II SA/Gl 1049/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. U. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia [...] r. G. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Rady Gminy K., skargę na uchwałę tegoż organu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. w granicach administracyjnych, z którego wyłączone zostały tereny objęte uchwałami Rady K. oraz teren przeznaczony dla projektowanego zbiornika retencyjnego "[...]". W skardze zawarty został także wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W jego uzasadnieniu wskazano, iż organ przy udzieleniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zawarł pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, co zdaniem wnioskodawcy nie może narażać go "na skutki z tego wynikłe". W związku z przedmiotowym wnioskiem, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 21 grudnia 2007 r. skarżący zobowiązany został do wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. podania, kiedy dowiedział się o możliwości wniesienia skargi do Sądu - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. W odpowiedzi na powyższe wskazano datę [...] r. Pismem z dnia [...] r., wniesionym do organu w dniu [...] r. (wg prezentaty wpływu), skarżący wezwał Radę Gminy K. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej zwaną u.s.g., do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę zaskarżonej uchwały w taki sposób, aby cała działka o nr ewidencyjnym nr [...] położona w T., której jest właścicielem, znajdowała się na terenach z podstawowym przeznaczeniem dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jak wynika z akt sprawy, na powyższe skarżący otrzymał odpowiedź odmowną uchwałą z dnia [...] r., nr [...] przesłaną przy piśmie Przewodniczącego Rady Gminy z dnia [...] r., którą odebrał osobiście w placówce pocztowej w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść wszak należy, iż dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku istotne znaczenie ma wskazanie okresu w jakim skarga powinna zostać wniesiona do Sądu. I tak uchwałą podjętą w dniu 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83) w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną p.p.s.a., znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to zatem, iż skarga tak składana, powinna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przy czym w sytuacji udzielenia przez organ na nie odpowiedzi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia jej doręczenia, natomiast w przypadku braku udzielenia odpowiedzi przez organ, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Wskazać przy tym należy, iż jeżeli organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie powinna zostać złożona skarga. Bowiem po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni, który staje się bezprzedmiotowy, gdy przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie. Stosownie do przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia przywrócenie terminu. W myśl art. 87 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Dodatkowo zaznaczyć przyjdzie, że po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Powołane powyższej przesłanki przywrócenia terminu, tj. zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec od dnia ustania przeszkody uchybienia terminu; uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy oraz dopełnienie czynności, której uchybiono - muszą wystąpić łącznie, ażeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest zatem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. Podkreślić należy, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (por. np. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 207-209). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyr. NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast nieznajomość prawa (wyr. NSA z dnia 6 listopada 1998 r., I SA/Id 153/97), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (post. NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.) - skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności (B. Dauter, op.cit., s. 210). Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, iż wobec doręczenia organowi w dniu [...] r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie doręczenia przez tenże organ skarżącemu odpowiedzi na wezwanie - jednakże dopiero w dniu [...] r., termin do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] r. Zaznaczyć należy, iż strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu [...] r. (prezentata wpływu do organu), dokonała wskazanej czynności po upływie pięciu miesięcy od wymaganej daty do wniesienia skargi. Nadto w uzasadnieniu wniosku nie wskazano żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiłyby dochowanie terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Trudno bowiem za tego rodzaju okoliczność uznać okres oczekiwania na podjęcie stosownych działań ze strony organu w związku z uprzednim wniesieniem wezwania. Zaznaczyć wypada, iż Przewodniczący Rady Gminy K. pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącego o ustaleniu terminu rozpoznania przedmiotowego wniosku, podając jako datę końcową [...] r. Jednakże dopiero po upływie dwóch miesięcy, wobec braku udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, strona skarżąca wystąpiła w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego w piśmie z dnia [...] r. ze skargą do Wojewody S. na przewlekłe załatwianie sprawy. Wnioskodawca zatem posiadając wiedzę o pozostawaniu przez organ Gminy w zwłoce w stosunku co do przedmiotowego wniosku, nie podjął żadnych kroków przed sądem. Tak więc oczekiwanie na doręczenie odpowiedzi, przy wyznaczonym terminie do jej udzielenia, nie może wskazywać na brak winy po stronie skarżącej, a co za tym idzie nie stanowi okoliczności faktycznej uzasadniającej przywrócenie uchybionego terminu. Powyższe może dowodzić bowiem o braku zainteresowania i dbałości o swoje interesy jako strony postępowania. Również o zaniedbaniu własnych spraw i niedostatecznej staranności w ich prowadzeniu może świadczyć powoływanie się na brak pouczenia przy odpowiedzi na wezwanie, a w konsekwencji na nieznajomość prawa. Na marginesie wypada zaznaczyć, iż nie wskazano sposobu ustania przyczyny zwłoki w wniesieniu skargi, a jedynie wskazano jej datę. Mając powyższe na względzie nie można zatem uznać, że wnioskodawca dochował należytej staranności, a tym samym wykazał brak własnej winy w uchybieniu terminowi, co jest wymogiem niezbędnym dla ewentualnego uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Od strony postępowania sądowego oczekiwać bowiem należy zachowania dbałości o prowadzenie swoich spraw. Stąd też następstwa ewentualnych zaniedbań, o ile nie były one wywołane czynnikami obiektywnymi, obciążają tę właśnie stronę. Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.