II SA/Gl 1056/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie NSA Łucja Franiczek (spr.) NSA Ewa Krawczyk Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. D. i R. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. J. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego w P. przy ul. [...] ( działka nr [...]). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Jednakże wskutek skargi J. D. i J. D. – współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej – wyrokiem z dnia 5 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 703/02 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji. Z kolei Burmistrz Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] r. udzielił J. J. pozwolenia na użytkowanie pokoju o pow. użytkowej [...] m2 , powstałego w wyniku rozbudowy - przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Następnie rozpoznając ponownie wniosek J. J. o pozwolenie na rozbudowę, decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ ten orzekł o umorzeniu postępowania w tej sprawie z uwagi na zrealizowanie spornej inwestycji, przywołując w motywach decyzję z dnia [...] r. o udzieleniu wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie. Po rozpatrzeniu odwołania J. D. i R. D. ( następcy prawnego J. D., zmarłego w [...]r.), Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zaś skargę na decyzję ostateczną oddalono na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 99/04. Podaniem z dnia [...] 2005 r. J. D. i R. D. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia J. J. pozwolenia na użytkowanie pokoju w rozbudowanym budynku – z uwagi na fakt uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na rozbudowę z dnia [...] r. ( art. 145 § 1 pkt 8 kpa ). Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał powyższe podanie Burmistrzowi P. jako organowi właściwemu w sprawie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją tego organu. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z up. Burmistrza P., na podstawie art. 148 § 1, art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, orzeczono o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na fakt złożenia podania o wznowienie z przekroczeniem miesięcznego terminu od dowiedzenia się przez stronę o okolicznościach, stanowiących podstawę wznowienia, przyjmując że wnioskodawcy znali treść wyroku NSA w dniu jego ogłoszenia, tj. 5 czerwca 2003 r. W odwołaniu od decyzji J. D. i R. D. zarzucili naruszenie art. 147 kpa poprzez nieuwzględnienie faktu, iż wznowienie postępowania winno nastąpić z urzędu, skoro nie brali oni udziału bez własnej winy w postępowaniu, zakończonym kwestionowanym rozstrzygnięciem, zaś organ I instancji już w dniu [...] 2003 r. otrzymał wyrok NSA, uchylający pozwolenie na rozbudowę. Nadto, odwołujący się wskazali na naruszenie art. 7 kpa i podnieśli, że decyzję wydał organ, który już poprzednio rozstrzygał sprawę, co narusza zasadę praworządności. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, do którego wniesiono powyższe odwołanie, postanowieniem z dnia [...] r. przekazał je Wojewodzie [...] jako organowi właściwemu. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...] , orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji odmownej organu I instancji, aczkolwiek z innych względów, niż w niej zawartych. Organ odwoławczy uznał bowiem, iż wnoszący podanie o wznowienie jako właściciele nieruchomości sąsiedniej nie są stronami w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Organ wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), stroną jest wyłącznie inwestor. W skardze do sądu administracyjnego J. D. i R. D. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem stanowiska NSA, zawartego w sprawie II SA/Ka 703/02. Ponawiając zarzuty i argumentację, zawartą już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący wskazali dodatkowo na naruszenie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących, skoro postępowanie administracyjne wszczęto przed wejściem w życie tej regulacji, to na zasadzie art. 103 ust. 1 znowelizowanego Prawa budowlanego, do niniejszej sprawy stosuje się poprzednio obowiązujące przepisy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestnik postępowania J. J. wnosząc o oddalenie skargi, w piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r. podniosła, iż skarżący powzięli wiadomość o wydaniu kwestionowanej decyzji najpóźniej w [...] 2004 r., kiedy to otrzymali pismo PINB z dnia [...] 2003 r., nr [...], stąd też nie dochowali terminu z art. 148 § 1 kpa. Nadto, uczestniczka postępowania podała, iż toczyło się odrębne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zakończone decyzją odmowną, zaś wyrokiem z dnia 20 października 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 444/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie legalności rozbudowy budynku przy ul. [...] w P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na podstawie art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a, następuje jednak tylko na żądanie strony. Nadto, zgodnie z art. 148 kpa, podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie skarżący złożyli w dniu [...] 2005 r. podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza P. z dnia [...] r. Nie ma zatem znaczenia fakt, że przywołana przez nich podstawa z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, uzasadniała wznowienie postępowania z urzędu. Fakt, że organ administracji zobligowany jest do działania z urzędu, nie zwalnia od powinności oceny, czy w sytuacji złożenia podania, pochodzi ono od strony, a następnie, czy podanie to wzniesiono w terminie, określonym w art. 148 kpa. Osoba, której nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, bądź strona wznosząca podanie z uchybieniem terminu, nie może skutecznie wymuszać wszczęcia postępowania przez organ administracji. W takim przypadku kontrola przestrzegania zasady praworządności przysługuje jedynie prokuratorowi na zasadach, wynikających z działu IV kpa. Objęta żądaniem wznowienia postępowania decyzja Burmistrza P. z dnia [...] r. o udzieleniu J. J. pozwolenia na użytkowanie pokoju w budynku – przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych – wydana została na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Decyzja ta nie została doręczona skarżącym jako współwłaścicielom nieruchomości sąsiedniej ( k. [...] akt sądowych ). W ówczesnym stanie prawnym powołana ustawa nie zawierała odrębnej regulacji w zakresie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Jednak z dniem 11 lipca 2003 r. weszła w życie ustawa nowelizująca z dnia 27 marca 2003 r. ( Dz. U. Nr 80, poz. 718 ). Ustawą zmieniającą dodano przepis art. 59 ust. 7. Zgodnie z tą regulacją, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Podanie o wznowienie postępowania zostało zaś złożone w dniu [...] 2005 r., a zatem po wejściu w życie regulacji zawartej w art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Sprawa o wznowienie postępowania jest zaś nową sprawą administracyjną, a nie – kontynuacją postępowania zwyczajnego. Tymczasem z mocy art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2, co nie dotyczy niniejszej sprawy. Zatem wbrew stanowisku skarżących, nie miała zastosowania norma intertemporalna, zawarta w art. 103 Prawa budowlanego, która dotyczyła odesłania do Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis przejściowy, wynikający z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 27 marca 2003 r. nakazywał zaś stosowanie przepisów dotychczasowych jedynie do spraw wszczętych przed dniem 11 lipca 2003 r., lecz niezakończonych decyzją ostateczną. Tymczasem decyzja z dnia [...] r. uzyskała walor ostateczności z dniem [...] r. Stąd też zgodnie z powyższą normą intertemporalną, podanie o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie jako wszczynające nową sprawę administracyjną, złożone po dniu 11 lipca 2003 r. jako dacie wejścia w życie przepisu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, podlegało rozpoznaniu na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego, w świetle którego przymiotem strony legitymuje się wyłącznie inwestor. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu odwoławczego, iż skarżącym jako współwłaścicielom nieruchomości sąsiedniej nie przysługiwał przymiot strony, uzasadniający żądanie wznowienia postępowania. Brak legitymacji skutkować musiał zatem wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania wznowieniowego zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Niezależnie jednak od kwestii braku legitymacji czynnej, wskazać przyjdzie, iż podanie o wznowienie złożone zostało z uchybieniem terminu ustawowego. Decyzja z dnia [...] r. została bowiem przywołana w uzasadnieniu decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, która wszak została skarżącym doręczona, bowiem wnieśli od niej odwołanie, a już wówczas istniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wynikająca z faktu uchylenia pozwolenia na budowę na mocy wyroku NSA z dnia 5 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 703/02. Nie może więc budzić żadnej wątpliwości, iż skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji z dnia [...] r. już w dniu doręczenia im decyzji z dnia [...] r., co musiało nastąpić jeszcze w 2003 r., skoro rozpatrzenie ich odwołania nastąpiło w dniu [...] 2004 r. ( decyzja Wojewody [...] nr [...]). Wreszcie, stwierdzić należy, iż do rozpoznania sprawy wznowieniowej właściwy jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji ( art. 150 § 1 kpa.). Wyjątek od powyższej zasady dotyczy jedynie przypadku, gdy przyczyną wznowienia jest działalność tego organu ( art. 150 § 2 kpa ). Zarówno podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4, jak i art. 145 § 1 pkt 8 kpa, nie uzasadnia przyjęcia, aby chodziło o działalność organu I instancji. Stąd też, wobec regulacji zawartej w art. 150 kpa, sąd administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia właściwości organu, a w konsekwencji zasady praworządności z art. 7 kpa. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – bez badania merytorycznej zasadności decyzji z dnia [...] r., objętej zadaniem wznowienia postępowania.