudowy dla jej działki. Wskazał, że okno pomieszczenia mieszkalnego w budynku sąsiednim znajduje się na wysokości [...] m, zatem budowa garażu o wysokości [...]m w odległości [...] m od tego okna nie ograniczy widoku i dostępu światła.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że we wniosku inwestora o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych, jak i w postanowieniu Starosty [...] z dnia [...]r. jest mowa o rozbudowie garażu na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działkami sąsiednimi o numerach [...]. Tymczasem zdaniem Wojewody z załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę kopii mapy zasadniczej nie oznaczono numerów sąsiednich działek i w jego opinii udzielona postanowieniem zgoda Starosty na odstępstwo od warunków technicznych usytuowania obiektu odnosi się zatem wyłącznie do działki [...] należącej do J. i H. K. i nie dotyczy działki I. P., która w ewidencji gruntów została oznaczona numerem [...]. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, warunkujący udzielenie odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych, bowiem § 12 ust. 1 pkt 2 aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi, że dopuszcza się usytuowanie obiektu w granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie wymaganych odległości z uwagi na rozmiary działki, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Działka inwestora ma bowiem kształt zbliżony do trapezu o długości i szerokości minimum [...] m. Ponadto Wojewoda uznał, że przedłożony wraz z wnioskiem projekt zagospodarowania działki nie spełnia wymogów § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. nr 120, poz. 1133).
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 718/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. G. na to orzeczenie. W uzasadnieniu WSA wskazał, iż wydanie postanowienia o udzieleniu zgody na odstępstwo od warunków technicznych nie oznacza zaakceptowania wniosków projektowych inwestora i nie przesądza o dopuszczalności proponowanej lokalizacji obiektu. Postanowienie to upoważnia jedynie organ administracji architektoniczno-budowlanej do odstąpienia na etapie udzielania pozwolenia na budowę od rygorów określonych w przepisach techniczno-budowlanych. Zaakceptowanie określonych parametrów obiektu następuje bowiem na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę. Na tym też etapie organ administracji dokonuje sprawdzeń określonych w art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm. – aktualnie t.j. Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W zakres tych sprawdzeń wchodzi również kwestia uwzględnienia w projekcie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W kontrolowanym przypadku - zdaniem WSA w Gliwicach - organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że wydane w toku postępowania postanowienie zawierające zgodę na odstępstwo od warunków technicznych nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, iż ma ono zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, bowiem wskazano w nim odmienną niż to ma miejsce w rzeczywiści numerację działek. Sąd ten wskazał także, że skoro inwestor nie zaskarżył tego postanowienia w odwołaniu od decyzji, jako wadliwego, brak było podstaw do jego weryfikacji i samodzielnego ustalania przez organy, jakich działek udzielone odstępstwo dotyczyło. WSA podzielił wreszcie stanowisko organów, że lokalizacja projektowanej inwestycji narusza uzasadnione interesy właścicielki nieruchomości sąsiedniej, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej W. G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 689/06, uchylił zarówno wyrok WSA w Gliwicach, jak też zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu NSA przesądził, iż postanowienie wydane na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wiąże organ wydający decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę. Postanowienie o odstępstwie od przepisów techniczno-budowlanych nie stanowi bowiem jedynie upoważnienia do ewentualnego odstąpienia od rygorów techniczno-budowlanych na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, jak błędnie uznały orzekające organy oraz WSA w Gliwicach w przytoczonym wyżej wyroku. Zdaniem NSA omawianego postanowienia, nie można jednocześnie traktować jako merytorycznie odrębnego od postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę i już na etapie jego wydawania należy uwzględnić obowiązujące w procesie budowlanym zasady, a między innymi ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w zakresie, w jakim wiąże się to z dopuszczalnym odstępstwem od warunków techniczno-budowlanych. W konsekwencji NSA uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej obejmujący naruszenie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę mimo spełnienia warunków przewidzianych w art. 35 ust. 1 oraz 32 ust. 4 ustawy, za wyjątkiem art. 35 ust. 1 pkt 2, które objęte zostało jednak zgodą organu architektoniczno-budowlanego wyrażoną w trybie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego.
Starosta [...] ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...]r. nr zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. i G. pozwolenia na rozbudowę garażu na działce nr [...] w K. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż decyzję swą wydał w związku ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Od decyzji tej wniosła odwołanie właścicielka sąsiedniej działki I. P. W uzasadnieniu zarzuciła rozpoczęcie przez W. G. budowy w warunkach samowoli budowlanej. W dacie składania wniosku o wydanie pozwolenia W. G. miał już bowiem wykonane fundamenty garażu. Stwierdziła również, że rozbudowa przedmiotowego garażu narusza jej interes poprzez nadmierne ograniczenie prawa do dysponowania należącą do niej własnością z uwagi na znaczną dysproporcję w powierzchni obu działek. W jej ocenie kształt i wielkość działki inwestora pozwala na inną lokalizację, co dowodzi nadmiernego dysponowania jej własnością i preferowania w sposób całkowicie nieuzasadniony interesów sąsiada. Skarżąca zarzuciła wreszcie, że wydane pozwolenie nie zostało poprzedzone żadnym postępowaniem mającym na celu wyjaśnienie wpływu planowanej inwestycji na użytkowanie sąsiedniej działki. NSA w swoim wyroku nie uwzględnił także faktu rozpoczęcia rozbudowy przedmiotowego garażu w warunkach samowoli budowlanej.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007 r. wskazał, że jest związany postanowieniem wydanym w trybie art. 9 Prawa budowlanego. Wojewoda uznał, że niezasadny jest także podniesiony przez skarżącą zarzut rozpoczęcia robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego prowadziły bowiem w sprawie stosowne postępowanie, które zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w G. (dalej PINB) z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania oraz utrzymującą ją w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku rozpoznania skargi I. P. wyrokiem z dnia [...] roku uchylił opisaną decyzję Wojewody [...] orzekając, że nie podlega ona wykonaniu w całości. WSA uznał, że decyzja organu odwoławczego wydana została bez należytego wyjaśnienia sprawy, a co zatem idzie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wojewoda [...] oparł bowiem swoją decyzję na ustaleniach faktycznych, które znalazły wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale materiał ten był niekompletny i nie został w pełni rozpatrzony. W szczególności zdaniem WSA organ odwoławczy winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie w trybie art. 136 k.p.a. celem wyjaśnienia zarzutu rozpoczęcia przez W. G. robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, a nie ograniczyć się jedynie do powołania się na ustalenia zapadłe w toczącym się w [...] roku postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy dowodziła w szczególności okoliczność, że po wydaniu przez Wojewodę zaskarżonej decyzji PINB wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych przez inwestora fundamentów garażu. Jednocześnie WSA uznał, że podniesiony w skardze zarzut realizacji części garażu na działce nienależącej do inwestora wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy, bowiem przedmiotem kontroli jest pozwolenie na realizację inwestycji jedynie na działce nr [...]
Wyrokiem z dnia 20 października 2009 roku, II OSK 1618/08, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną W. G. wniesioną od opisanego wyżej wyroku uchylając ten wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Adaministracyjnemu w Gliwicach. W uzasadnieniu NSA uznał zasadność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów art. 133 § 1 i art. 133 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Wskazał, że zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji zasadniczo nie podlega uwzględnieniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie dotyczy to jedynie nowych faktów lub dowodów istniejących w dacie wydania decyzji, które nie były znane organowi administracji publicznej w przypadku, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Na taką podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia nie wskazał jednak WSA w uchylonym wyroku. NSA zauważył jednocześnie, że w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. odnotowano fakt rozbiórki samowolnie wzniesionych części garażu z pozostawieniem części fundamentów. Tym samym aby mówić o istotnych i uzasadnionych wątpliwościach co do stanu faktycznego sprawy koniecznym jest poddanie szczegółowej analizie całej dokumentacji złożonej do akt sprawy. Nie można też pominąć przedmiotu sprawy, jakim jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę garażu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy NSA nakazał poddać analizie kompletność okoliczności pozwalających na ocenę legalności kontrolowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Kierując się zawartym w wyroku NSA z dnia 20 października 2009 roku nakazem przeprowadzenia analizy wszystkich okoliczności mających wpływ na legalność kontrolowanej decyzji Sąd stwierdził, że stanowiący część projektu budowlanego projekt zagospodarowania działki zatwierdzony decyzją Starosty [...] sporządzony został na mapie, która nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Tym samym projekt ten nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Naruszenie tego przepisu prawa materialnego miało w ocenie Sądu wpływ na wynik sprawy, jak wynika bowiem ze znajdującej się w aktach sprawy mapy ewidencyjnej opatrzonej datą [...] roku, granica między działką inwestora, a działką nr [...] wzdłuż której zaprojektowany został drugi garaż, ma odmienny przebieg od przyjętego w tym projekcie.
Zwrócić należy także uwagę, że zatwierdzony decyzją Starosty [...] projekt rozbudowy usytuowanego w granicy działki garażu o wymiarach w rzucie [...]m x [...]m faktycznie dotyczył dobudowy do tego garażu budynku gospodarczego o długości [...]m składającego się z dwóch pomieszczeń oraz zaopatrzonego w dwa otwory okienne i dwa otwory drzwiowe. Projekt ten przewidywał ponadto budowę wzdłuż granicy dwóch sąsiednich działek nr [...]i nr [...] drugiego garażu o wymiarach w rzucie [...] m x [...] m. Obiekt ten miał zostać dobudowany do planowanego budynku gospodarczego. Zakwalifikowanie opisanej budowy jako rozbudowy istniejącego obiektu budzić musi zatem uzasadnione wątpliwości. Ustawodawca w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego nakazuje przez budowę rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera jednocześnie definicji "rozbudowy" obiektu budowlanego poza odróżnieniem tego rodzaju budowy od nadbudowy oraz odbudowy. Analizując ustawową definicję "budowy" należy jednak dojść do przekonania, że dobudowanie do istniejącego garażu budynku gospodarczego oraz następnie dobudowa do tego budynku drugiego garażu nie mieści się w ustawowym rozumieniu "rozbudowy obiektu budowlanego", bowiem w wyniku realizacji takiej inwestycji powstaną trzy obiekty budowlane, przy czym jeden z nich będzie pełnił odmienna funkcję. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia m.in. definicja budynku gospodarczego zamieszczona § 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tą definicją przez budynek gospodarczy należy rozumieć "budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych".
Przeprowadzone rozróżnienie "budowy" i "rozbudowy" było konieczne w sprawie, gdyż wydane w trybie art. 9 Prawa budowlanego postanowienie Starosty [...], którym udzielono odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych dotyczyło rozbudowy budynku pełniącego funkcję garażu. Zatem rodzi się uzasadniona wątpliwość, czy dobudowanie do tego obiektu budynku gospodarczego i drugiego garażu objęte zostało wydanym postanowieniem. W aktach sprawy brak jest kopii wniosku Starosty [...] z dnia [...] roku skierowanego do Ministra Infrastruktury, a w szczególności brak jest dołączonego do tego wystąpienia projektu zagospodarowanie działki. Powoduje to, że Sąd nie mógł stwierdzić, czy wniosek ten dotyczył inwestycji objętej zatwierdzonym następnie projektem budowlanym.
W tym miejscu rozważyć należy wynikającą z art. 190 zd. 1 p.p.s.a. kwestię związania Sądu wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. W wyroku z dnia 20 października 2009 roku NSA podkreślił, że w poprzednio zapadłym w sprawie wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2007 roku przesądzona została kwestia związania postanowieniem o odstępstwie od przepisów techniczno-budowlanych organu wydającego decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz o pozwolenia na budowę. W związku z powyższym zauważyć należy, że w pierwszym z zapadłych w sprawie wyroków NSA nie wskazał na związanie postanowieniem opartym na przepisie art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obu orzekających w sprawie organów , a jedynie organu I instancji. Podkreślił także, że postanowienia takiego nie można traktować jako merytorycznie odrębnego od postępowania zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym kontekście oceniając charakter prawny przedmiotowego postanowienia wskazać należy, że przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie zezwalające na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Takie rozwiązanie nie przekreśla jednak możliwości weryfikacji tego orzeczenia w toku postępowania odwoławczego przed organem II instancji. Znajdzie tutaj bowiem zastosowanie art. 142 k.p.a., zezwalający stronie na zaskarżenie w odwołaniu od decyzji postanowienia na które nie służy zażalenie. W odwołaniu od pierwszej zapadłej w sprawie decyzji Starosty [...] przedmiotowe postanowienie nie zostało zaskarżone z uwagi na treść zapadłej wówczas decyzji. W aktualnie kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, toczącym się po wydaniu pierwszego w sprawie wyroku NSA, skarżąca w odwołaniu od decyzji Starosty [...] podniosła zarzuty podważające ustalenia, na których organ ten oparł swoje postanowienie z dnia [...] roku. Wojewoda jednak nie odniósł się merytorycznie do tych zarzutów ograniczając się jedynie do podkreślenia wynikającego z art. 153 p.p.s.a. związania oceną prawną zawartą w wyroku NSA. Związanie organu administracji postanowieniem opartym na przepisie art. 9 Prawa budowlanego nie odnosiło się jednak, jak wskazano wyżej, do organu II instancji rozpatrującego odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Rozpatrując zatem odwołanie I. P. od decyzji Starosty [...] Wojewoda [...] miał więc nie tylko prawo, ale i obowiązek weryfikacji zapadłego w sprawie postanowienia. Kontrolując to orzeczenie winien zaś w pierwszym rzędzie dostrzec, że w postanowieniu z dnia [...] roku Starosta [...] wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 b rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dacie wydania postanowienia przepis ten stanowił, że odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych – [...] m. § 12 ust. 3 pkt 1b rozporządzenia został także wskazany w udzielonym przez Ministra Infrastruktury upoważnieniu dla Starosty [...], które zawarł on w piśmie z dnia [...]r. zawierającym zgodę na wykonanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami, pod warunkiem zachowania uzasadnionych interesów osób trzecich. W dacie wydawania przez Starostę decyzji zmienił się jednak analizowany stan prawny, na co zwrócił już uwagę Wojewoda w swojej poprzedniej decyzji, gdyż z dniem [...] r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 109, poz. 1156 ). Na mocy § 1 pkt 7 tego rozporządzenia wprowadzone zostało zaś nowe brzmienie § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w którym nie występuje już przepis § 12 ust. 3 pkt 1 b. W dacie orzekania § 12 ust. 3 rozporządzenia dopuszczał natomiast sytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki budowlanej, jeżeli:
1) wynikało to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
2) nie było możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.
Biorąc pod uwagę obowiązujące w dacie wydawania kontrolowanych decyzji brzmienie § 12 ust. 3 rozporządzenia, a w szczególności jego pkt 2 i odnosząc treść tych unormowań do stanu faktycznego sprawy Wojewoda winien zatem rozpatrując wniesione odwołanie rozważyć, czy zgoda udzielona przez Ministra Infrastruktury zachowała w zmienionym stanie prawnym swoją aktualność.
Projektowana realizacja w granicy działki dwóch nowych budynków - w ocenie Sądu - ponad dopuszczalną miarę ogranicza korzystanie przez skarżącą z przysługującego jej prawa własności nieruchomości. Wobec tego należy stwierdzić, że Starosta [...] wydając postanowienie oparte na przepisie art. 9 Prawa budowlanego nie wziął pod uwagę zawartego w piśmie Ministra Infrastruktury warunku nakazującego zachowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Wydając swoją pierwszą decyzję w sprawie Starosta był zresztą tego świadomy, o czym świadczy argumentacja zawarta w uzasadnieniu tego orzeczenia. Organ ten był jednak związany swoim wcześniejszym postanowieniem, co wykazał NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2007 r., a co zatem idzie nie mógł skutecznie powoływać na okoliczność naruszenia uzasadnionego interesu właścicielki sąsiedniej działki.
Z tych też względów Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ( art. 134 § 1 p.p.s.a.) uznał, że dla końcowego załatwienia sprawy niezbędne jest usunięcie z obrotu prawnego obok zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji także postanowienia Starosty [...] udzielającego zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Przepis art. 135 p.p.s.a. zezwala bowiem sądowi administracyjnemu na stosowanie ustawowych środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Dotyczy to, jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia z dnia 6 lutego 2008 roku, I FSK 1592/07, [w;] LEX nr 470990, także aktów i czynności mimo, że nie były one zaskarżalne w toku instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] po ustaleniu stanowiska inwestora powinien w pierwszym rzędzie rozważyć, czy z uwagi na zmianę stanu prawnego winien kolejny raz wystąpić do Ministra Infrastruktury o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów regulujących lokalizowanie na działce obiektów budowlanych i jakiego rodzaju ma być to odstępstwo. Zwrócić należy także uwagę, że z dniem 8 lipca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 56, poz. 461), którym ustalone zostało kolejne brzmienie omawianego § 12 ust. 3 rozporządzenia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym przepis ten odnoszący się do zabudowy jednorodzinnej i zawiera szereg nowych regulacji pozwalających na sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzec jak punkcie 1 sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200 i 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a oraz § 2 ust. 1 i ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło